Θετικά ακούει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ελληνικό αίτημα για δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να χρηματοδοτηθούν στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης απέναντι στο ενεργειακό κόστος, δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη Τύπου μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ωστόσο ότι δεν αναμένει θεαματικές ευρωπαϊκές λύσεις και έστειλε σαφές πολιτικό μήνυμα στο εσωτερικό. «Αν κάποιοι πιστεύουν ότι θα τινάξουμε την μπάνκα στον αέρα, θα μοιράζουμε χρήματα δεξιά και αριστερά για να γίνουμε αρεστοί πολιτικά, λυπάμαι», είπε.
«Δεν περιμένω ότι θα βγουν λαγοί από το καπέλο ή ότι υπάρχουν μαγικές λύσεις ευρωπαϊκές για να μπορέσουμε οριζόντια να μειώσουμε φόρους και να γίνει κάποια τεράστιας έκτασης παρέμβαση», δήλωσε. «Αυτό που ζητάμε είναι περαιτέρω δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά, το τονίζω, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα», τα οποία θα προστεθούν στο πακέτο που έχει ήδη ανακοινώσει η κυβέρνηση. «Το ακούει θετικά αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένουμε τις προτάσεις», πρόσθεσε.
Οι δηλώσεις του έρχονται μετά τα συμπεράσματα της Συνόδου, με τα οποία οι «27» καλούν την Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα για τις τιμές ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες των κρατών-μελών, «συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας». Η αναφορά αυτή προστέθηκε μετά την παρέμβαση του Έλληνα πρωθυπουργού, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει ανεπαρκές το αρχικό κείμενο, και αποτιμήθηκε θετικά από κυβερνητικές πηγές.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση, «ακριβώς επειδή η οικονομία πηγαίνει καλά» και παράγει σημαντικά πλεονάσματα, ήταν και είναι σε θέση να στηρίξει την ελληνική κοινωνία με μέτρα που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ, στήριξη που, όπως είπε, «δεν είναι καθόλου αμελητέα». Ως παράδειγμα ανέφερε το πετρέλαιο θέρμανσης, του οποίου η τιμή ξεκίνησε «από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Σημείωσε ότι τα μέτρα αξιολογούνται κάθε δεκαπέντε ημέρες, επειδή δεν μπορεί να προβλεφθεί η πορεία των τιμών, και ότι η κυβέρνηση κρατά εφεδρείες «για να μπορέσουμε να βγάλουμε πέρα όλο τον χειμώνα». Πρόσθεσε ότι ακολουθούν αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις και περαιτέρω μειώσεις φόρων, στο πλαίσιο των μέτρων που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ.
Τι σημαίνει η ευελιξία
Όπως εξήγησε, το ζήτημα είναι τεχνικό και αφορά τη δυνατότητα ευελιξίας εντός του πλαισίου που έχει ήδη θέσει η Επιτροπή. «Αν καταφέρουμε να την κερδίσουμε, δεν θα αλλάξει τίποτα στα πλεονάσματά μας», είπε, σημειώνοντας ότι απλώς θα αποτυπωθούν λογιστικά με διαφορετικό τρόπο, ώστε η κυβέρνηση να προσθέσει «στη φαρέτρα» της στοχευμένα μέτρα.
Σημειώνεται ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει προτείνει να χρηματοδοτηθούν στοχευμένες και προσωρινές ενισχύσεις για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις από μέρος των πρόσθετων δημόσιων εσόδων λόγω του πληθωρισμού, εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου.
Ως παράδειγμα πιθανής παρέμβασης ανέφερε την ακτοπλοΐα. Τα εισιτήρια, είπε, έχουν παραμείνει σταθερά έως και τον Οκτώβριο, και η κυβέρνηση θέλει να διασφαλίσει ότι οι νησιώτες δεν θα επιβαρυνθούν με αυξήσεις λόγω του αυξημένου κόστους του ντίζελ που χρησιμοποιούν τα πλοία. «Αν έχουμε τη δυνατότητα από την Ευρώπη να έχουμε αυτή την ευελιξία, τόσο το καλύτερο», πρόσθεσε.
Ερωτηθείς αν οι πλουσιότερες χώρες θα μπορούσαν να επιδοτήσουν περισσότερο τις επιχειρήσεις τους, διευρύνοντας τις ανισότητες στην Ενιαία Αγορά, απάντησε ότι η Ελλάδα ανήκει σήμερα στις χώρες που έχουν δημοσιονομικό χώρο για να στηρίξουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Άλλες χώρες, είπε, «δεν έχουν αυτή την πολυτέλεια», καθώς βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.
«Δεν είμαστε γαλατικό χωριό»
Απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης για «too little, too late», ο πρωθυπουργός σχολίασε ότι η χώρα αντιμετωπίζει «δύο πολέμους» και τη μεγαλύτερη παγκόσμια ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών. «Αν πιστεύει κάποιος ότι η Ελλάδα θα είναι ένα γαλατικό χωριό που θα είναι απομονωμένο και δεν θα επηρεαστεί καθόλου από αυτή την κρίση, λυπάμαι», είπε. Επανερχόμενος στο «τίναγμα της μπάνκας», πρόσθεσε ότι κάποιοι ίσως πιστεύουν πως η κυβέρνηση θα υπονομεύσει την προσπάθεια των τελευταίων ετών «για να γίνουμε ενδεχομένως λίγο πιο συμπαθείς ενόψει εκλογών». «Έχω αποδείξει πολλές φορές ότι αυτή δεν είναι η δική μου νοοτροπία. Μπορεί να είναι η νοοτροπία κάποιων άλλων που στο παρελθόν έριξαν τη χώρα στα βράχια», είπε.
