Στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών εκτινάχθηκε το παγκόσμιο χρέος το πρώτο τρίμηνο του 2026, φτάνοντας το αστρονομικό ποσό των 353 τρισ. δολαρίων γεγονός που προκαλεί ερωτηματικά για την βιωσιμότητα των οικονομιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Institute of International Finance (IIF), ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αύξησε το χρέος κατά 7,5 τρισ. δολάρια τους πρώτους 3 μήνε του 2026, με τις ΗΠΑ να βρίσκονται στην κορυφή καθώς το χρέος αυξήθηκε το διάστημα αυτό κατά 4,4 τρισ. δολάρια.
Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στις αναδυόμενες αγορές, όπου το χρέος ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 110 τρισ. δολάρια, όπως αναφέρουν πληροφορίες του Reuters. Η Κίνα, η Ινδία και χώρες της Μέσης Ανατολής συνέχισαν να «οδηγούν» μέσω κρατικού δανεισμού όσο και μέσω εταιρικών εκδόσεων.
Το επίπεδο χρέους των αναδυόμενων αγορών αντιστοιχεί σε περίπου 305% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ποσοστό που παραμένει εξαιρετικά υψηλό παρά την επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης σε ορισμένες ανεπτυγμένες οικονομίες. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η εικόνα στις ΗΠΑ, όπου το δημόσιο χρέος συνεχίζει να αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς.
Το IIF επισημαίνει ότι παρατηρούνται ενδείξεις σταδιακής μείωσης της διάθεσης ξένων επενδυτών να απορροφούν αμερικανικό κρατικό χρέος. Η μεταβολή αυτή συνδέεται με:
-τα επίμονα υψηλά επιτόκια,
-τα διευρυνόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα των ΗΠΑ,
-την πολιτική αβεβαιότητα και
-τη σταδιακή διαφοροποίηση αποθεματικών από ορισμένες κεντρικές τράπεζες.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών 30ετών ομολόγων κινήθηκαν πάνω από το 5%, επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, αντανακλώντας αυξημένο ασφάλιστρο κινδύνου από τις αγορές.
Ρεκόρ και στα χρέη των επιχειρήσεων
Σημαντική αύξηση σημειώθηκε και στο παγκόσμιο εταιρικό χρέος, ιδιαίτερα στον χρηματοπιστωτικό τομέα και στις επιχειρήσεις τεχνολογίας. Οι εταιρικές υποχρεώσεις διεθνώς υπερβαίνουν πλέον τα 105 τρισ. δολάρια, ενώ υψηλά παραμένουν και τα επίπεδα δανεισμού των νοικοκυριών, κυρίως σε ΗΠΑ, Καναδά και Σκανδιναβία.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να χρηματοδοτούν αμυντικές δαπάνες, ενεργειακές μεταβάσεις, επιδοτήσεις και πακέτα στήριξης για την ανάπτυξη. Σημειώνεται ότι από τα 353 τρισ. δολάρια, πάνω από 100 τρισ. είναι κρατικό χρέος, περίπου 105 τρισ. εταιρικό χρέος,
ενώ το υπόλοιπο αφορά τράπεζες και νοικοκυριά.
Οι αναλυτές του IIF προειδοποιούν ότι το υψηλό κόστος δανεισμού ενδέχεται να καταστήσει δυσκολότερη την εξυπηρέτηση του χρέους, κυρίως για οικονομίες με ασθενή ανάπτυξη ή μεγάλα εξωτερικά ελλείμματα.
Παρά το γεγονός ότι οι αγορές εξακολουθούν να απορροφούν τις νέες εκδόσεις ομολόγων, η αύξηση των αποδόσεων υποδηλώνει ότι οι επενδυτές ζητούν πλέον υψηλότερη ανταμοιβή για τον αυξημένο κίνδυνο.
Το IIF εκτιμά ότι το παγκόσμιο χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται και το επόμενο διάστημα, ιδιαίτερα εάν οι κεντρικές τράπεζες καθυστερήσουν τις μειώσεις επιτοκίων ή εάν η παγκόσμια ανάπτυξη παραμείνει υποτονική.
Διεθνή μέσα όπως το Reuters και το Bloomberg επισημαίνουν ότι η εξέλιξη αυτή αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και για τη δυνατότητα των κρατών να διαχειριστούν το αυξανόμενο βάρος του χρέους σε ένα περιβάλλον ακριβού χρήματος.
