Πέντε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης παρουσίασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση του μηχανισμού κοινών προμηθειών ενέργειας, ώστε η ΕΕ να αξιοποιήσει τη συλλογική αγοραστική της δύναμη στις διεθνείς αγορές.
«Δεν υπάρχει μία μαγική λύση», παραδέχθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν, επισημαίνοντας ότι απαιτείται συνδυασμός δράσεων σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, καθώς τα διαφορετικά ενεργειακά μείγματα των κρατών μελών δυσκολεύουν την εξεύρεση ενιαίας λύσης.
Οι πέντε βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις
Πρώτον, η απελευθέρωση 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας να αναλαμβάνει τη διαχείριση της διαδικασίας.
Δεύτερον, η παράταση και διεύρυνση του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, που θεσπίστηκε τον Φεβρουάριο, ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη να στηρίζουν επιχειρήσεις και ιδιαίτερα εκτεθειμένους βιομηχανικούς κλάδους.
Τρίτον, η αναβολή κατά ένα έτος συγκεκριμένων υποχρεώσεων του ευρωπαϊκού κανονισμού για το μεθάνιο, κυρίως όσων συνδέονται με τις εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων. Η Κομισιόν έχει ήδη παρουσιάσει τη σχετική πρόταση.
Τέταρτον, η έναρξη στρατηγικού διαλόγου για τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση και ενίσχυση της δυναμικότητάς τους και τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων.
Πέμπτον, αναβάθμιση του μηχανισμού κοινών αγορών ενέργειας. Η ίδια κάνει λόγο για αναβάθμιση του ευρωπαϊκού μηχανισμού συγκέντρωσης της ενεργειακής ζήτησης, ώστε η ΕΕ να αξιοποιήσει τη συλλογική αγοραστική της δύναμη στις διεθνείς αγορές. Όπως εξήγησε η φον ντερ Λάιεν, μέχρι σήμερα ο μηχανισμός περιοριζόταν κυρίως στη διασύνδεση αγοραστών και προμηθευτών. Πλέον, η Κομισιόν επιδιώκει να αναθέτει σε φορέα της αγοράς την πραγματοποίηση αγορών ενεργειακών πόρων από τη διεθνή αγορά, αξιοποιώντας την ισχύ που προσφέρει η συγκεντρωμένη ζήτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι συμφώνησαν οι «27» για τις τιμές και το ETS
Στα τελικά συμπεράσματα της Συνόδου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν «συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα», καλώντας την Κομισιόν να εξετάσει πρόσθετες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη και τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ κρατών μελών.
Για το ETS2, που αφορά τα καύσιμα των οδικών μεταφορών και τη θέρμανση των κτιρίων, ζητούν επικαιροποιημένη αξιολόγηση των επιπτώσεών του και των μηχανισμών προστασίας. Παράλληλα, επιδιώκουν περιορισμό της αστάθειας στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών, χωρίς εγκατάλειψη της πράσινης μετάβασης.
Η φον ντερ Λάιεν επανέλαβε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει κατά 106 δισ. ευρώ το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων, ενώ το φυσικό αέριο έχει ακριβύνει περίπου 140% από τα τέλη Φεβρουαρίου και το ντίζελ έχει διπλασιαστεί.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, υπογράμμισε την ανάγκη επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές, πυρηνική ενέργεια και ηλεκτρικά δίκτυα, σημειώνοντας ότι εξαπλάσια ισχύς ΑΠΕ από εκείνη που εγκαταστάθηκε το 2025 αναμένει σύνδεση στο ευρωπαϊκό δίκτυο.
Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι η Ευρώπη πληρώνει όχι μόνο το τίμημα των διεθνών κρίσεων, αλλά και της εξάρτησής της από τα ορυκτά καύσιμα και της απουσίας πραγματικά ενιαίας αγοράς ενέργειας.