ETS2 και πράσινη μετάβαση: «Στήριξη της παραγωγικής Ευρώπης, όχι μόνο της παραγωγικής Ελλάδας»
Για το ETS2, το νέο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών που αφορά τις μεταφορές και τη θέρμανση των κτιρίων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι η Ελλάδα «έδωσε αγώνα» ώστε η εφαρμογή του να μετατεθεί από το 2027 στο 2028, ενώ δεν απέκλεισε περαιτέρω παράταση. «Για το 2027 έχουμε ήδη διεκδικήσει ότι δεν μπορεί να υπάρχει καμία πρόσθετη ευρωπαϊκή φορολόγηση που να αφορά τα καύσιμα και τη θέρμανση των σπιτιών», τόνισε.
Για τη βιομηχανία, υπογράμμισε ότι «δεν πρέπει να επιβάλλουμε ένα πρόσθετο κόστος εξαιρετικά γρήγορης απανθρακοποίησης σε κλάδους της οικονομίας μας που δεν έχουν ακόμη τις τεχνικές λύσεις» για να την επιτύχουν.
«Η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνδυάζεται με τη στήριξη της παραγωγικής Ευρώπης, όχι μόνο της παραγωγικής Ελλάδας», ξεκαθάρισε, επιμένοντας παράλληλα στην ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών και των επενδύσεων στην αποθήκευση ενέργειας, ως βασικών επιλογών για τη συγκράτηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Προϋπολογισμός: «Πολλά πουκάμισα» για τον Δεκέμβριο
Για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028–2034, ο Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να δεχθεί περαιτέρω περικοπές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και την Πολιτική Συνοχής, πέραν των ποσών που προβλέπει η αρχική πρόταση της Κομισιόν. «Δεν εκτιμώ ότι είμαστε σε θέση να κάνουμε εκπτώσεις», δήλωσε, σημειώνοντας ότι τουλάχιστον 15 ακόμη χώρες συμμερίζονται την ελληνική θέση. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι θα χρειαστούν συμβιβασμοί.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος, όπως είπε, ξεκαθάρισε ότι αν δεν υπάρξει συμφωνία τον Δεκέμβριο, δεν θα μπορεί να δεσμεύσει τη Γαλλία το 2027, καθώς ολοκληρώνεται η θητεία του.
«Δεν είμαι σε θέση να σας πω εάν θα κλείσει αυτή η διαπραγμάτευση τον Δεκέμβριο», παραδέχθηκε ο πρωθυπουργός. Επαναλαμβάνοντας μάλιστα τη χαρακτηριστική αναφορά του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος προειδοποίησε για μια ενδεχομένως πολυήμερη Σύνοδο, εξέφρασε την ελπίδα να επιτευχθεί συμφωνία «έστω κι αν χρειαστεί να έχουμε πολλά πουκάμισα μαζί μας και να παραμείνουμε στις Βρυξέλλες για όσες μέρες χρειάζεται».
Μεταναστευτικό: Από την ελληνική πρωτοβουλία στην ευρωπαϊκή νομοθεσία
Ως «μεγάλη επιτυχία της χώρας» χαρακτήρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης την ανταπόκριση των Ευρωπαίων ηγετών στην ελληνική πρόταση για την αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού και των μαζικών ροών. Όπως ανέφερε, υπήρξε «καθολική αναγνώριση» της ανάγκης για ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, με την Κομισιόν να αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα νομοθετικές προτάσεις.
«Είναι μία ακόμα ελληνική πρωτοβουλία η οποία γίνεται ευρωπαϊκή πολιτική», υποστήριξε, εξηγώντας ότι σε μια νέα κρίση, όπως εκείνες του Έβρου ή της Θέουτα, τα κράτη μέλη θα μπορούν να στηρίζονται σε ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των εξωτερικών συνόρων. «Είναι άλλο να το κάνεις ως εθνική προτεραιότητα και άλλο να είσαι θωρακισμένος με την ευρωπαϊκή νομοθεσία», τόνισε, διευκρινίζοντας πάντως ότι το ζήτημα δεν έχει ακόμη επιλυθεί.
Εν τω μεταξύ παράλληλα με τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιβεβαίωσε ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει πριν από το τέλος του έτους ένα πλαίσιο αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, το οποίο θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να αντιδρούν σε αιφνίδιες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, όπως εκείνη που προκάλεσε χάος στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα το καλοκαίρι.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για «ένα νέο φαινόμενο, κατά το οποίο κρατικοί και μη κρατικοί παράγοντες προκαλούν σκόπιμα αιφνίδιες μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων, με σαφή στόχο να υπερφορτώσουν τις αρχές, να προκαλέσουν πανικό και, πάνω απ’ όλα, να μας διχάσουν».
«Τέτοιες καταστάσεις συνιστούν έκτακτη ανάγκη και απαιτούν ένα ειδικό εργαλείο έκτακτης αντιμετώπισης», τόνισε η φον ντερ Λάιεν.
Ουκρανία: Στήριξη χωρίς αποδυνάμωση της ελληνικής άμυνας
Ερωτηθείς από Ουκρανή δημοσιογράφο εάν το Κίεβο έχει ζητήσει από την Ελλάδα πυραύλους αναχαίτισης PAC από τα ελληνικά αποθέματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει την ύπαρξη σχετικού αιτήματος.
«Δεν θα σχολιάσω δημόσια το ζήτημα αυτό», απάντησε, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη στηρίξει την Ουκρανία με σημαντικές αντιαεροπορικές δυνατότητες από τα αποθέματά της.
«Θα κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε για να στηρίξουμε την Ουκρανία, χωρίς να υπονομεύουμε τις αμυντικές δυνατότητες της Ελλάδας», ξεκαθάρισε, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε μια «ευαίσθητη γειτονιά» και έχει και άλλες υποχρεώσεις.
