Σε μια νέα κίνηση με σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις στο Αιγαίο προχωρά η Τουρκία, ανακηρύσσοντας δύο νέα «εθνικά θαλάσσια πάρκα», σε περιοχές που βρίσκονται απέναντι από το Καστελλόριζο και μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Τα δύο πάρκα μάλιστα δημιουργούνται με διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Με άμεση και σκληρή απάντηση, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει, μεταξύ άλλων, ότι «τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας».
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα ανεβάζει εκ νέου τους τόνους γύρω από το Αιγαίο, ενώ στον τουρκικό Τύπο πυκνώνουν τα δημοσιεύματα για την ελληνική στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή, με ιδιαίτερες αναφορές στη Ρω.
Ολόκληρη η απάντηση του ΥΠΕΞ
«Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου που δημοσιεύθηκαν σήμερα στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Σχετικά υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έλαβε την πρωτοβουλία θέσπισης Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο Πέλαγος, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας όπως αυτές προβλέπονται στο Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.»
Το πρώτο πάρκο «κοιτάζει» το Καστελλόριζο
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο χωροθετείται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε, στην επαρχία Μούγλα, και του Κας, στην επαρχία Αττάλειας.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη βρίσκεται απέναντι από το Καστελλόριζο και, με βάση τη χωροθέτηση που έχει επιλεγεί, καλύπτει ουσιαστικά την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή γύρω από το ελληνικό νησί.
«Σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης
Το δεύτερο πάρκο δημιουργείται βορειότερα, σε θαλάσσια περιοχή κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
Η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αφορά ένα ακόμη σημείο του Αιγαίου όπου η Τουρκία επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο θαλάσσιας «προστασίας», με σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Η απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα
Τα δύο τουρκικά θαλάσσια πάρκα αποτελούν, σύμφωνα με την «Καθημερινή», την επισημοποίηση σχεδίου που είχε προτείνει το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Θαλάσσιου Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας.
Η κίνηση της Άγκυρας έρχεται ως απάντηση στην ελληνική πρωτοβουλία για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων. Η Ελλάδα είχε ανακοινώσει στις 21 Ιουλίου 2025 τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Νότιο Αιγαίο και στο Ιόνιο, προκαλώντας τότε την έντονη αντίδραση της Τουρκίας.
Νέα κίνηση σε ένα ήδη φορτισμένο Αιγαίο
Η χρονική συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη. Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης προβάλλουν το τελευταίο διάστημα δημοσιεύματα σχετικά με την ελληνική στρατιωτική παρουσία στο Αιγαίο, εστιάζοντας ιδιαίτερα στη Ρω, ενώ η Άγκυρα επαναφέρει με κάθε ευκαιρία ζητήματα που συνδέονται με την παρουσία της Ελλάδας στα νησιά.
Η δημιουργία των δύο θαλάσσιων πάρκων προσθέτει έτσι ένα ακόμη κεφάλαιο στην αντιπαράθεση Αθήνας και Άγκυρας για το Αιγαίο, με ιδιαίτερη βαρύτητα στις περιοχές γύρω από το Καστελλόριζο αλλά και στο βόρειο Αιγαίο, ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.
