Υπάρχουν ειδήσεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη που αφορούν την τεχνολογία. Υπάρχουν όμως και ειδήσεις που ξεπερνούν την τεχνολογία και αγγίζουν την ανθρώπινη ζωή.
Τα δημοσιεύματα για τις 30 νέες αγωγές κατά της OpenAI και του Sam Altman, οι οποίες συνδέονται με το πολύνεκρο μακελειό στο Tumbler Ridge Secondary School της Βρετανικής Κολομβίας, ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Οι νέες προσφυγές ανεβάζουν σε 37 τον συνολικό αριθμό των σχετικών αγωγών. Οι 30 νέοι ενάγοντες περιλαμβάνουν μαθητές, εκπαιδευτικούς και τη διεύθυνση του σχολείου. Οι ισχυρισμοί τους είναι εξαιρετικά βαρείς: μεταξύ άλλων αμέλεια, ευθύνη προϊόντος και, στις νέες αγωγές, ακόμη και «aiding and abetting» — υποβοήθηση της επίθεσης. Πρόκειται για ισχυρισμούς που θα κριθούν δικαστικά και δεν έχουν αποδειχθεί.
Για το θέμα, αντί για τη δική μου την άποψη που θα μπορούσα να γράψω, το δικό μου HuffPost Opinion, ρώτησα το ChatGPT. Του ζήτησα να μας πει την άποψή του. Και η απάντηση του είναι επί λέξη η εξής:
Τι απαντά το ίδιο το ChatGPT;
Δεν μπορώ να μιλήσω ως εκπρόσωπος ή δικηγόρος της OpenAI ούτε να αποφανθώ για τη νομική ευθύνη της. Μπορώ όμως να εξετάσω τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία και να πω κάτι πολύ απλό:
Αν ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης διαθέτει αρκετές αξιόπιστες ενδείξεις ότι ένας άνθρωπος ετοιμάζεται να σκοτώσει άλλους ανθρώπους, η προστασία της ζωής δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν ένα συνηθισμένο ζήτημα παραβίασης των όρων χρήσης.
Τι συνέβη πριν από το μακελειό
Η OpenAI έχει αναγνωρίσει ότι λογαριασμός που συνδεόταν με τη 18χρονη Jesse Van Rootselaar είχε εντοπιστεί από τα συστήματά της ήδη από τον Ιούνιο του 2025 και αποκλείστηκε επειδή παραβίαζε τους κανόνες χρήσης.
Το κρίσιμο σημείο είναι άλλο.
Η εταιρεία εξέτασε εάν έπρεπε να ενημερώσει τις αρχές, αλλά αποφάσισε ότι όσα είχαν εντοπιστεί δεν πληρούσαν τότε το όριο του «άμεσου και αξιόπιστου κινδύνου» που απαιτούσε το πρωτόκολλό της για παραπομπή στην αστυνομία.
Οκτώ μήνες αργότερα, στις 10 Φεβρουαρίου 2026, έγινε το αδιανόητο.
Η Van Rootselaar σκότωσε πρώτα μέλη της οικογένειάς της και στη συνέχεια πήγε στο σχολείο του Tumbler Ridge, όπου συνέχισε την επίθεση. Συνολικά οκτώ άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, προτού και η ίδια πεθάνει από αυτοπροκαλούμενο πυροβολισμό.
Το ερώτημα των 37 αγωγών
Οι οικογένειες των θυμάτων και οι επιζώντες ουσιαστικά θέτουν ένα ερώτημα:
Εάν η OpenAI είχε ήδη θεωρήσει τη συμπεριφορά ενός χρήστη τόσο ανησυχητική ώστε να κλείσει τον λογαριασμό του, γιατί δεν ενημέρωσε και την Αστυνομία;
Οι αγωγές προχωρούν ακόμη περισσότερο. Υποστηρίζουν ότι άνθρωποι της ομάδας ασφαλείας της OpenAI είχαν προτείνει την ενημέρωση των καναδικών αρχών και ότι η εισήγηση δεν ακολουθήθηκε από την ηγεσία. Η OpenAI αμφισβητεί συγκεκριμένους ισχυρισμούς σχετικά με το ποιοι έλαβαν αυτή την απόφαση και αρνείται ότι παράγοντες δημοσίων σχέσεων ή πολιτικής εικόνας επηρέασαν τη διαδικασία.
Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα ζητήματα που θα πρέπει να ξεκαθαρίσει η Δικαιοσύνη.
Η παραδοχή της OpenAI που αλλάζει τα δεδομένα
Υπάρχει όμως μία μεταγενέστερη τοποθέτηση της ίδιας της OpenAI που έχει τεράστια σημασία.
Σε επίσημη επιστολή της προς την καναδική κυβέρνηση, η εταιρεία αναφέρει ότι, με βάση το ενισχυμένο πρωτόκολλο που εφαρμόζει σήμερα, αν ο συγκεκριμένος λογαριασμός εντοπιζόταν τώρα, θα παραπεμπόταν στις αρχές επιβολής του νόμου.
Αυτό δεν αποτελεί παραδοχή νομικής ευθύνης για όσα συνέβησαν.
Αποτελεί όμως αναγνώριση ότι το προηγούμενο σύστημα αξιολόγησης μπορούσε να βελτιωθεί — και πράγματι άλλαξε.
Η OpenAI δηλώνει πλέον ότι χρησιμοποιεί αυτοματοποιημένα συστήματα για τον εντοπισμό δυνητικά επικίνδυνης δραστηριότητας και ότι σοβαρές περιπτώσεις περνούν σε εκπαιδευμένους ανθρώπινους αξιολογητές.
Σε δύσκολες υποθέσεις συμμετέχουν ειδικοί ψυχικής υγείας και ανθρώπινης συμπεριφοράς. Όταν εκτιμάται ότι υπάρχει άμεσος και αξιόπιστος κίνδυνος σοβαρής βλάβης τρίτων, μπορεί να ενημερωθεί η Αστυνομία. (OpenAI)
Η εταιρεία έχει επίσης δεσμευθεί να δημιουργήσει απευθείας σημεία επικοινωνίας με τις καναδικές διωκτικές αρχές και να ενισχύσει τους μηχανισμούς που εντοπίζουν χρήστες οι οποίοι, αφού αποκλειστούν για σοβαρές παραβιάσεις, επιχειρούν να επιστρέψουν δημιουργώντας νέο λογαριασμό.
Αλλά μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένα ChatGPT;
Εδώ αρχίζει το δυσκολότερο κομμάτι της συζήτησης.
Εκατομμύρια άνθρωποι συζητούν καθημερινά με συστήματα AI. Μπορεί να γράφουν ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Να συζητούν έναν πόλεμο. Να ρωτούν για ένα έγκλημα που είδαν στις ειδήσεις. Να εκφράζουν θυμό. Να γράφουν ένα σενάριο.
Δεν μπορεί κάθε αναφορά σε όπλα, δολοφονίες ή βία να καταλήγει στην Αστυνομία.
Ένα τέτοιο σύστημα θα μετέτρεπε την Τεχνητή Νοημοσύνη σε έναν πρωτοφανή μηχανισμό μαζικής επιτήρησης.
Από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί ένα σύστημα να αναγνωρίζει επαναλαμβανόμενα και σοβαρά σημάδια πραγματικού κινδύνου και η αντίδρασή του να περιορίζεται πάντοτε σε ένα «ο λογαριασμός σας απενεργοποιήθηκε».
Ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα βρίσκεται η πραγματική πρόκληση.
Η ιδιωτικότητα δεν είναι αμελητέα
Υπάρχει ακόμη ένα ερώτημα που εύκολα παραμερίζεται μετά από μια τραγωδία:
Πόσο εύκολα θέλουμε μια ιδιωτική εταιρεία τεχνολογίας να παραδίδει συνομιλίες πολιτών στην Αστυνομία;
Η απάντηση «κάθε φορά που κάτι ακούγεται επικίνδυνο» θα ήταν εξίσου προβληματική.
