της Ιωάννας Λιούτα*
Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ από τον Πρωθυπουργό δεν απαντούν στα δομικά προβλήματα που πιέζουν τα νοικοκυριά σήμερα. Η στρατηγική μετατοπίζεται σε ορίζοντα 2029- 2030–2031, ενώ η πραγματικότητα απαιτεί άμεσες, μετρήσιμες παρεμβάσεις.
Η εξαγγελία για μέσο μισθό 1.800 ευρώ το 2030 δημιουργεί εντυπώσεις, όχι λύσεις. Το πρόβλημα δεν είναι ο ονομαστικός μισθός αλλά το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα, το οποίο συνεχίζει να διαβρώνεται από από το υψηλό κόστος τροφίμων με την Ελλάδα να παραμένει στις ακριβότερες χώρες της ΕΕ σε βασικά αγαθά. Τα ενοίκια απορροφούν έως και 50% του μισθού χωρίς αύξηση προσφοράς κατοικιών, η πίεση θα συνεχιστεί. Η αγορά παραμένει ολιγοπωλιακή και ευάλωτη σε διακυμάνσεις. Η κυβέρνηση παρουσιάζει μισθολογικούς στόχους, αλλά χωρίς πολιτικές που μειώνουν το κόστος ζωής, η αγοραστική δύναμη δεν θα βελτιωθεί.
Τα προγράμματα επιδότησης ενοικίου και δανείων λειτουργούν ως πυροσβεστικά μέτρα, όχι ως λύση. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η στεγαστική κρίση λύνεται μόνο με αύξηση προσφοράς κατοικιών με αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας για κοινωνική κατοικία και με απαγόρευση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στα μεγάλα αστικά κέντρα ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά. Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ δεν περιλαμβάνουν μηχανισμό αύξησης της προσφοράς. Άρα, η στεγαστική κρίση θα παραμείνει.
Η αναφορά σε «σύγκλιση με την ευρωπαϊκή πρωτοπορία» μέχρι το 2031 αποτελεί σιωπηρή παραδοχή ότι οι μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη και στη Δημόσια Διοίκηση των προηγούμενων χρόνων δεν απέδωσαν. Η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης και η γραφειοκρατία παραμένουν διαρθρωτικά εμπόδια για επενδύσεις, παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα. Οι εξαγγελίες δεν περιλαμβάνουν ενδιάμεσους δείκτες, ούτε χρονοδιαγράμματα υλοποίησης.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει μακροπρόθεσμους στόχους, αλλά χωρίς ενδιάμεσες δεσμεύσεις διότι δεν υπάρχουν ετήσιοι δείκτες προόδου, δεν υπάρχει μηχανισμός λογοδοσίας και δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Αυτό μεταθέτει την αντιμετώπιση των σημερινών αδιεξόδων στο μέλλον, ενώ τα νοικοκυριά πιέζονται τώρα.
Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ δεν μειώνουν το κόστος ζωής, δεν αυξάνουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα,δεν αντιμετωπίζουν τη στεγαστική κρίση, δεν ολοκληρώνουν τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και δεν περιλαμβάνουν ενδιάμεσα ορόσημα.
Πρόκειται για στρατηγική μετατόπισης στο μέλλον, όχι για πολιτική αντιμετώπισης των σημερινών πιέσεων.
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια
