Μήνυμα αποκλιμάκωσης στις διατλαντικές σχέσεις επιχείρησε να στείλει αργά το βράδυ της Πέμπτης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αποκαλύπτοντας ότι είχε «πολύ καλή» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, λίγες μόλις ώρες μετά τον άκαρπο τρίλογο μεταξύ Κομισιόν, Ευρωκοινοβουλίου και κρατών-μελών για την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ και ενώ παραμένουν οι απειλές του Αμερικανού προέδρου για επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα. Παράλληλα τόνισε ότι συζήτησαν για το Ιράν συμφωνώντας ότι δεν πρέπει να αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Λίγο νωρίτερα ο Αμερικανός πρόεδρος είχε και αυτός ανακοινώσει τη συνομιλία μαζί της λέγοντας πως έδωσε προθεσμία μέχρι τα 250ά γενέθλια των ΗΠΑ (δηλαδή έως τις 4 Ιουλίου) «διαφορετικά, δυστυχώς, οι δασμοί σε βάρος της θα εκτοξευτούν αμέσως σε πολύ υψηλότερα επίπεδα».
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι κατά την τηλεφωνική επικοινωνία συζητήθηκαν τόσο η κατάσταση στη Μέση Ανατολή όσο και η εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο πλευρές παραμένουν προσηλωμένες στην εφαρμογή της.
«Παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι, και οι δύο πλευρές, στην εφαρμογή της συμφωνίας. Σημειώνεται καλή πρόοδος με στόχο τη μείωση των δασμών έως τις αρχές Ιουλίου», ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής σε ανάρτησή της στο Χ.
Η νέα παρέμβαση της φον ντερ Λάιεν έρχεται λίγες ημέρες μετά την προειδοποίησή της ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «έτοιμη για όλα τα σενάρια» σε περίπτωση νέας αμερικανικής κλιμάκωσης στο μέτωπο των δασμών.
Στις Βρυξέλλες, η τοποθέτηση εκείνη είχε ερμηνευθεί ως έμμεση αναφορά και στα πιθανά αντίμετρα που διαθέτει η ΕΕ, μεταξύ αυτών και το εργαλείο κατά του εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument), το αποκαλούμενο «εμπορικό μπαζούκα» της Ένωσης, που επιτρέπει αντίδραση σε πιέσεις από τρίτες χώρες.
Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε επίσης ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον συντονισμό με περιφερειακούς εταίρους, τονίζοντας ότι υπάρχει κοινή θέση πως το Ιράν «δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
«Τα πρόσφατα γεγονότα κατέδειξαν ξεκάθαρα ότι οι κίνδυνοι για την περιφερειακή σταθερότητα και την παγκόσμια ασφάλεια είναι υπερβολικά μεγάλοι», σημείωσε.
Η παρέμβασή της έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας στις Βρυξέλλες όχι μόνο για το ενδεχόμενο νέας εμπορικής κρίσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και για τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα στο ενεργειακό μέτωπο.
Η τηλεφωνική επικοινωνία πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά τις προσπάθειες της Επιτροπής και του Επιτρόπου Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς να υποβαθμίσουν τις εντυπώσεις περί αδιεξόδου στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ.
Ο Σέφτσοβιτς είχε νωρίτερα κάνει λόγο για «ουσιαστική πρόοδο» μετά τον τελευταίο τρίλογο μεταξύ Κομισιόν, Ευρωκοινοβουλίου και κρατών-μελών, παρά το γεγονός ότι δεν υπήρξε τελική συμφωνία.
«Τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί μέχρι να συμφωνηθούν όλα», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά, επιμένοντας ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται με στόχο να διασφαλιστεί τόσο η εφαρμογή της κοινής δήλωσης ΕΕ–ΗΠΑ όσο και η προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων.
Ο Επίτροπος Εμπορίου είχε επίσης τονίσει ότι η Επιτροπή επιδιώκει να εξοπλιστεί με τα αναγκαία εργαλεία ώστε η συμφωνία να εφαρμόζεται πιστά και από τις δύο πλευρές, αναφορά που στις Βρυξέλλες συνδέεται τόσο με τις ρήτρες ασφαλείας που ζητά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και με τα πιθανά εργαλεία αντίδρασης της ΕΕ σε περίπτωση νέας αμερικανικής κλιμάκωσης.
Ωστόσο, παρά τις αναφορές περί προόδου, ο χθεσινός τρίλογος μεταξύ Κομισιόν, Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κρατών-μελών δεν κατέληξε σε τελική συμφωνία, με τις διαφωνίες γύρω από τις ρήτρες ασφαλείας και τους μηχανισμούς προστασίας να παραμένουν ανοιχτές.
Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες στις 19 Μαΐου στο Στρασβούργο, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι τελευταίες διαφορές γύρω από τη συμφωνία.
