Ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία από την Ολομέλεια της Βουλής η τροπολογία του Υπουργείου Δικαιοσύνης που αυξάνει το ελάχιστο όριο πραγματικής παραμονής στη φυλακή από τα 25 στα 30 έτη για την υποβολή αίτησης υφ’ όρον αποφυλάκισης όσων εκτίουν πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης.
Η τροπολογία υπερψηφίστηκε από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, καταψηφίστηκε από το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ η Ελληνική Λύση και η Νίκη τοποθετήθηκαν με το «παρών».
Η νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, ήρθε στο προσκήνιο με αφορμή τις έντονες δημόσιες αντιδράσεις που προκάλεσε η δικαστική απόφαση για την αποφυλάκιση του καταδικασμένου αρχηγού της «17 Νοέμβρη», Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2027 θεμελιώνει δικαίωμα αίτησης αποφυλάκισης ο επίσης πολυϊσοβίτης Δημήτρης Κουφοντίνας.
Ψηφίστηκε τροπολογία για πολυϊσοβίτες: Τι προβλέπει
Η τροπολογία αλλάζει τις προϋποθέσεις του Ποινικού Κώδικα (άρθρο 105Β) για το πότε ένας κρατούμενος μπορεί να ζητήσει να βγει από τη φυλακή υπό όρους, χωρίζοντας στην πράξη τους καταδικασμένους σε κατηγορίες ανάλογα με τη βαρύτητα των εγκλημάτων τους. Για τα κοινά αδικήματα, ο κρατούμενος πρέπει να μείνει έγκλειστος (χωρίς να υπολογίζονται τα μεροκάματα) για τα 2/5 της ποινής του ή για 16 χρόνια αν έχει μία ισόβια κάθειρξη. Για τα βαρύτατα εγκλήματα –όπως η τρομοκρατία, η εγκληματική οργάνωση, η ανθρωποκτονία, η εμπορία ναρκωτικών, η διακίνηση μεταναστών, ο εμπρησμός δάσους, οι ληστείες, οι βιασμοί και τα εγκλήματα κατά ανηλίκων– τα πράγματα γίνονται πολύ πιο αυστηρά, καθώς ο κατάδικος υποχρεούται να εκτίσει πραγματικά τα 3/5 της ποινής του και, αν εκτίει μία ισόβια, τουλάχιστον 18 χρόνια στη φυλακή.
Αν ο κρατούμενος έχει καταδικαστεί και σε επιπλέον πρόσκαιρες ποινές, τα παραπάνω όρια αυξάνονται κατά το 1/3 αυτών των ποινών, με το ταβάνι πραγματικής παραμονής στη φυλακή για όσους εκτίουν μία ισόβια (ή συνδυασμό πρόσκαιρων ποινών) να διαμορφώνεται στα 20 χρόνια.
Η μεγάλη αλλαγή αφορά αποκλειστικά τους πολυϊσοβίτες (όσους δηλαδή έχουν καταδικαστεί σε περισσότερες από μία φορές ισόβια), καθώς γι’ αυτούς το ελάχιστο όριο πραγματικής παραμονής στο σωφρονιστικό κατάστημα αυξήθηκε πλέον οριστικά από τα 25 στα 30 έτη, χωρίς ευεργετικό υπολογισμό μεροκάματων.
Παράλληλα, για όσους έχουν καταδικαστεί σε πολύ μεγάλες πρόσκαιρες ποινές για βαρέα εγκλήματα που ξεπερνούν κατά 10 χρόνια το ανώτατο όριο έκτισης, η αποφυλάκιση με όρους μπορεί να εξεταστεί μόνο αφότου συμπληρώσουν 17 χρόνια πραγματικής φυλάκισης.
Όπως αναφέρεται στη συνοδευτική έκθεση, ο στόχος της αυστηροποίησης είναι να υπάρχει μια δίκαιη και αναλογική διαβάθμιση, λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη απαξία και τις βαριές συνέπειες που έχουν στην κοινωνία τα εγκλήματα για τα οποία επιβάλλονται πολλαπλές ισόβιες ποινές.
Όπως είχε επισημάνει το Dikastiko.gr, το νομοθετικό πλαίσιο γύρω από την υφ’ όρον απόλυση πολυϊσοβιτών έχει περάσει από διαδοχικά στάδια. Μέχρι το 2019, όσοι είχαν καταδικαστεί σε παραπάνω από μία φορά ισόβια θεμελίωναν δικαίωμα αίτησης αποφυλάκισης στα 19 έτη πραγματικής έκτισης συν μεροκάματα, με τη νομολογία του Αρείου Πάγου να ορίζει τότε ότι τα πλασματικά χρόνια συμπλήρωναν συνολικά τα 25 έτη.
Το 2019, με την τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα, ο νομοθέτης ανέβασε το όριο στα 25 έτη πραγματικής έκτισης. Στη βάση αυτής της διάταξης δόθηκαν οι απαντήσεις σε αιτήματα πολυϊσοβιτών, όπως στην περίπτωση του Δημήτρη Κουφοντίνα που είχε επικαλεστεί τον παλαιότερο ευνοϊκότερο νόμο ζητώντας να αποφυλακιστεί στα 19 χρόνια, αλλά απορρίφθηκε επειδή τότε ορίστηκε για πρώτη φορά ειδική διάταξη για τις πολλαπλές ισόβιες καθείρξεις. Ανάλογη ήταν και η επιχειρηματολογία της πρόσφατης πρότασης αναίρεσης του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κ. Λογοθέτη, για την υπόθεση αποφυλάκισης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου.
Στη συνέχεια ακολούθησαν οι τροποποιήσεις του 2021 επί Κώστα Τσιάρα και του 2024 επί Γιώργου Φλωρίδη, οι οποίες αυστηροποίησαν περαιτέρω το σωφρονιστικό πλαίσιο, οδηγώντας στη σημερινή νομοθετική ρύθμιση που θέτει τον πήχη της πραγματικής έκτισης στα 30 έτη. Ερώτημα πάντως παραμένει αν αυτή η διάταξη καταλαμβάνει τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο, με πολλούς νομικούς να θεωρούν πως δεν μπορεί να τον περιλαμβάνει, καθώς υφίσταται προηγούμενος ευνοϊκότερος νόμος που διέπει την περίπτωσή του.
Ερώτημα παραμένει αν αυτή η διάταξη καταλαμβάνει τον Αλ. Γιωτόπουλο, με πολλούς νομικούς να θεωρούν πως δεν μπορεί να τον περιλαμβάνει αφού πλέον υφίσταται προηγούμενος ευνοϊκότερος νόμος που ορίζει τα των πολυϊσοβιτών.
Υπερψηφίστηκε το νομοσχέδιο για αγωγές SLAPP
Κατά πλειοψηφία ψηφίσθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 – Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις» από την Ολομέλεια.
Το σχέδιο νόμου ψηφίσθηκε επί της Αρχής με τη θετική ψήφο της Ν.Δ., ενώ το καταψήφισαν όλα τα κόμματα της Αντιπολίτευσης.
Η ψηφοφορία του νομοσχεδίου και των τροπολογιών έγινε με κατάθεση ψηφοδελτίου από τους εισηγητές και αγορητές. Η Πλεύση Ελευθερίας αναμένεται να καταθέσει σε δεύτερο χρόνο το δικό της ψηφοδέλτιο.
