Έχουν περάσει πλέον επτά εβδομάδες πολέμου και ούτε το καθεστώς στο Ιράν έχει ανατραπεί, ούτε εξαναγκάστηκε να ικανοποιήσει πλήρως τα αιτήματα του Ντόναλντ Τραμπ. Παρ’ όλα αυτά, αυτή η περίοδος ανέδειξε, τόσο στους αντιπάλους όσο και στους συμμάχους των ΗΠΑ, ένα βασικό αδύναμο σημείο του Αμερικανού προέδρου: την ευαισθησία του στην οικονομική πίεση.
Ακόμη και μετά την ανακοίνωση της Τεχεράνης ότι τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτουργούν για τη ναυτιλία, η κρίση στη Μέση Ανατολή έδειξε τα όρια της προθυμίας του Τραμπ να αντέξει τις οικονομικές επιπτώσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ προχώρησε σε στρατιωτική δράση μαζί με το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου, επικαλούμενος απειλές ασφαλείας, κυρίως λόγω του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ωστόσο, με τις τιμές των καυσίμων να αυξάνονται, τον πληθωρισμό να εντείνεται και τα ποσοστά αποδοχής του να υποχωρούν, βρίσκεται πλέον υπό πίεση να πετύχει μια διπλωματική διέξοδο.
Το Ιράν μπορεί να έχει υποστεί πλήγματα, αλλά έδειξε ότι είναι σε θέση να προκαλέσει σοβαρό οικονομικό κόστος και να επηρεάσει την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Το αυξανόμενο κόστος στην ενέργεια και ο κίνδυνος ύφεσης
Ο Τραμπ έχει πολλές φορές υποβαθμίσει δημόσια τις οικονομικές ανησυχίες που προκύπτουν από τον πόλεμο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο δύσκολη να αγνοηθεί. Παρότι οι ΗΠΑ δεν εξαρτώνται άμεσα από τις μεταφορές πετρελαίου που επηρεάζονται από τα Στενά, η άνοδος των τιμών έχει πλήξει τους καταναλωτές.
Η προειδοποίηση του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για πιθανή παγκόσμια ύφεση εντείνει το κλίμα ανησυχίας, ενώ η πολιτική πίεση αυξάνεται ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Η Τεχεράνη φαίνεται να αξιοποίησε τον έλεγχο της στην περιοχή για να πιέσει τις ΗΠΑ σε διαπραγματεύσεις, δείχνοντας ότι η οικονομία μπορεί να αποτελέσει ισχυρό μοχλό επιρροής.
Αναλυτές εκτιμούν ότι χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία παρακολουθούν στενά, καταγράφοντας πως η Ουάσινγκτον στρέφεται στη διπλωματία όταν αυξάνεται η πίεση στο εσωτερικό της.
«Ο Τραμπ αισθάνεται την οικονομική πίεση, που αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα του», σημείωσε ο Μπρετ Μπρούεν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αισθάνεται πλέον την πίεση
Η στροφή του Τραμπ προς τη διπλωματία στις αρχές Απριλίου δεν ήταν τυχαία. Ήρθε μετά από αντιδράσεις των αγορών αλλά και της εκλογικής του βάσης. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος, ενώ οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων έχουν επίσης ανέβει.
Παρά τη μείωση των τιμών του πετρελαίου μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η αβεβαιότητα παραμένει. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά, όμως από την πλευρά του Ιράν επισημαίνεται ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά ζητήματα προς επίλυση.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και αν ο πόλεμος λήξει σύντομα, οι οικονομικές συνέπειες μπορεί να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι λάθος υπολογισμοί
Όπως και στο παρελθόν με την Κίνα, ο Τραμπ φαίνεται να υποτίμησε την αντίδραση της Τεχεράνης. Εκτιμούσε ότι η σύγκρουση θα ήταν περιορισμένη, όμως οι επιπτώσεις αποδείχθηκαν ευρύτερες.
Η κατάσταση αυτή προκαλεί ανησυχία και στους συμμάχους των ΗΠΑ, από την Ευρώπη μέχρι την Ασία, οι οποίοι βλέπουν μια πιο απρόβλεπτη αμερικανική στρατηγική.
Τελικά, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα καταφέρει ο Τραμπ να ισορροπήσει μεταξύ στρατιωτικών στόχων και οικονομικής σταθερότητας ή το κόστος αυτού του πολέμου θα αποδειχθεί πολιτικά καθοριστικό;
