Η συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών καθορίζει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των δύο αντιπάλων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, την παροχή οικονομικής ανακούφισης προς την Τεχεράνη και την επαναβεβαίωση από πλευράς Ιράν ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο, σύμφωνα με προσχέδιο του κειμένου που περιήλθε στην κατοχή του CNN.
Το 14 σημείων Μνημόνιο Κατανόησης δεν έχει ακόμη δοθεί επίσημα στη δημοσιότητα. Ωστόσο, αντίγραφό του εξασφάλισε το CNN από Αμερικανό αξιωματούχο. Διπλωμάτης που είδε το κείμενο κατά τη διάρκεια της συνόδου της G7 στη Γαλλία επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως και δύο ακόμη διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Δεδομένης της μυστικότητας που τηρούν τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν γύρω από το περιεχόμενο της συμφωνίας, παραμένει ασαφές εάν το προσχέδιο που περιήλθε στο CNN αποτυπώνει ακριβώς το τελικό κείμενο που αναμένεται να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή στην Ελβετία. Παράλληλα, τεχνικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να οριστικοποιούνται, γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές στη διατύπωση. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου υποστήριξε ότι το κείμενο που διέρρευσε δεν αντανακλά το πραγματικό μνημόνιο.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο και πετροχημικά προϊόντα, ενώ η Τεχεράνη ενδέχεται να αποκτήσει πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων, εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις της σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα στο πλαίσιο περαιτέρω διαπραγματεύσεων. Το κείμενο δεν διευκρινίζει τι θα συμβεί με τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το κείμενο αντανακλά τη συμφωνία που υπεγράφη ψηφιακά την Κυριακή από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, υποβάθμισαν τη σημασία του μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτικό έγγραφο» που δεν αποτυπώνει κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν μέσω παρασκηνιακών διαβουλεύσεων, ιδιαίτερα όσον αφορά το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού όταν του παρουσιάστηκε το προσχέδιο που εξασφάλισε το CNN. Από την πλευρά της, το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim χαρακτήρισε ανακριβείς τις εκδοχές του σχεδίου που έχουν διαρρεύσει.
Το Μνημόνιο Κατανόησης αναμένεται να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή, ανοίγοντας ένα παράθυρο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων της συμφωνίας.
Τα βασικά σημεία του προσχεδίου
1.Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον τρέχοντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του Μνημονίου την άμεση και μόνιμη λήξη των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται να μην προχωρήσουν σε εχθρικές ενέργειες ή χρήση βίας μεταξύ τους.
2.Οι δύο χώρες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.
3. Συμφωνούν να καταλήξουν σε οριστική συμφωνία εντός 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν κοινής συναίνεσης.
4. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν να άρουν άμεσα τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποκαταστήσουν πλήρως, εντός 30 ημερών, τη ναυσιπλοΐα προς και από το Ιράν. Παράλληλα δεσμεύονται να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία.
5.Το Ιράν δεσμεύεται να διασφαλίσει την επανέναρξη της διέλευσης εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα, στα προπολεμικά επίπεδα, εντός 30 ημερών.
6. Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί τους εταίροι θα εκπονήσουν σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
7. Η Ουάσιγκτον δεσμεύεται να τερματίσει σταδιακά όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων.
8. Το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Τα ζητήματα που αφορούν το εμπλουτισμένο ουράνιο και τις πυρηνικές ανάγκες της χώρας θα ρυθμιστούν στην τελική συμφωνία.
9. Μέχρι την επίτευξη της τελικής συμφωνίας, οι δύο πλευρές θα διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν δεν θα επεκτείνει το πυρηνικό του πρόγραμμα και οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
10. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει άδειες που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.
11. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν σταδιακά τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, επιτρέποντας την πλήρη αξιοποίησή τους από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας.
12. Οι δύο πλευρές συμφωνούν στη δημιουργία μηχανισμού εποπτείας για την εφαρμογή και τήρηση της τελικής συμφωνίας.
13. Μετά την παροχή εγγυήσεων για την εφαρμογή των βασικών άρθρων του μνημονίου, Ιράν και ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις αποκλειστικά για τα υπόλοιπα ζητήματα που θα περιλαμβάνονται στην τελική συμφωνία.
14. Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
