Η κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης εισέρχεται πλέον στην ουσιαστική της φάση, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται όχι μόνο στο περιεχόμενο των προτεινόμενων αλλαγών αλλά και στις πολιτικές ισορροπίες που θα διαμορφώσουν τις απαιτούμενες πλειοψηφίες. Η κυβέρνηση επιδιώκει ευρύτερες συναινέσεις, γνωρίζοντας ότι ο αριθμός «180» αποτελεί το κλειδί για την επόμενη ημέρα της αναθεώρησης.
Η παρούσα Βουλή είναι η λεγόμενη «προτείνουσα Βουλή». Αυτό σημαίνει ότι δεν αλλάζει η ίδια το Σύνταγμα. Αποφασίζει μόνο ποια άρθρα θα χαρακτηριστούν αναθεωρητέα, ώστε να τα εξετάσει η επόμενη Βουλή, η οποία θα είναι η «αναθεωρητική» και θα λάβει τις οριστικές αποφάσεις. Η διαδικασία προβλέπεται από το άρθρο 110 του Συντάγματος και απαιτεί δύο διαδοχικές κοινοβουλευτικές περιόδους.
Το μεγάλο διακύβευμα των 180 ψήφων
Η πολιτική μάχη αφορά κυρίως το εάν κάθε προτεινόμενο άρθρο θα συγκεντρώσει στην παρούσα Βουλή 180 ψήφους ή απλώς την απόλυτη πλειοψηφία των 151 βουλευτών.
Εάν μια διάταξη συγκεντρώσει τουλάχιστον 180 ψήφους και στις δύο απαιτούμενες ψηφοφορίες της παρούσας Βουλής, τότε στην επόμενη αρκούν 151 ψήφοι για να τροποποιηθεί οριστικά.
Αντίθετα, εάν συγκεντρώσει μόνο 151 έως 179 ψήφους, τότε η επόμενη Βουλή θα χρειαστεί 180 ψήφους για να ολοκληρώσει την αναθεώρηση. Με άλλα λόγια, η συναίνεση που θα επιτευχθεί σήμερα θα καθορίσει και τον βαθμό δυσκολίας της επόμενης κοινοβουλευτικής περιόδου.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι την ολοκλήρωση
- Ιούλιος 2026: Ολοκληρώνεται η πρώτη μεγάλη συζήτηση στην Ολομέλεια και ξεκινά η διαδικασία χαρακτηρισμού των αναθεωρητέων διατάξεων.
- Καλοκαίρι 2026: Η ειδική διακομματική Επιτροπή επεξεργάζεται τις προτάσεις και ολοκληρώνει το έργο της μέσα στη δίμηνη προθεσμία που έχει λάβει.
- Φθινόπωρο 2026: Πραγματοποιείται η πρώτη ονομαστική ψηφοφορία στην Ολομέλεια επί κάθε άρθρου.
- Έναν μήνα αργότερα: Διεξάγεται η δεύτερη ονομαστική ψηφοφορία, όπως επιβάλλει το άρθρο 110 του Συντάγματος.
- Μετά τις επόμενες εθνικές εκλογές: Η νέα, αναθεωρητική Βουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της, θα αποφασίσει οριστικά ποιες διατάξεις θα αλλάξουν, εφαρμόζοντας τους κανόνες των 151 ή 180 ψήφων, ανάλογα με το αποτέλεσμα της σημερινής Βουλής.
Η πολιτική σημασία
Παρότι οι τελικές αλλαγές θα πραγματοποιηθούν από την επόμενη Βουλή, η σημερινή διαδικασία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Θα αποτυπώσει εάν υπάρχει δυνατότητα ευρύτερων συναινέσεων στα μεγάλα θεσμικά ζητήματα ή αν η αναθεώρηση θα εξελιχθεί σε μια ακόμη σκληρή κομματική αντιπαράθεση. Για τον λόγο αυτό, οι επόμενες ψηφοφορίες δεν θα αποτελέσουν απλώς μια τυπική κοινοβουλευτική διαδικασία, αλλά μια κρίσιμη δοκιμασία για το πολιτικό σύστημα και την ικανότητά του να συμφωνεί σε κανόνες που θα διέπουν τη λειτουργία του κράτους για τις επόμενες δεκαετίες.