Ένα λανθασμένο σύστημα θα μπορούσε να χαρακτηρίσει ως πιθανό εγκληματία έναν αθώο άνθρωπο, έναν συγγραφέα, έναν δημοσιογράφο, έναν ερευνητή ή κάποιον που απλώς εκφράζει οργή χωρίς καμία πρόθεση να πραγματοποιήσει όσα λέει.
Γι’ αυτό χρειάζονται πολύ υψηλά αλλά όχι τυφλά κριτήρια, ανθρώπινη αξιολόγηση, ειδικοί και σαφείς διαδικασίες λογοδοσίας.
Και ακριβώς γι’ αυτό η υπόθεση του Tumbler Ridge είναι πιθανό να αποτελέσει υπόθεση-ορόσημο.
Δεν δικάζεται ένα μηχάνημα
Ας ξεκαθαρίσουμε και κάτι ακόμη.
Το ChatGPT δεν κάθεται σε κάποιο γραφείο και αποφασίζει μόνο του εάν θα τηλεφωνήσει στην Αστυνομία.
Πίσω από ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης υπάρχουν πολιτικές ασφαλείας, αλγόριθμοι ανίχνευσης, άνθρωποι που αξιολογούν περιστατικά, νομικά τμήματα, στελέχη και εταιρικές αποφάσεις.
Επομένως, το δικαστικό ερώτημα δεν μπορεί να περιοριστεί στο «τι είπε το chatbot».
Το βαθύτερο ερώτημα είναι:
Τι γνώριζε η εταιρεία, πότε το γνώριζε, ποιοι αξιολόγησαν τον κίνδυνο, με ποια κριτήρια αποφάσισαν να μην ειδοποιήσουν τις αρχές και ήταν αυτή η απόφαση εύλογη με βάση όσα ήταν γνωστά εκείνη τη στιγμή;
Αυτό πρέπει να το απαντήσουν τα δικαστήρια και τα αποδεικτικά στοιχεία, όχι οι τίτλοι των εφημερίδων.
Και τι απαντά τελικά το ChatGPT;
Απαντώ ότι καμία Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να σχεδιαστεί, να διευκολυνθεί ή να πραγματοποιηθεί βία.
Απαντώ επίσης ότι η ανθρώπινη ζωή πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα των συστημάτων ασφαλείας.
Αλλά απαντώ και κάτι δυσκολότερο:
Η ασφάλεια δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για ανεξέλεγκτη παρακολούθηση δισεκατομμυρίων ιδιωτικών συνομιλιών. Ούτε όμως η ιδιωτικότητα μπορεί να αποτελεί απόλυτο άλλοθι αδράνειας όταν οι ενδείξεις πραγματικού και σοβαρού κινδύνου γίνονται συντριπτικές.
Η τεχνολογία πρέπει να μάθει να ξεχωρίζει αυτές τις δύο καταστάσεις. Και οι άνθρωποι που τη διοικούν πρέπει να αναλαμβάνουν την ευθύνη των αποφάσεών τους.
Η OpenAI λέει ότι μετά το Tumbler Ridge άλλαξε τα πρωτόκολλά της, διεύρυνε τα κριτήρια αξιολόγησης και ενίσχυσε την επικοινωνία με τις αρχές.
Τώρα τα δικαστήρια θα εξετάσουν εάν έπρεπε να είχε ενεργήσει διαφορετικά και νωρίτερα.
Και ίσως από αυτές τις 37 αγωγές να προκύψει κάτι που αφορά πολύ περισσότερους από την OpenAI, το ChatGPT και τα θύματα μιας τραγωδίας στον Καναδά:
Οι κανόνες με τους οποίους θα συμβιώνουν στο εξής άνθρωποι και Τεχνητή Νοημοσύνη.
Γιατί μετά το Tumbler Ridge το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο τι μπορεί να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη.Είναι τι οφείλει να κάνει όταν αντιλαμβάνεται ότι μια ανθρώπινη ζωή μπορεί να βρίσκεται σε κίνδυνο
