Σχεδόν ένας στους τέσσερις ψηφοφόρους στην Ευρώπη ψηφίζει πλέον κόμματα της άκρας δεξιάς, σύμφωνα με νέα έρευνα — ένα ποσοστό που έχει αυξηθεί σχεδόν πέντε φορές από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και έχει σημειώσει ιδιαίτερα απότομη άνοδο τα τελευταία τρία χρόνια.
Η ανάλυση, που πραγματοποιήθηκε από περισσότερους από 150 πολιτικούς επιστήμονες σε 31 χώρες, διαπίστωσε ότι το ποσοστό των Ευρωπαίων που ψήφισαν κόμμα της άκρας δεξιάς στις πιο πρόσφατες εθνικές εκλογές της χώρας τους έχει φτάσει πλέον πάνω από 23%, από περίπου 10% πριν από μια δεκαετία και μόλις 5% το 1995.
Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση του Matthijs Rooduijn στο πλαίσιο της έρευνας The PopuList, η οποία καταγράφει κόμματα της άκρας αριστεράς, της άκρας δεξιάς και λαϊκιστικά κόμματα στην Ευρώπη, έδειξε επίσης ότι σχεδόν 30% των Ευρωπαίων ψηφίζουν πλέον αντισυστημικά κόμματα — επίσης ιστορικό υψηλό.
«Όταν ξεκινήσαμε το project PopuList το 2018, το βασικό εύρημα ήταν ότι ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους ψήφιζε λαϊκιστικά κόμματα, κυρίως της άκρας αριστεράς και άκρας δεξιάς», δήλωσε ο Rooduijn. «Τώρα ένας στους τέσσερις ψηφίζει κόμμα της άκρας δεξιάς, τα περισσότερα από τα οποία είναι λαϊκιστικά. Πρόκειται για μια μεγάλη μετατόπιση.»
Η άνοδος της άκρας δεξιάς ήταν ιδιαίτερα έντονη μεταξύ 2023 και 2025, με ακροδεξιά κόμματα να καταγράφουν συχνά ιστορικά ποσοστά σε εθνικές εκλογές σε μεγάλες χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2024, και στη συνέχεια στη Γερμανία την επόμενη χρονιά.
Στην Aυστρία, το ακροδεξιό Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας (FPÖ) ανέβηκε από το 16% στο 29% στις εκλογές του 2024.
Στη Γαλλία, η Εθνική Συσπείρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν εκτινάχθηκε από το 19% στο 37%, αναδεικνυόμενο στο μεγαλύτερο κόμμα του γαλλικού κοινοβουλίου.
Στην Πορτογαλία, το Αρκετά (Chega) ανέβηκε από το 7% στο 18%.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Κόμμα Μεταρρύθμισης (Reform UK) αύξησε το ποσοστό του από 2% το 2019 (όταν συμμετείχε ως Brexit Party) στο 14% το 2024, σύμφωνα με την έρευνα. Το κόμμα έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θεωρεί τον εαυτό του ακροδεξιό.
Στη Γερμανία, στις εκλογές του 2025, το ακροδεξιό Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) διπλασίασε τη δύναμή του από 10% σε 21%, τερματίζοντας για πρώτη φορά ως το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας.
Σήμερα, ακροδεξιά λαϊκιστικά κόμματα συμμετέχουν στην κυβέρνηση ως μέλη κυβερνητικών συνασπισμών στην Κροατία, την Τσεχία, την Iταλία και τη Φινλανδία, ενώ στηρίζουν και δεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας στη Σουηδία.
Παράλληλα, η ανάλυση δείχνει ότι προηγούνται στις δημοσκοπήσεις σε χώρες όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ωστόσο, υπήρξαν και πρόσφατες ήττες. Στην Ολλανδία, το Κόμμα για την Ελευθερία του Γκερτ Βίλντερς έχασε σχεδόν το ένα τρίτο των εδρών του και τερμάτισε δεύτερο πέρυσι.
Στην Ουγγαρία, το Φιντές του Βίκτορ Όρμπαν υπέστη βαριά ήττα από τον κεντροδεξιό αντίπαλό του στις εκλογές του Απριλίου.
Παρά αυτές τις ήττες, το ποσοστό των Ευρωπαίων ψηφοφόρων που επιλέγουν κόμματα της άκρας δεξιάς συνεχίζει να αυξάνεται.
«Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτό δεν είναι κάτι ξαφνικό», δήλωσε ο Matthijs Rooduijn. «Πρόκειται για μια διαδικασία που εξελίσσεται εδώ και δεκαετίες και η οποία τα τελευταία χρόνια επιταχύνεται ακόμη περισσότερο.»
Η διαπίστωση αυτή ενισχύει την εικόνα μιας μακροχρόνιας πολιτικής μετατόπισης στην Eυρώπη, όπου η ενίσχυση της άκρας δεξιάς δεν φαίνεται πλέον ως παροδικό φαινόμενο, αλλά ως σταθερή και διαρκώς αυξανόμενη τάση.
Πηγή: Guardian
