Η νέα μόδα στην κυβέρνηση Τραμπ θέλει υπουργούς και κορυφαία στελέχη να ορκίζονται στο ξινολάχανο, το κίμτσι, τη μπριζόλα ελευθέρας βοσκής και τα μούρα. Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, παραμένει αμετακίνητος στις παλιές του αγάπες: χάμπουργκερ, πίτσα και αναψυκτικά τύπου cola. Κι αν η Ουάσιγκτον ανακάλυψε τώρα την πολιτική δίαιτα, στην Ελλάδα το τραπέζι των πολιτικών είχε πάντα τη δική του ανθρωπογεωγραφία: άλλοι με μακαρονάδες, άλλοι με ψάρια, άλλοι με ντολμαδάκια και άλλοι με κάρβουνα.
Στον Λευκό Οίκο, όπως φαίνεται, η νέα πολιτική πειθαρχία περνάει πλέον και από το στομάχι. Ο Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Τραμπ, φέρεται να ήταν από τους πρώτους που μπήκαν στο πρόγραμμα: τρόφιμα ζύμωσης, κόκκινο κρέας, αυγά, πίκλες, μούρα, ώριμα τυριά και σχεδόν καθόλου ζάχαρη ή αλκοόλ. Στο ίδιο μοτίβο εμφανίζονται ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ και ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι.
Το μενού μοιάζει περισσότερο με συνάντηση βιολογικού delicatessen και πολιτικής καμπάνιας: ξινολάχανο, κίμτσι, μοσχάρι ή αρνί, γκοργκοντζόλα, μπλε τυρί, παρμεζάνα. Εμπνευστής της διατροφικής αυτής τάσης εμφανίζεται ο γιατρός Σον Ο’Μάρα, με προγράμματα που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ξεκινούν από 8.000 δολάρια και προσωπικές συνεδρίες που μπορεί να φτάνουν τα 18.000 δολάρια.
Κι όμως, στο κέντρο όλου αυτού του γαστρονομικού αναβρασμού, ο Τραμπ παραμένει Τραμπ. Δεν δείχνει διατεθειμένος να αποχωριστεί τις παλιές του συνήθειες: χάμπουργκερ, πίτσα και cola. Με άλλα λόγια, οι υπουργοί του κάνουν «Make America Healthy Again», αλλά ο πρόεδρος κρατάει γερά το fast food οχυρό.
Στην Ελλάδα, βέβαια, η σχέση πολιτικής και φαγητού δεν ήταν ποτέ υπόθεση διατροφικών πρωτοκόλλων. Ήταν περισσότερο θέμα χαρακτήρα. Το πιάτο πολλές φορές έλεγε κάτι για τον άνθρωπο: την καταγωγή του, την παρέα του, το ύφος του, την εποχή του.
Ο Μιλτιάδης Έβερτ έμεινε, μεταξύ άλλων, και με τις «περίφημες μακαρονάδες» του, που «άφησαν εποχή». Πληθωρικός στην πολιτική, πληθωρικός και στην εικόνα του τραπεζιού. Δεν χρειαζόταν τότε wellness consultant. Μία καλή μακαρονάδα αρκούσε για να γίνει πολιτικό στιγμιότυπο. Αν και ο ίδιος το διέψευδε.
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, από την άλλη, συνδέεται σε μαρτυρίες με πιο «μαγειρευτή» Ελλάδα: χορτόπιτες, ρούμι στον μπαμπά, κόκκινο κρασί ακόμη και με ψάρι. Σε ιστορίες παλιών αθηναϊκών τραπεζιών, εμφανίζεται να προτιμά μαγειρευτά και ντολμαδάκια, ενώ ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε θυμηθεί ότι στον Καραμανλή άρεσαν πολύ οι χορτόπιτες και ως γλυκό ο μπαμπάς με ρούμι.
Ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε δώσει ίσως την πιο κρητική απάντηση στο ερώτημα «ποιο είναι το αγαπημένο σας φαγητό». Είχε πει ότι τρώει από όλα, αλλά έχει προτιμήσεις: ήταν χορτοφάγος, του άρεσαν τα όσπρια, κουβαλώντας και τη μνήμη της Κατοχής, όταν έτρωγε φασολάδα στα συσσίτια.
