Η Σερβία και το ΝΑΤΟ ξεκίνησαν την πρώτη τους κοινή στρατιωτική άσκηση, συγκεντρώνοντας περίπου 600 στρατιώτες στην περιοχή του Μπουγιανόβατς όπως ανακοίνωσε το ΝΑΤΟ σε δελτίο τύπου στις 12 Μαΐου.

Είναι η πρώτη στρατιωτική άσκηση που διεξάγεται επί σερβικού εδάφους με το ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει ένα ευαίσθητο θέμα στην βαλκανική χώρα μετά την αεροπορική εκστρατεία της Συμμαχίας το 1999 κατά της Γιουγκοσλαβίας κατά τη διάρκεια του πολέμου του Κοσσυφοπεδίου.

Advertisement
Advertisement

Η τακτική άσκηση θα διαρκέσει έως τις 23 Μαΐου στο πλαίσιο του προγράμματος Συνεργασίας για την Ειρήνη του ΝΑΤΟ, το οποίο το Βελιγράδι δήλωσε ότι «σέβεται την στρατιωτική ουδετερότητα της Σερβίας».

Κατά τη διάρκεια της φιλοξενίας των ασκήσεων υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ, η σερβική κυβέρνηση επανέλαβε δημοσίως τη δέσμευσή της στην πολιτική της μη ευθυγράμμισης. Το σερβικό Υπουργείο Άμυνας τόνισε σε τηλεοπτική εκπομπή ότι η άσκηση σέβεται αυστηρά τη διακηρυγμένη πολιτική της χώρας για «στρατιωτική ουδετερότητα» και διεξήχθη κατόπιν ρητής απόφασης της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Σερβίας.

Ο σχεδιασμός της ιστορικής άσκησης ξεκίνησε στις αρχές του 2025, υπό την κοινή ηγεσία των Σερβικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Συμμαχικής Διοίκησης Ενωμένων Δυνάμεων του ΝΑΤΟ στη Νάπολη.

«Η άσκηση ΝΑΤΟ-Σερβίας αποτελεί μια ευκαιρία να εκπαιδευτούμε, πλάι-πλάι με συναδέλφους από χώρες του ΝΑΤΟ, να εκτελέσουμε καθήκοντα που σχετίζονται με επιχειρήσεις υποστήριξης της ειρήνης και να μάθουμε ο ένας από τον άλλον», δήλωσε ο συνταγματάρχης Μπράνισλαβ Στεβάνοβιτς, διευθυντής της σερβικής άσκησης, στους εκπροσώπους του ΝΑΤΟ κατά την τελετή έναρξης.

Στην εκδήλωση συμμετέχουν επίσης στρατιωτικοί σχεδιαστές και παρατηρητές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Μαυροβούνιο, σημείωσε το ΝΑΤΟ. Ενώ η Σερβία προσχώρησε επίσημα στο πρόγραμμα «Συμμαχία για την Ειρήνη» του ΝΑΤΟ το 2006 και φιλοξένησε μια άσκηση πολιτικής έκτακτης ανάγκης το 2018, η NSE26 σηματοδοτεί την πρώτη επίσημη στρατιωτική άσκηση μεταξύ της δυτικής συμμαχίας και του Βελιγραδίου.

Η Σερβία παραμένει ουδέτερη ανάμεσα σε ΝΑΤΟ και Μόσχα

Η συμμετοχή της Σερβίας στις ασκήσεις του ΝΑΤΟ έρχεται σε αντίθεση με τους ιστορικούς διπλωματικούς δεσμούς της με τη Μόσχα και τις παλαιότερες συγκρούσεις της με τη Δυτική Συμμαχία. Ο σκεπτικισμός του κοινού απέναντι στο δυτικό μπλοκ παραμένει έντονος στη Σερβία, κυρίως λόγω της βομβιστικής εκστρατείας του ΝΑΤΟ κατά της Γιουγκοσλαβίας το 1999, κατά τη διάρκεια του πολέμου του Κοσσυφοπεδίου, η οποία συνεχίζει να διαμορφώνει τη δηλωμένη πολιτική «στρατιωτικής ουδετερότητας» του Βελιγραδίου.

Κατά συνέπεια, η σερβική κυβέρνηση ταλαντεύεται συχνά μεταξύ της ενσωμάτωσης στη Δύση και της διατήρησης ισχυρών δεσμών με τη Ρωσία. Το 2025, ο Σέρβος Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς ήταν ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που συνάντησε τον Ρώσο ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν στη Μόσχα για τους εορτασμούς της Ημέρας της Νίκης της Ρωσίας. Επιπλέον, ο Βούτσιτς έχει καυχηθεί ανοιχτά ότι είναι ο μόνος Ευρωπαίος ηγέτης που αρνήθηκε να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας, υπογραμμίζοντας την εξάρτηση της Σερβίας από τη ρωσική ενέργεια και τη γεωπολιτική της θέση.