Οι ψεύτικες απειλές για τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αερομεταφορές σε ολόκληρη την Ευρώπη, επηρεάζοντας τουλάχιστον 34 πτήσεις μέσα στην εβδομάδα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αεροσκάφη αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία και να πραγματοποιήσουν έκτακτες προσγειώσεις, ενώ ενισχύονται οι ανησυχίες για το ενδεχόμενο μιας συντονισμένης επιχείρησης με στόχο την πρόκληση αναστάτωσης.
Σύμφωνα με τον Guardian, μόνο την Πέμπτη καταγράφηκαν τουλάχιστον 25 απειλές σε πτήσεις που συνδέονταν με 16 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία και η Πολωνία. Στο στόχαστρο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, οι αεροπορικές εταιρείες Ryanair, Aer Lingus, Wizz Air, Finnair, easyJet, Aegean Airlines, Iberia, Sky Express, Air Serbia και LOT Polish Airlines. Όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν με ασφάλεια, ενώ οι έλεγχοι που ακολούθησαν δεν αποκάλυψαν ύποπτα αντικείμενα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, απειλές δέχθηκαν το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου και το αεροδρόμιο του Μπέρμιγχαμ κατά τη διάρκεια της νύχτας. Οι αρμόδιες αρχές, με τη συνδρομή ειδικών της αεροπορικής αστυνομίας, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για ψευδείς συναγερμούς. Ειδικότερα, η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου επιβεβαίωσε ότι είχαν διατυπωθεί απειλές για τέσσερα αεροσκάφη που αναχωρούσαν από ή κατευθύνονταν προς το Χίθροου, χωρίς ωστόσο να εντοπιστεί κάποιο ζήτημα ασφαλείας.
Τα περιστατικά της Πέμπτης δεν ήταν μεμονωμένα, καθώς είχαν προηγηθεί αντίστοιχες απειλές την Τρίτη, με αποτέλεσμα επτά αεροσκάφη να υποβληθούν σε ελέγχους ή να αλλάξουν πορεία. Τη Δευτέρα, μάλιστα, πτήση από το Ηνωμένο Βασίλειο προς τη Βουλγαρία αναγκάστηκε να εκτραπεί έπειτα από απειλή που αποδείχθηκε αβάσιμη.
Παρά την έκταση των περιστατικών, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν προκύψει στοιχεία που να συνδέουν τις απειλές με κάποια τρομοκρατική οργάνωση ή κρατικό μηχανισμό, όπως η Ρωσία ή το Ιράν. Οι έρευνες των ευρωπαϊκών αρχών βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ ο διεθνής οργανισμός αεροπορικών εταιρειών IATA ζητά τον εντοπισμό των υπευθύνων. Ο επίτροπος Μεταφορών της ΕΕ, Απόστολος Τζιτζικώστας, σημείωσε ότι είναι ακόμη νωρίς για να διαπιστωθεί εάν τα περιστατικά έχουν κοινή προέλευση.
Στο επίκεντρο το ακροδεξιό κίνημα Male State
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ορισμένα από τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με απειλές για βόμβες, τα οποία εστάλησαν στα αεροδρόμια της Ρώμης και της Σόφιας, έφεραν την υπογραφή «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους» (Male State).
Πρόκειται για ένα ρωσικό ακροδεξιό, υπερεθνικιστικό και μισογυνιστικό κίνημα, που ιδρύθηκε το 2016 από τον Βλάντισλαβ Ποζντνιάκοφ. Ο ιδρυτής του, ο οποίος έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις συγκεκριμένες απειλές ούτε έχει προχωρήσει σε κάποιο σχετικό σχόλιο μέσω του καναλιού του στο Telegram.
Στα μηνύματα που φέρεται να εστάλησαν γινόταν αναφορά σε επικείμενη έκρηξη μέσα σε διάστημα 60 λεπτών, ενώ περιλαμβάνονταν απειλητικές αναφορές κατά του «φεμινιστικού καθεστώτος». Η αυθεντικότητα και η σύνδεση των αποστολέων με το συγκεκριμένο κίνημα αποτελούν στοιχεία που εξετάζονται.
Παράλληλα, το αεροδρόμιο του Κορκ στην Ιρλανδία επιβεβαίωσε ότι δέχθηκε ανώνυμη τηλεφωνική απειλή το πρωί της Πέμπτης, η οποία οδήγησε στην καθυστέρηση πτήσης της Ryanair από το αεροδρόμιο Στάνστεντ του Λονδίνου. Σε άλλο περιστατικό, αεροσκάφος της ίδιας εταιρείας, που εκτελούσε το δρομολόγιο Πεσκάρα – Σαρλερουά, ελέγχθηκε όταν εντοπίστηκε η λέξη «βόμβα» γραμμένη στον τοίχο της τουαλέτας του.
Οι ανησυχίες για υβριδικό πόλεμο και η αντίδραση της Ιταλίας
Οι απειλές κατά των αερομεταφορών σημειώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν καταγραφεί και άλλες ύποπτες επιθέσεις σε ευρωπαϊκές υποδομές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις σε συστήματα ψύξης σούπερ μάρκετ, αλλά και περιστατικά που έχουν προκαλέσει ανησυχία για την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.
Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, έκανε λόγο για μια σειρά περιστατικών που φαίνεται να τροφοδοτούν την ένταση στην Ευρώπη, αναφέροντας χαρακτηριστικά τις επιθέσεις σε ψυγεία, τα προβλήματα με τα αποθέματα αίματος στη Γαλλία και τους ψεύτικους συναγερμούς στα αεροδρόμια.
Ερωτηθείς εάν γνωρίζει ποιος βρίσκεται πίσω από αυτές τις ενέργειες, αναφέρθηκε στον όρο «πόλεμος κάτω από το κατώφλι» (under-threshold warfare), εξηγώντας ότι πρόκειται για ενέργειες που σχεδιάζονται με τέτοιον τρόπο ώστε να είναι δύσκολο να αποδοθεί ευθύνη σε συγκεκριμένο δράστη ή κράτος.
Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο απέρριψε ως «παράλογες» τις κατηγορίες που το συνδέουν με τις κυβερνοεπιθέσεις στα συστήματα ψύξης των σούπερ μάρκετ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οργανισμό Eurocontrol, οι πτήσεις που επηρεάστηκαν αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό των περίπου 27.400 πτήσεων που είχαν προγραμματιστεί στην Ευρώπη την Πέμπτη.
Ωστόσο, ειδικοί στον τομέα της αεροπορικής ασφάλειας εκτιμούν ότι η συχνότητα και η γεωγραφική διασπορά των περιστατικών ενδέχεται να υποδηλώνουν συντονισμένη δράση. Ο Ρις Τζόουνς, αναλυτής της εταιρείας Osprey Flight Solutions, επισημαίνει ότι οι απειλές φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους, χωρίς όμως να προκύπτει συγκεκριμένος γεωγραφικός στόχος.
Όπως εξηγεί, ακόμη και όταν οι απειλές αποδεικνύονται ψευδείς, η πρόκληση καθυστερήσεων, οικονομικών απωλειών και ανησυχίας στους επιβάτες μπορεί να εξυπηρετεί τον σκοπό όσων τις οργανώνουν. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η επανάληψη τέτοιων περιστατικών ενδέχεται να οδηγήσει σταδιακά στην εξοικείωση των αρχών με τους συναγερμούς, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τη διαχείριση μελλοντικών απειλών.
Με πληροφορίες από: theguardian.com