Ένας μεγάλος πλανήτης– με μέγεθος που μπορεί να ήταν αντίστοιχο αυτού του Άρη- ήταν σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο πριν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια μέχρι που καταστράφηκε, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Το σχετικό επιστημονικό άρθρο δημοσιεύτηκε στο Earth and Planetary Science Letters, και σε αυτό οι επιστήμονες παρουσιάζουν στοιχεία που δείχνουν ότι το συγκεκριμένο «πλανητικό έμβρυο», ή, αλλιώς, πρωτοπλανήτης, υπήρξε όντως. Η ιδιαίτερη γεωλογική σύνθεση που προκύπτει θέτει υπό αμφισβήτηση θεωρίες όσον αφορά στην εξέλιξη των πλανητών της «γειτονιάς» μας.
«Είναι απίστευτο να σκέφτεται κανείς ότι υπήρχε κάποτε ένας τόσο μεγάλος κόσμος» είπε ο Άαρον Μπελ, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Γεωεπιστημών στο University of Colorado Boulder. «Ξέρουμε ότι υπήρχε μόνο εξαιτίας μερικών θραυσμάτων που έτυχε να πέσουν στη Γη. Αυτοί οι μετεωρίτες διατήρησαν στοιχεία μιας εντελώς διαφορετικής οδού μέσω της οποίας αναπτύχθηκαν οι πρώιμοι πλανήτες».
Αυτό που αποκάλυψε το μυστικό του χαμένου πλανήτη ήταν ένα κομμάτι του που βρέθηκε στην έρημο Σαχάρα- ο μετεωρίτης ανγκρίτη Northwest Africa (NWA) 12774.
Οι ανγκρίτες είναι μεταξύ των αρχαιότερων γνωστών ηφαιστειακών βράχων στο Ηλιακό Σύστημα, καθώς σχηματίστηκαν μερικά εκατομμύρια χρόνια μετά τις απαρχές του Ηλιακού Συστήματος, 4,56 δισ. χρόνια. Είναι επίσης εξαιρετικά σπάνιοι: Από πάνω από 80.000 μετεωρίτες που έχουν βρεθεί στη Γη, μόνο 68 είναι ανγκρίτες. Αυτό που τους κάνει ιδιαίτερους είναι τα χημικά τους χαρακτηριστικά: Αντίθετα με τη Γη, τον Άρη και άλλους βραχώδεις πλανήτες, οι ανγκρίτες περιλαμβάνουν πολύ λίγο διοξείδιο του πυριτίου, που είναι βασικό συστατικό σε σχεδόν κάθε άλλο γνωστό πλανήτη αυτού του τύπου στο Ηλιακό Σύστημα. Για τον λόγο αυτό οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι ανγκρίτες προέρχονται πάντα από αστεροειδείς με ακτίνα κάτω των 200 χλμ.
Ενώ ο Μπελ και οι συνάδελφοί του μελετούσαν τον NWA 12774, διαπίστωσαν πως ο μετεωρίτης είχε κλινοπυρόξενο, ένα ορυκτό που συναντάται στον φλοιό και τον μανδύα της Γης. Στην περίπτωση του συγκεκριμένου μετεωρίτη ήταν ιδιαίτερα πλούσιο σε αλουμίνιο, που με τη σειρά του δείχνει ότι ο σχηματισμός έλαβε χώρα υπό τεράστια πίεση βαθιά μέσα στο υπέδαφος. Οι ερευνητές μετά αναδημιούργησαν τις συνθήκες που μπορεί να οδήγησαν στον σχηματισμό του NWA 12774, και βρήκαν πως θα απαιτούνταν τουλάχιστον 17,5 kbar πίεσης: Συγκριτικά, η πίεση στον πυθμένα της Τάφρου των Μαριανών (το βαθύτερο σημείο του πλανήτη) είναι μόνο περίπου 1 kbar.
Το συγκεκριμένο επίπεδο πίεσης δεν θα μπορούσε να υφίσταται μέσα σε έναν μικρό αστεροειδή: Βάσει υπολογισμών, οι ανγκρίτες αυτοί πρέπει να προήλθαν από ένα αντικείμενο ακτίνας τουλάχιστον 1.000 χλμ. Επίσης, οι κρύσταλλοι στον NWA 12774 είχαν ακόμα αιχμηρές γωνίες και χημικές ακολουθίες που θα είχαν χαθεί αν ο σχηματισμός είχε γίνει σε μεγάλο βάθος. Αυτό υποδεικνύει ότι οι κρύσταλλοι σχηματίστηκαν μάλλον σε σχετικά μικρά βάθη μέσα στο «μητρικό» σώμα, οπότε το εν λόγω αντικείμενο πρέπει να ήταν ακόμα μεγαλύτερο- στην πράξη ένας άλλος κόσμος. Με βάση αυτό το σενάριο ο «μητρικός» κόσμος πρέπει να είχε ακτίνα πάνω από 1.800 χλμ, κάτι που θα τον καθιστούσε συγκρίσιμο με τη Σελήνη, ενώ θα πλησίαζε ακόμα και τον Άρη, που έχει ακτίνα 3.300 χλμ.
Ένα ενδεχόμενο είναι ο πλανήτης να καταστράφηκε λόγω κάποιου ολέθριου γεγονότος στο Ηλιακό Σύστημα, με τα κομμάτια του να σχηματίζουν αργότερα άλλους πλανήτες- μεταξύ των οποίων και η Γη. «Τα υλικά που σχημάτισαν το μητρικό σώμα των ανγκριτών είναι θεμελιωδώς διαφορετικά από τα συστατικά της Γης και του Άρη. Υποδεικνύει ένα ξεχωριστό εξελικτικό μονοπάτι στον σχηματισμό πλανητών στην πρώιμη ιστορία του Ηλιακού Συστήματος» τόνισε ο Μπελ.