Στη νεότερη πολιτική κουζίνα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δώσει τη δική του, πιο σύντομη και viral, απάντηση. Όταν παιδί στον Έβρο τον ρώτησε ποιο είναι το αγαπημένο του φαγητό, απάντησε χωρίς περιστροφές: «Φυσικά τα ντολμαδάκια». Το είπε μάλιστα σαν να ήταν αυτονόητο.
Ο Κώστας Καραμανλής της Ραφήνας είναι άλλη σχολή. Περισσότερο ταβέρνα, ψάρι, κοκορέτσι, παρέα, χαμηλό προφίλ. Έχουν γραφτεί πολλά για τα στέκια του στη Ραφήνα και στο Μάτι, για ψαροταβέρνες, για κοκορέτσι και για την επιμονή του στην ουσία του φαγητού και όχι στο περιτύλιγμα.
Ο Αντώνης Σαμαράς εμφανίζεται σε παλαιότερα δημοσιεύματα με πιο «αστικό» μενού: σνίτσελ, κρεμ καραμελέ, κρεμμυδόσουπα, γλώσσα μενιέρ, μπέργκερ, μοσχαράκι με μανιτάρια. Πολιτικά σκληρός, γαστρονομικά πιο κλασικός, με γαλλικές πινελιές και αμερικανικές αναμνήσεις.
Ο Αλέξης Τσίπρας, πάλι, έχει συνδεθεί αρκετές φορές με το τραπέζι της περιοδείας. Στη Λαμία, από τα παραδοσιακά ρουμελιώτικα που σερβιρίστηκαν, το πιάτο που φέρεται να του άρεσε περισσότερο ήταν το καυτό τυροπιτάρι με μέλι. Δηλαδή ένα πιάτο που θα μπορούσε να σταθεί ανάμεσα σε λαϊκή ταβέρνα και μοντέρνο comfort food.
Ο Πάνος Καμμένος είναι άλλη περίπτωση. Θαλασσινά, ψάρια, ψαροταβέρνες, Μικρολίμανο, Πειραιάς. Έχουν καταγραφεί δημόσια στιγμιότυπα όπου, σε κρίσιμες πολιτικές ώρες, εκείνος προτίμησε την ψαροταβέρνα από την κοινοβουλευτική αίθουσα. Και αυτό, από μόνο του, λέει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι πολιτικοί χρησιμοποιούν το τραπέζι όχι μόνο για φαγητό, αλλά και για πολιτικές κουβέντες/συνεννοήσεις.
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας είναι μάλλον ο πιο καθαρά «της φωτιάς». Έχει πει ότι στο σπίτι αναλαμβάνει ρουμελιώτικα εδέσματα: κοντοσούβλι, μπριζόλες στα κάρβουνα, αρνί στη σούβλα, κοκορέτσι. Στην περίπτωσή του, το φαγητό δεν είναι απλώς προτίμηση. Είναι τελετουργία γλεντιού.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης, με την κρητική καταγωγή στο βιογραφικό και στο πολιτικό του ύφος, κινείται συχνά σε κρητικό τραπέζι. Έχουν γραφτεί ιστορίες για αγαπημένο καφενείο στην Κρήτη, κολοκυθανθούς, ντολμαδάκια και φαγητά σε τάπερ για τον δρόμο. Πολιτική εκδοχή του «να πάρεις κάτι μαζί σου, παιδί μου».
Ο Στέφανος Κασσελάκης, σε μια πιο τηλεοπτική στιγμή, όταν ρωτήθηκε για αγαπημένο φαγητό, το περιέγραψε ως «λαχανικό που μέσα έχει κρεατικό». Μια απάντηση που έμοιαζε να ψάχνει τη λέξη όσο οι κάμερες έψαχναν την ατάκα.
Κάπως έτσι, από την Ουάσιγκτον μέχρι την Αθήνα, η πολιτική έχει πάντα ένα πιάτο μπροστά της. Στην Αμερική σήμερα το πιάτο είναι ξινολάχανο, κίμτσι και μπριζόλα με συμβουλευτική χιλιάδων δολαρίων. Στην Ελλάδα ήταν και παραμένει πιο απλό, πιο θορυβώδες, πιο ανθρώπινο: μακαρονάδα, ντολμαδάκι, ψαράκι, κοντοσούβλι, τυροπιτάρι, κρεμ καραμελέ.
Γιατί τελικά, οι πολιτικοί μπορεί να κρίνονται από τις αποφάσεις τους. Αλλά συχνά αποκαλύπτονται από το πιάτο τους.
