Ειδικοί στη συντήρηση έργων τέχνης και κτιρίων από διάφορους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς στη Γαλλία αναπτύσσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που θα μπορεί να προβλέπει τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στην πολιτιστική κληρονομιά, σύμφωνα με το The Art Newspaper.
Η Αν Μπουργές, ανώτερη ειδικός συντήρησης στο υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας και στο Κέντρο Έρευνας και Αποκατάστασης των Μουσείων της Γαλλίας, εξηγεί ότι η ιδέα προέκυψε μέσα από συζητήσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν από τέσσερα χρόνια.
«Η γενική ιδέα ήταν ότι πρέπει να μπορούμε να ποσοτικοποιήσουμε τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής», αναφέρει. «Και προκειμένου να τον ποσοτικοποιήσουμε, πρέπει πρώτα να μπορούμε να τον μετρήσουμε. Μέχρι σήμερα, όμως, είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί, από το ένα μνημείο στο άλλο ή από ένα αντικείμενο πολιτιστικής κληρονομιάς σε ένα άλλο, σε ποιο βαθμό το κλίμα προκαλεί φθορά και πώς αυτό μπορεί να εξελιχθεί μέσα στα επόμενα 50 ή 100 χρόνια».
Το αντικείμενο της έρευνας
Η Μπουργές μαζί με άλλους δύο ακόμα ερευνητές ξεκίνησαν δύο διδακτορικά προγράμματα το 2022, και προσέλαβαν την Αντέλ Κορμιέ και τον Νταβίντ Ροκί, οι οποίοι βρίσκονται πλέον στο τελευταίο έτος της διδακτορικής τους έρευνας.
Στόχος των έργων είναι η μελέτη τριών πολιτιστικών τοποθεσιών στη Γαλλία και η παρακολούθηση των καιρικών συνθηκών που αντιμετωπίζουν, ώστε τα δεδομένα να χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση ενός μοντέλου AI που θα μπορεί να επεξεργάζεται και να συσχετίζει τα στοιχεία και να προβλέπει τι θα συμβεί στα συγκεκριμένα μνημεία στο μέλλον.
Οι τοποθεσίες επιλέχθηκαν με κριτήριο την ποικιλία των υλικών κατασκευής, την πολιτιστική αξία και τις κλιματικές συνθήκες που παρουσιάζουν, ενώ η Μπουργές διευκρινίζει ότι στόχος του προγράμματος είναι να δημιουργηθεί μια μεθοδολογία που θα διατεθεί ως «ανοικτός κώδικας» και θα είναι προσβάσιμη σε όλους.
Η Κορμιέ έχει περάσει δύο χρόνια συλλέγοντας λεπτομερή στοιχεία για το κλίμα και τη φθορά των υλικών σε δύο από τις τοποθεσίες. Η πρώτη είναι η οκταγωνική βάση από ψαμμίτη του κωδωνοστασίου (δηλαδή πύργου) του καθεδρικού ναού του Στρασβούργου, ο οποίος χρονολογείται στον 13ο αιώνα και αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα γοτθικής αρχιτεκτονικής, που εκτίθεται σε ακραίες καιρικές συνθήκες τόσο το χειμώνα, όσο και το καλοκαίρι.
Η δεύτερη είναι ο αρχαιολογικός χώρος της Βιμπράκτ κοντά στο Οτόν στη Βουργουνδία, ένας οχυρωμένος γαλατικός οικισμός στον οποίο πραγματοποιήθηκαν ανασκαφές για πρώτη φορά στα τέλη του 19ου αιώνα. Ένας τρίτος παράκτιος χώρος θα προστεθεί αργότερα στο ευρύτερο πρόγραμμα ερευνών.
Κάθε μνημείο έχει το δικό του μικροκλίμα
Ωστόσο, αμέσως έγιναν εμφανείς δύο βασικές προκλήσεις. Η μία εξ αυτών, αφορά την κλιματική αλλαγή η οποία είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, αλλά κάθε μνημείο έχει το δικό του μικροκλίμα, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Έτσι, η ομάδα της Μπουργές έπρεπε να αναπτύξει ένα εργαλείο που να συνδυάζει μεγάλης εμβέλειας κλιματικά δεδομένα με πολύ λεπτομερείς τοπικές επιπτώσεις.
Η δεύτερη πρόκληση ήταν η διασύνδεση διαφορετικών τύπων δεδομένων που συλλέγονται με διαφορετικούς τρόπους. Η θερμοκρασία, η υγρασία και το διοξείδιο του άνθρακα μπορούν να παρακολουθούνται συνεχώς με εξειδικευμένο εξοπλισμό (όπως βροχόμετρα, ανεμόμετρα, υγρόμετρα) και να συνδυάζονται με δεδομένα καιρού από δορυφόρο. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι μέτρησης αυτών των παραμέτρων και ελάχιστη τυποποίηση στις εμπορικές συσκευές, κάτι που η ομάδα δεν είχε προβλέψει ότι θα αποτελούσε πρόβλημα.
Αν και το εργαλείο βρίσκεται ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο, όλα τα δεδομένα που έχει συλλέξει η ομάδα τα τελευταία τρία χρόνια θα είναι διαθέσιμα στην εθνική πλατφόρμα Espadon, ένα έργο του υπουργείου Πολιτισμού που στοχεύει στην ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας με τη χρήση επαυξημένης πραγματικότητας και στην παροχή πρόσβασης σε ερευνητές σε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα για κάθε κτίριο.
Συμπληρώνει η Μπουργές ότι, «αυτό που θέλουμε είναι οι χρήστες να μπορούν να χρησιμοποιούν το εργαλείο για να οπτικοποιούν πώς θα μεταβάλλεται το συγκεκριμένο μνημείο με την πάροδο του χρόνου σε σχέση με το τοπικό κλίμα. Αποτλεί ένα εργαλείο πρόβλεψης για καλύτερη προστασία, αλλά και ένα ισχυρό εκπαιδευτικό μέσο».
Με πληροφορίες από The Art Newspaper
