Η δημόσια προτροπή του Ντόναλντ Τραμπ να αντικατασταθεί ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ενδέχεται να έχει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Αντί να αποδυναμώσει τον Ουκρανό πρόεδρο, μπορεί τελικά να τον ενισχύσει πολιτικά, καθώς η αμερικανική παρέμβαση φαίνεται να λειτουργεί ως καταλύτης για την άμεση ηθική και διπλωματική του δικαίωση, μετατρέποντας μια εξωτερική επίθεση σε εγχώριο και διεθνές πλεονέκτημα.
Τρεις παράγοντες ενισχύουν αυτή την εκτίμηση:
Α. Η ηθική υπεροχή λόγω της ρωσικής επίθεσης στη Ζαπορίζια
Η χρονική συγκυρία της σύγκρουσης εκθέτει την επιχειρηματολογία του Τραμπ στα μάτια των Ουκρανών. Την ίδια ημέρα που ο Αμερικανός πρόεδρος ζητά την αντικατάσταση του Ζελένσκι, μετά την κριτική που άσκησε ο τελευταίος στη συμφωνία των ΗΠΑ με τη Ρωσία για το ντίζελ, η Μόσχα εξαπολύει φονική επίθεση με βόμβες στη Ζαπορίζια, προκαλώντας τον θάνατο αμάχων.
Αυτό επιτρέπει στον Ζελένσκι να εμφανίζεται δικαιωμένος για τη στάση του, ενισχύοντας το επιχείρημά του ότι η χαλάρωση των κυρώσεων από τον Τραμπ αποτελεί «δώρο» στη Μόσχα, το οποίο η τελευταία μπορεί να εκλάβει ως πράσινο φως για να συνεχίσει να βομβαρδίζει ουκρανικές πόλεις.
Έτσι, ο Ζελένσκι εμφανίζεται ως ο ηγέτης που προστατεύει τη ζωή των Ουκρανών, ενώ ο Τραμπ ως ένας κυνικός πολιτικός που ενδιαφέρεται πρωτίστως για τις τιμές των καυσίμων ενόψει των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών.
Β. Θεσμική «ασπίδα» από την ουκρανική κυβέρνηση και την αντιπολίτευση
Αντί να προκληθεί εσωτερικός διχασμός, η Ουκρανία εμφανίζεται ενωμένη απέναντι στην παρέμβαση Τραμπ. Ο υπουργός Εξωτερικών, Αντρίι Σιμπίχα, δήλωσε αμέσως ότι οι παρεμβάσεις από το εξωτερικό απλώς «επιβεβαιώνουν ότι ο Ζελένσκι κάνει καλά τη δουλειά του» και ότι ο πρόεδρος έχει την πλήρη στήριξη του λαού του.
Ακόμη και στελέχη της ουκρανικής αντιπολίτευσης, όπως η βουλευτής Κίρα Ρούντικ, ξεκαθάρισαν ότι καμία ξένη δύναμη δεν μπορεί να υπαγορεύσει στην Ουκρανία ποιος θα είναι ο ηγέτης της.
Αυτή η ομοψυχία περιορίζει τα περιθώρια εγχώριας αμφισβήτησης του Ζελένσκι και μετατρέπει το ζήτημα της ηγεσίας του σε θέμα εθνικής κυριαρχίας.
Γ. Άμεση ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης
Η ωμή παρέμβαση του Τραμπ ωθεί τους Ευρωπαίους συμμάχους να πάρουν ανοιχτά το μέρος του Κιέβου, ενισχύοντας τη διπλωματική θέση του Ζελένσκι.
Ενδεικτικά, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε άμεση τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ζελένσκι, εκφράζοντας την «πλήρη αλληλεγγύη» του Ηνωμένου Βασιλείου και διαβεβαιώνοντας ότι το Λονδίνο θα συνεχίσει να ενισχύει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η αντίδραση αυτή προσφέρει στον Ουκρανό πρόεδρο πρόσθετη διπλωματική στήριξη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις του με την Ουάσιγκτον δοκιμάζονται.
Συμπερασματικά, στην προσπάθειά του να μετακυλίσει τις ευθύνες για την ενεργειακή κρίση στον Ζελένσκι, ο Τραμπ ενδέχεται τελικά να πετυχαίνει το αντίθετο από αυτό που επιδιώκει: να μετατρέπει, άθελά του, τον Ουκρανό πρόεδρο σε σύμβολο της εθνικής κυριαρχίας της Ουκρανίας απέναντι στις ξένες πιέσεις, ενισχύοντας έτσι την πολιτική του νομιμοποίηση στο εσωτερικό της χώρας.
