Υπήρξε μια εποχή που το όνομα «Καλουτάκια» αρκούσε για να γεμίσει ένα θέατρο. Δύο μικρά κορίτσια που τραγουδούσαν, χόρευαν και έπαιζαν με τέτοια άνεση, ώστε πολύ γρήγορα μετατράπηκαν από παιδιά-θαύματα σε ένα από τα πιο αγαπημένα καλλιτεχνικά δίδυμα της προπολεμικής και μεταπολεμικής Ελλάδας.
Ήταν η Άννα και η Μαρία Καλουτά. Και η ιστορία τους είναι ταυτόχρονα ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας της ελληνικής επιθεώρησης.
Η Άννα που ανέβηκε στη σκηνή τεσσάρων ετών
Η Ειρήνη-Άννα Καλουτά γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Σεπτεμβρίου 1918. Από πολύ μικρή έδειξε ότι η ζωή της θα ήταν δεμένη με το σανίδι.
Σε ηλικία μόλις τεσσάρων ετών έκανε την πρώτη θεατρική της εμφάνιση στον θίασο της μεγάλης Μαρίκας Κοτοπούλη. Μαζί με την αδελφή της Μαρία δημιούργησαν στη συνέχεια τα περίφημα «Καλουτάκια», που χαρακτηρίστηκαν παιδιά-θαύματα της εποχής.
Δεν ήταν απλώς δύο χαριτωμένα κορίτσια που εμφανίζονταν στη σκηνή. Τραγουδούσαν, χόρευαν, υποδύονταν ρόλους και διέθεταν από πολύ μικρές τον επαγγελματισμό που απαιτούσε το δύσκολο μουσικό θέατρο.
Στη δεκαετία του 1930 τα «Καλουτάκια» βρέθηκαν και στον θίασο του Αττίκ, ενός από τους σημαντικότερους δημιουργούς της εποχής, και άρχισαν πλέον να κατακτούν το αθηναϊκό κοινό.
Από την οπερέτα στην επιθεώρηση
Η Άννα και η Μαρία ουσιαστικά μεγάλωσαν μέσα στα παρασκήνια. Το θέατρο έγινε σχολείο, σπίτι και επάγγελμά τους.
Υπηρέτησαν σχεδόν ολόκληρο το φάσμα του ελληνικού μουσικού θεάτρου: επιθεώρηση, οπερέτα, μουσική κωμωδία, κωμειδύλλιο και πρόζα.
Η Άννα εμφανίστηκε σε έργα όπως ο «Βαφτιστικός», οι «Απάχηδες των Αθηνών», η «Νυχτερίδα», το «Φυντανάκι», η «Γκόλφω», ο «Αγαπητικός της Βοσκοπούλας» και πολλά ακόμη.
Το μεγάλο τους όπλο όμως ήταν η επιθεώρηση: το είδος που απαιτούσε ταχύτητα, αυτοσχεδιασμό, τραγούδι, χορό, κωμική φλέβα και κυρίως άμεση επικοινωνία με το κοινό. Και τα «Καλουτάκια» τα είχαν όλα.
Το «Ευζωνάκι» και οι πολεμικές επιθεωρήσεις
Η Άννα Καλουτά απογειώθηκε ιδιαίτερα στα χρόνια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Το περίφημο «Ευζωνάκι», ένα παλαιότερο επιθεωρησιακό νούμερο που αναβίωσε, γνώρισε μεγάλη επιτυχία μέσα στην ατμόσφαιρα του 1940.
Παράλληλα, η Άννα δημιούργησε έναν ακόμη χαρακτηριστικό τύπο, τη γρήγορη και πανέξυπνη Σμυρνιά, που παρέμεινε συνδεδεμένη με την καριέρα της. Ήταν πλέον κάτι πολύ περισσότερο από το κοριτσάκι των «Καλουτακίων». Είχε γίνει μία από τις μεγάλες πρωταγωνίστριες της ελληνικής επιθεώρησης.
Από παιδιά-θαύματα, θιασάρχες
Το 1941 οι δύο αδελφές πέρασαν σε μια νέα φάση: έγιναν οι ίδιες θιασάρχες. Συνεργάστηκαν στη μακρά πορεία τους με σημαντικά ονόματα του ελληνικού θεάτρου και της επιθεώρησης, ενώ η σκηνική παρουσία τους έγινε συνώνυμη του επαγγελματισμού.
Η επιτυχία τους δεν περιορίστηκε στην Ελλάδα. Για περίπου 15 χρόνια πραγματοποίησαν περιοδείες στο εξωτερικό, παρουσιάζοντας το ελληνικό μουσικό θέατρο σε κοινότητες της διασποράς και σε ξένο κοινό. Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία και Αφρική βρέθηκαν στη μεγάλη διαδρομή τους.
Το δικό τους Θέατρο Καλουτά
Το μεγάλο όνειρο των δύο αδελφών ήταν να αποκτήσουν τη δική τους θεατρική στέγη. Και το πέτυχαν.
Τη δεκαετία του 1960 δημιούργησαν το Θέατρο Καλουτά, επισφραγίζοντας μια διαδρομή που είχε αρχίσει όταν ήταν ακόμη μικρά παιδιά στα παρασκήνια της Μαρίκας Κοτοπούλη. Τα δύο κορίτσια που κάποτε περίμεναν να τους δοθεί ένας μικρός ρόλος είχαν πλέον το δικό τους θέατρο.
Η Άννα έγινε η «Βασίλισσα της Επιθεώρησης»
Η Μαρία αποσύρθηκε από την ενεργό θεατρική δράση το 1967, αλλά η Άννα συνέχισε μόνη της μια καριέρα που θα ξεπερνούσε συνολικά τις έξι δεκαετίες.
Έπαιξε θέατρο, εμφανίστηκε στον κινηματογράφο και αργότερα στην τηλεόραση. Η μεγάλη της αγάπη, όμως, παρέμεινε πάντοτε το σανίδι.
Η πρώτη κινηματογραφική της εμφάνιση τοποθετείται στο 1937, ενώ συμμετείχε σε σειρά ελληνικών ταινιών. Δεν είναι τυχαίο ότι έμεινε στην ιστορία ως η «Βασίλισσα της Επιθεώρησης».
Μια ζωή αφιερωμένη στο θέατρο
Η Άννα Καλουτά έζησε ουσιαστικά ολόκληρη τη ζωή της μέσα στο θέατρο. Πέρασε από την Ελλάδα του Μεσοπολέμου, τον πόλεμο και την Κατοχή, τη μεταπολεμική άνθηση της επιθεώρησης, τις μεγάλες περιοδείες των ελληνικών θιάσων, τη χρυσή εποχή του κινηματογράφου και την έλευση της τηλεόρασης.
Πέθανε στην Αθήνα στις 17 Απριλίου 2010, σε ηλικία 91 ετών.
Όμως η ιστορία της Άννας Καλουτά δεν μπορεί να ειπωθεί χωρίς τη Μαρία. Γιατί πριν υπάρξει η «Βασίλισσα της Επιθεώρησης», υπήρχαν τα «Καλουτάκια»: δύο κορίτσια που ανέβηκαν στη σκηνή όταν ήταν ακόμη παιδιά, μεγάλωσαν μπροστά στους προβολείς και έγιναν μέρος της συλλογικής μνήμης μιας ολόκληρης εποχής.
Πηγές: ΕΡΤ Αρχείο – Άννα Καλουτά: https://www.ert.gr/ert-arxeio/anna-kaloyta-17-aprilioy-2010/
Finos Film – Άννα Καλουτά: https://finosfilm.com/portfolio-items/anna-kalouta/
