Τριάντα έξι χρόνια μετά τον θάνατό της και 85 χρόνια αφότου εγκατέλειψε τον κινηματογράφο, η Γκρέτα Γκάρμπο βρίσκεται ξανά μπροστά στην κάμερα. Ή, τουλάχιστον, μια εντυπωσιακά αληθοφανής ψηφιακή εκδοχή της.
Η μεγάλη σταρ της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ «πρωταγωνιστεί» σε διαφήμιση της σουηδικής βιομηχανίας SKF, χάρη στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Και η επιλογή δεν είναι τόσο παράδοξη όσο φαίνεται: το 1921, προτού γίνει παγκόσμιο είδωλο, η νεαρή τότε Γκάρμπο είχε εμφανιστεί σε διαφημιστικό φιλμάκι για τη σουηδική βιομηχανία, στην οποία συμμετείχε και η SKF.
Πώς «ξαναδημιούργησαν» την Γκάρμπο
Το ενδιαφέρον βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο «κατασκευάστηκε» η νέα Γκάρμπο. Οι δημιουργοί δεν τροφοδότησαν τα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης με φωτογραφίες ή κινηματογραφικά πλάνα της, λόγω περιορισμών σε σχέση με τα πνευματικά δικαιώματα. Αντίθετα, περιέγραψαν με γραπτές εντολές τα χαρακτηριστικά της και χρησιμοποίησαν, μεταξύ άλλων, τα Seedream 5 Pro της ByteDance και Nano Banana Pro της Google για την εικόνα, καθώς και άλλα εργαλεία για την κίνηση.
Πίσω από την ψηφιακή φιγούρα υπήρχε, ωστόσο, ένας πραγματικός άνθρωπος: μια ηθοποιός έδωσε τον ρυθμό και την κίνηση της ερμηνείας. Για τη φωνή χρησιμοποιήθηκε ηχογράφηση από παλαιότερη ταινία της Γκάρμπο -το μοναδικό αρχειακό υλικό που, σύμφωνα με την SKF, εισήχθη στο σύστημα με σχετική άδεια. Η παραγωγή έγινε σε συνεργασία με την οικογένεια και τους διαχειριστές της κληρονομιάς της ηθοποιού.
Ο Κρεγκ Ράισφιλντ, ένας από τους τρεις συγγενείς που διαχειρίζονται την κληρονομιά της Γκάρμπο, δήλωσε στον Guardian ότι δεν θα απέκλειε μια μελλοντική κινηματογραφική εμφάνιση της ψηφιακής εκδοχής της. Ο ίδιος, που είχε γνωρίσει προσωπικά τη θεία του, δήλωσε εντυπωσιασμένος από το πόσο πειστικά αναπαράχθηκαν οι κινήσεις, το πρόσωπο και η φωνή της.
Η τεχνολογία αυτή περιγράφεται από τον ειδικό στην Τεχνητή Νοημοσύνη Χένρι Άιντερ ως «synthetic resurrection» – ψηφιακή «ανάσταση». Μαζί της, όμως, επανέρχεται ένα δύσκολο ερώτημα: ποιος αποφασίζει πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η εικόνα ενός ανθρώπου μετά τον θάνατό του;
Η περίπτωση της Γκάρμπο έχει μια επιπλέον ειρωνεία. Η γυναίκα που αποσύρθηκε από τον κινηματογράφο μόλις στα 36 της και πέρασε το υπόλοιπο της ζωής της μακριά από τη δημοσιότητα μπορεί τώρα -θεωρητικά τουλάχιστον- χάρη στην Τεχνητή Νοημοσύνη, να αποκτήσει μια «καινούργια καριέρα» χωρίς καν να βρίσκεται πια ανάμεσα μας.