Με ένα νέο χρηματοδοτικό κενό 70 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, χωρίς συμφωνία για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και με έντονες αντιπαραθέσεις για το μεταναστευτικό ολοκληρώθηκε η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες. Οι «27» συμφώνησαν, πάντως, να ενισχύσουν τα εμπορικά εργαλεία της ΕΕ απέναντι στις στρεβλώσεις της διεθνούς αγοράς, με το βλέμμα στην Κίνα, ενώ σημαντικές είναι οι διατυπώσεις των συμπερασμάτων για την ευρωπαϊκή άμυνα, την Κύπρο και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Ουκρανία: Το κενό των 70 δισ. και το ρωσικό ντίζελ
Επιπλέον 70 δισ. ευρώ για το 2027 ζήτησε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να επιβεβαιώνει ότι, παρά το εγκεκριμένο δάνειο των 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026–2027, παραμένει χρηματοδοτικό κενό αυτού του ύψους.
Οι ηγέτες ζήτησαν από την Κομισιόν συγκεκριμένη πρόταση για την κάλυψή του, χωρίς ακόμη να συμφωνήσουν στον τρόπο χρηματοδότησης.
Παράλληλα, χαιρέτισαν την αποδέσμευση 6,6 δισ. ευρώ από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη και ζήτησαν ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας.
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει τη λύπη του για την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ», αναφέρουν χαρακτηριστικά τα συμπεράσματα.
Προϋπολογισμός: Ο «ζουρλομανδύας» και τα κρίσιμα ραντεβού Νοεμβρίου–Δεκεμβρίου
Χωρίς συμφωνία ολοκληρώθηκε η συζήτηση για τον προϋπολογισμό 2028–2034, με τον Αντόνιο Κόστα να αναλαμβάνει την αναζήτηση νέου συμβιβασμού, ενόψει της ειδικής Συνόδου της 26ης Νοεμβρίου. Στόχος παραμένει να κλείσει η διαπραγμάτευση τον Δεκέμβριο, ώστε να εγκριθεί εγκαίρως η αναγκαία νομοθεσία και να ξεκινήσουν απρόσκοπτα οι χρηματοδοτήσεις τον Ιανουάριο του 2028.
Ο Κόστα ξεκαθάρισε ότι το ζητούμενο είναι να διατηρηθούν οι εθνικές συνεισφορές σε λογικά επίπεδα, χωρίς να περιοριστούν οι ευρωπαϊκές φιλοδοξίες και η δυνατότητα υλοποίησης των κοινών προτεραιοτήτων. Για να επιτευχθεί αυτή η ισορροπία, ανακοίνωσε ότι θα επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις με την Κομισιόν και τα κράτη μέλη για νέους «ίδιους πόρους», δηλαδή πρόσθετες πηγές εσόδων του κοινού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Η φον ντερ Λάιεν στάθηκε ιδιαίτερα στις προβλεπόμενες περικοπές της δημοσιονομικής ευελιξίας, χαρακτηρίζοντας την ιρλανδική συμβιβαστική πρόταση «ζουρλομανδύα».
Εξήγησε ότι η ευελιξία επιτρέπει στην ΕΕ να διαθέτει πόρους για απρόβλεπτες κρίσεις, όπως πανδημίες, φυσικές καταστροφές, πολέμους και ενεργειακές αναταράξεις, χωρίς όλα τα κονδύλια να έχουν δεσμευτεί εκ των προτέρων.
Όπως προειδοποίησε, το ιρλανδικό σχέδιο περιορίζει κατά 50% τα περιθώρια ευελιξίας, δεσμεύοντας εξαρχής το 99,5% των πόρων.
«Το ερώτημα δεν είναι ποιες προτεραιότητες πρέπει να εγκαταλείψουμε, αλλά πώς θα τις χρηματοδοτήσουμε», τόνισε.
Μεταναστευτικό: Μελόνι και Φρεντέρικσεν απέναντι στον Σάντσεθ
Η πρόθεση της Ισπανίας να νομιμοποιήσει περίπου 600.000 μετανάστες προκάλεσε νέα αντιπαράθεση, με Ιταλία, Δανία και Πολωνία να ζητούν να αποφεύγονται «μέτρα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κίνητρα για παράτυπη μετανάστευση». Η συγκεκριμένη διατύπωση δεν περιλήφθηκε στα τελικά συμπεράσματα.
Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν ζήτησε από την Κομισιόν να εξετάσει τις επιπτώσεις όταν μία χώρα ακολουθεί «σχεδόν το ακριβώς αντίθετο» από τις υπόλοιπες.
Η φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι οι νομιμοποιήσεις αποτελούν εθνική αρμοδιότητα, αλλά μπορεί να έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις.
Παρά τις διαφωνίες, η Κομισιόν θα παρουσιάσει έως το τέλος του έτους νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο έκτακτης αντιμετώπισης αιφνίδιων μαζικών μεταναστευτικών ροών που προκαλούνται σκόπιμα από κρατικούς ή μη κρατικούς παράγοντες.
Κίνα: Νέα εμπορικά «όπλα» με γαλλογερμανική πρωτοβουλία
Με το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ έναντι της Κίνας να φτάνει το ένα δισ. ευρώ ημερησίως το 2025, η φον ντερ Λάιεν προανήγγειλε ισχυρότερη εμπορική άμυνα.
Πέρα από την πρόσφατη συμφωνία περιορισμού των κινεζικών εξαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων, ανακοίνωσε ότι τον Δεκέμβριο θα παρουσιαστεί το DiversifyEU, για τη μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένους προμηθευτές, καθώς και πρόταση μηχανισμού αλληλεγγύης έναντι οικονομικών αντιποίνων.
Παράλληλα, με βάση κοινή γαλλογερμανική πρόταση, η Κομισιόν θα αναπτύξει νέο εργαλείο ταχείας επιβολής περιορισμών στην πρόσβαση στην ενιαία αγορά, όταν το επιβάλλουν τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Ενέργεια και άμυνα: Οι συμβιβασμοί των «27»
Για την ενεργειακή κρίση, οι ηγέτες ζήτησαν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, λαμβάνοντας υπόψη και τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ κρατών μελών. Για το ETS2 περιορίστηκαν σε αίτημα νέας αξιολόγησης των επιπτώσεών του.
Στην άμυνα, τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν τη σημασία της προστασίας «όλων των χερσαίων, εναέριων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ» και του σεβασμού των συμφερόντων ασφάλειας και άμυνας όλων των κρατών μελών, διατυπώσεις με ιδιαίτερη σημασία για Ελλάδα και Κύπρο.
COP31 στην Τουρκία: Η ρητή αναφορά στην Κύπρο
Με φόντο την αντιπαράθεση για τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στην COP31 της Αττάλειας, οι «27» υπογραμμίζουν «τη σημασία της ισότιμης συμμετοχής και μεταχείρισης όλων των κρατών μελών της ΕΕ στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή στην Αττάλεια της Τουρκίας (COP31), καθώς και στις σχετικές εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου, και επαναβεβαιώνουν την αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών».
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο: Νέο μήνυμα προς τις ΗΠΑ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες «εκφράζουν τη βαθιά λύπη τους» για την απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ως θεσμού, ζητώντας την ανάκλησή τους.
Παράλληλα, επαναβεβαιώνουν «την ετοιμότητα της ΕΕ να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα» για την προστασία του Δικαστηρίου και καλούν την Κομισιόν να αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες.
