Το καθεστώς Πούτιν βρίσκεται απέναντι στο μεταπολεμικό όφελος για την ευρωπαϊκή ήπειρο και τους λαούς της: την μη παραβίαση των εθνικών συνόρων και κατ’ επέκταση τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας, την επικράτηση της ειρήνης έναντι των πολεμικών συγκρούσεων. Και αυτή η παραβίαση των μεταπολεμικών σταθερών, δεν σταματά στα ουκρανικά σύνορα, αφορά όλο τον ευρωπαϊκό χώρο, με τις ασύμμετρες απειλές να εκδηλώνονται σε διαφορετικά μήκη και πλάτη.
Η εκδήλωση της εισβολής στην Ουκρανία, δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό της ρωσικής επιθετικότητας ως προς τον φιλοδυτικό προσανατολισμό πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών που διεκδίκησαν και κέρδισαν την ελευθερία και την ανεξαρτησία τους μετά από μισό αιώνα ολοκληρωτισμού.
Η ρωσική αναθεωρητική επιθετικότητα ήταν εμφανής από την περίοδο των ανεξαρτησιών και της αποδέσμευσης από την ΕΣΣΔ, από την αντίθεση στις «πολύχρωμες επαναστάσεις», από τις επιχειρήσεις κατά της Γεωργίας το 2008 και της Ουκρανίας το 2014. Ο αναθεωρητισμός του Κρεμλίνου και του Πούτιν επεδίωκε την επικράτηση δια της βίας, σε μια προσπάθεια επαναφοράς της ηγεμονίας στον ζωτικό χώρο της Ευρασίας. Και όχι μόνο σε αυτή την γεωγραφική περιοχή. Όσα ακολούθησαν το 2015, με την επέμβαση των ρωσικών δυνάμεων στην Συρία και το 2014 στον Λιβύη, κατέδειξαν το ζωηρό ενδιαφέρον της Μόσχας να κυριαρχήσει από την Ευρασιατική ζώνη έως την Βόρειο Αφρική και την Μέση Ανατολή.
Το Κρεμλίνο επιδιώκει με κάθε τρόπο να αποτρέψει το ενδεχόμενο να γίνει η Ουκρανία κράτος-μέλος της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, να αποτρέψει την εγκατάσταση Νατοϊκών οπλικών συστημάτων σε κράτη-μέλη της Συμμαχίας που συνορεύουν με την Ρωσία. Όσα ακολούθησαν με την πολιτική αναγνώρισης της ανεξαρτησίας των «ρωσικών εδαφών» του Ντονμπάς, της ανάπτυξης χιλιάδων ρωσικών στρατευμάτων γύρω από την Ουκρανία, είναι ενδεικτικά.
Ο Πούτιν και η εξουσία του, δεν αποδέχονται όσα διαμορφώθηκαν μετά την ιστορική κατάρρευση της ΕΣΣΔ το 1991, την δημιουργία νέων, ελεύθερων, κυρίαρχων, ανεξάρτητων δημοκρατικών κρατών, χωρίς να υπάρξουν συνοριακές αλλαγές. Το Κρεμλίνο δεν δέχεται ότι τα σύνορα του 1991 δεν μπορούν να μεταβληθούν, από την στιγμή που έχουν χαρακτηριστεί ως διεθνή, με κυρίαρχη την έννοια της μη συνοριακής παραβίασης.
Ο ρωσικός αναθεωρητισμός όπως εκφράζεται από τον Πούτιν και η εισβολή στην Ουκρανία, έφεραν εντός ευρωπαϊκών εδαφών την πρώτη μεγάλη πολεμική σύρραξη από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1945. Αυτός ο αναθεωρητισμός όμως, εκτός της πολεμικής σύγκρουσης, επιδιώκει κάτι βαθύτερο: την αντιπαράθεση με τις αρχές της δημοκρατίας, που περιλαμβάνουν και τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων.
Το Κρεμλίνο με την στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία, ακολουθεί μια πεπατημένη κληρονομιά του προπολεμικού και μεταπολεμικού ολοκληρωτισμού, με τις επεμβάσεις στην Ουγγαρία το 1956 και στην Τσεχοσλοβακία το 1968, για να καταστείλει κάθε προσπάθεια φιλελευθεροποίησης. Δέκα τέσσερα χρόνια πριν την Ουκρανία, είχε προηγηθεί η στρατιωτική επέμβαση στην Γεωργία το 2008. Ο στόχος του Πούτιν δεν είναι απλά η κατάληψη της Ουκρανίας, είναι κάτι βαθύτερο. Το πως θα κυριαρχεί στρατιωτικά, όπου χρειαστεί να επεμβαίνει. Κάτι που επεκτάθηκε γεωγραφικά προς την Συρία το 2015 και προς την Λιβύη το 2019, σε χώρες που η Σοβιετική Ένωση είχε δορυφορικές σχέσεις με τα ολοκληρωτικά καθεστώτα τους. Αλλά και πως θα εμποδίσει με κάθε τρόπο την κατεύθυνση των νέων Δημοκρατιών που προέκυψαν μετά από την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού.
Όταν ο αναθεωρητισμός επιζητά δια της στρατιωτικής ισχύος ακόμα και αλλαγές συνόρων, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τις εδαφικές διεκδικήσεις του Κρεμλίνου, την διατήρηση του Τουρκικού casus belli έναντι της Ελλάδος, το περιεχόμενο επικράτησης της βίας έναντι του Διεθνούς Δικαίου δημιουργεί εύθραυστες ισορροπίες. Και εδώ αποτυπώνονται οι αδυναμίες της Ευρώπης. Και αυτές οι αδυναμίες είναι εμφανείς και εντός του ευρωατλαντικού αμυντικού πυλώνα, με την Ευρώπη να σύρεται πίσω από διλήμματα στρατηγικής αντίληψης, όπως το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης και απόσυρσης αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Σήμερα, οι κίνδυνοι των αναθεωρητικών απειλών, όσο και οι επιθετικοί χαρακτηρισμοί έναντι του Διεθνούς Δικαίου, επηρεάζουν το σύνολο των κανόνων που διαμορφώθηκαν σε όλο τον μεταπολεμικό κόσμο. Σήμερα, αναδεικνύονται νέες ζώνες επιρροής, με την κυριαρχία των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Κίνας. Και σε αυτό το παγκόσμιο περιβάλλον, η Ευρώπη δεν έχει άλλο δρόμο από την ενίσχυση της ενοποιητικής διαδικασίας, της πολιτικής της ενοποίησης, με κατευθύνσεις την άμυνα και την ασφάλεια της.
