Κρυμμένη βαθιά στις φυσικές διαδικασίες ανάρρωσης/ θεραπείας του ανθρώπινου σώματος ίσως βρίσκεται ακόμα η δυνατότητα αναγέννησης μελών, σύμφωνα μεέρευνα επιστημόνων του Texas A&M College of Veterinary Medicine and Biomedical Sciences (VMBS).
H δυνατότητα αναγέννησης και αντικατάστασης χαμένων μελών είναι κάτι που ανήκει σε ζώα σαν τις σαλαμάνδρες και όχι στον άνθρωπο, ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα, ο περιορισμός αυτός ίσως να μην είναι μόνιμος. «Το γιατί κάποια ζώα μπορούν να αναγεννώνται και άλλα, ειδικά οι άνθρωποι, δεν μπορούν, είναι ένα μεγάλο ερώτημα που υπάρχει από τον Αριστοτέλη ακόμα» είπε ο Κεν Μουνεόκα, καθηγητής στο VMBS.
Στο πλαίσιο της έρευνας, που δημοσιεύτηκε στο Nature Communications, ο Μουνεόκα και οι συνάδελφοί του παρουσιάζουν μία νέα θεραπεία δύο σταδίων που οδήγησε στην αναγέννηση οστών, δομών αρθρώσεων και συνδέσμων. Αν και τα αποτελέσματα ήταν ατελή, η ομάδα θεωρεί πως η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί άμεσα για τη μείωση των ουλών και τη βελτίωση της επιδιόρθωσης ιστών μετά από ακρωτηριασμούς.
Στα θηλαστικά τα τραύματα κατά κανόνα ενεργοποιούν την ίνωση, μια διαδικασία κατά την οποία τα κύτταρα ινοβλαστών κλείνουν το τραύμα και σχηματίζουν ουλώδη ιστό. Αυτός, σαν μηχανισμός, δίνει προτεραιότητα στην επιβίωση, σφραγίζοντας το τραύμα γρήγορα, με επίσης περιορίζει τη δυνατότητα του σώματος για αναδημιουργία χαμένων δομών.
Σε είδη με δυνατότητες αναγέννησης, όπως οι σαλαμάνδρες, που αντικαθιστούν τα χαμένα μέλη, τα ίδια είδη κυττάρων οργανώνονται σε βλάστωμα, μια προσωρινή δομή που επιτρέπει αναγέννηση. «Είναι σαν αυτά τα κύτταρα να μπορούν να κινηθούν προς δύο διαφορετικές κατευθύνσεις» είπε ο Μουνεόκα. «Θα μπορούσαν είτε να σχηματίσουν μια ουλή είτε ένα βλάστωμα. Η έρευνά μας εστίασε στην αναδρομολόγηση της συμπεριφοράς ινοβλαστών που βρίσκονται ήδη στο σημείο του τραύματος».
Για να δουν αν η θεραπεία των θηλαστικών θα μπορούσε να στραφεί προς την αναγέννηση, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια μέθοδο που χρησιμοποιεί δύο πολύ γνωστούς παράγοντες ανάπτυξης. Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει την εφαρμογή FGF2 (fibroblast growth factor 2) μετά το κλείσιμο ενός τραύματος, κάτι που επιτρέπει στο σώμα να ολοκληρώσει την τυπική του θεραπευτική αντίδραση- και μετά η ομάδα άλλαξε τη συνέχεια.
Το FGF2 ενεργοποίησε τον σχηματισμό μιας δομής σαν βλάστωμα, κάτι που κανονικά δεν συμβαίνει στα θηλαστικά σε τέτοια τραύματα, και ημέρες αργότερα έλαβε χώρα μια δεύτερη διαδικασία, με BMP2 (bone morphogenetic protein 2), ενεργοποιώντας κύτταρα για τον σχηματισμό νέων δομών.
«Είναι πραγματικά μια διαδικασία δύο βημάτων…πρώτα στρέφεις τα κύτταρα μακριά από τη δημιουργία ουλής, και μετά δίνεις τα σήματα που τους λένε τι να φτιάξουν» είπε ο Μουνεόκα.
Η έρευνα δείχνει πως η αναγέννηση δεν βασίζεται στην εισαγωγή επιπλέον εξωτερικών βλαστοκυττάρων, όπως προσπαθούν πολλές σύγχρονες προσεγγίσεις στην αναγεννητική ιατρική. «Δεν χρειάζεται να πάρεις βλαστοκύτταρα και να τα βάλεις πίσω…είναι ήδη εκεί- απλώς πρέπει να μάθεις πώς να τα κάνεις να συμπεριφέρονται όπως εσύ θέλεις» ανέφερε σχετικά ο ερευνητής.
«Τα κύτταρα που νομίζαμε ότι δεν προγραμματίζονται, στην πραγματικότητα μπορούν να το κάνουν. Η δυνατότητα δεν είναι απούσα, απλώς καλυμμένη» είπε άλλος ένας από τους ερευνητές, ο Λάρι Σούβα.
Οι δομές που αναδημιουργήθηκαν δεν ήταν ακριβή αντίγραφα των αρχικών, ωστόσο οι ερευνητές μπόρεσαν να αποκαταστήσουν όλα τα στοιχεία που είχαν απομακρυνθεί κατά τον ακρωτηριασμό, όπως οστά, τένοντες, αρθρώσεις και σύνδεσμοι. Τα αποτελέσματα περιελάμβαναν τόσο σκελετικά στοιχέια όσο και συνδετικούς ιστούς, που ήταν οργανωμένα με τρόπο αντίστοιχο αυτού της φυσικής δομής.
«Αναγεννήσαμε αυτά που θα περίμενες να δεις σε τέτοιο επίπεδο τραύματος… οι δομές είναι εκεί, απλώς όχι σε τέλεια μορφή» ανέφερε ο Μουνεόκα.
