Στις 23 Οκτωβρίου 2018, ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ εγκαινίασε ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα υποδομής του πλανήτη. Μία ημέρα αργότερα, στις 24 Οκτωβρίου, η σύνδεση Χονγκ Κονγκ–Τζουχάι–Μακάο άνοιξε στην κυκλοφορία. Ενώνει τρεις σημαντικούς οικονομικούς κόμβους στο Δέλτα του ποταμού των Μαργαριταριών, στη νότια Κίνα.
Εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη;
Ναι, με την ακριβή έννοια της μακρύτερης θαλάσσιας οδικής σύνδεσης γέφυρας–σήραγγας: το συνολικό σύστημα φτάνει τα 55 χιλιόμετρα. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για 55 συνεχόμενα χιλιόμετρα γέφυρας πάνω από τη θάλασσα. Σύμφωνα με την επίσημη αρχή του έργου, το σύνολο περιλαμβάνει την κύρια σύνδεση μήκους 29,6 χιλιομέτρων, την οδική σύνδεση του Χονγκ Κονγκ 12 χιλιομέτρων και την αντίστοιχη του Τζουχάι περίπου 13,4 χιλιομέτρων. Επομένως, οι συγκρίσεις με αμιγώς θαλάσσιες γέφυρες ή με τις μεγαλύτερες γέφυρες στον κόσμο χρειάζονται προσοχή.
Το 2024 εγκαινιάστηκε επίσης η σύνδεση Σενζέν–Ζονγκσάν, μήκους 24 χιλιομέτρων, με γέφυρες, υποθαλάσσια σήραγγα και τεχνητά νησιά. Πρόκειται για ένα ακόμη τεχνολογικό επίτευγμα στην ίδια ευρύτερη περιοχή, όχι όμως για μεγαλύτερη συνολική θαλάσσια διάβαση από την HKZM.
Γιατί η γέφυρα βυθίζεται κάτω από τη θάλασσα
Το εντυπωσιακότερο τμήμα είναι η υποθαλάσσια σήραγγα μήκους περίπου 6,7 χιλιομέτρων. Η επιλογή δεν ήταν αισθητική: έπρεπε να διατηρηθεί ανεμπόδιστη η ναυσιπλοΐα μεγάλων πλοίων και να τηρηθούν οι περιορισμοί ύψους κοντά στο αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ. Δύο τεχνητά νησιά, έκτασης περίπου 100.000 τετραγωνικών μέτρων το καθένα, δημιουργήθηκαν για να ενώσουν τις γέφυρες με τη σήραγγα.
Τα τμήματα της βυθισμένης σήραγγας κατασκευάστηκαν προκατασκευασμένα, μεταφέρθηκαν με ειδικές πλωτές επιχειρήσεις και τοποθετήθηκαν με εξαιρετικά υψηλή ακρίβεια στον θαλάσσιο πυθμένα. Η διαδικασία απαιτούσε συνεχή έλεγχο ρευμάτων, βυθομετρίας, στεγανότητας και ευθυγράμμισης.
Έξι λωρίδες, τυφώνες και σχεδιασμός για 120 χρόνια
Η διαδρομή διαθέτει έξι λωρίδες κυκλοφορίας, τρεις ανά κατεύθυνση, με ταχύτητα σχεδιασμού 100 χιλιομέτρων την ώρα. Η προβλεπόμενη διάρκεια ζωής του έργου είναι 120 χρόνια, όχι απλώς ένας αιώνας. Οι μηχανικοί έπρεπε να αντιμετωπίσουν τυφώνες, διαβρωτικό θαλασσινό νερό, δύσκολα εδάφη, έντονη ναυτιλιακή δραστηριότητα και σεισμικούς κινδύνους.
Ιδιαίτερη πρόκληση αποτέλεσε και η προστασία του ευαίσθητου θαλάσσιου περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων της περιοχής όπου ζει το κινεζικό λευκό δελφίνι. Το τεράστιο έργο προκάλεσε παράλληλα δημόσια συζήτηση για τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις του.
Πόσο κόστισε πραγματικά;
Συχνά αναφέρεται το ποσό των περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, τα στοιχεία διαφέρουν ανάλογα με το αν συνυπολογίζονται οι προσβάσεις, τα συνοριακά συγκροτήματα και τα επιμέρους έργα. Επιστημονική αποτίμηση τοποθετεί τη συνολική επένδυση γύρω στα 120 δισεκατομμύρια γουάν, περίπου 15 δισεκατομμύρια ευρώ με την ισοτιμία της σχετικής αποτίμησης. Ενδεικτικά, οι αρχές του Χονγκ Κονγκ αναφέρουν χωριστό εκτιμώμενο κόστος 35,9 δισ. δολαρίων Χονγκ Κονγκ για τις συνοριακές εγκαταστάσεις και 25 δισ. δολαρίων Χονγκ Κονγκ για τη δική του οδική σύνδεση. Αυτά τα ποσά δεν πρέπει να προστίθενται άκριτα σε διαφορετικές συνολικές εκτιμήσεις.
Η οικονομική και πολιτική σημασία
Η νέα διαδρομή μείωσε δραστικά τους χρόνους μετακίνησης. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Χονγκ Κονγκ, η οδική μετακίνηση από το διεθνές αεροδρόμιο προς το Τζουχάι μειώθηκε από περίπου τέσσερις ώρες σε περίπου 45 λεπτά. Για το Πεκίνο το έργο είναι και σύμβολο της οικονομικής διασύνδεσης της λεγόμενης Greater Bay Area. Η χρήση του, πάντως, διέπεται από κανόνες διασυνοριακής κυκλοφορίας και δεν σημαίνει ότι κάθε οδηγός μπορεί να το διασχίσει χωρίς τις προβλεπόμενες άδειες.
Η εικόνα μιας γέφυρας που χάνεται στον ορίζοντα και συνεχίζει κάτω από το νερό παραμένει εντυπωσιακή. Το μεγαλύτερο επίτευγμα δεν είναι μόνο το μήκος της: είναι ότι η μηχανική κατάφερε να συνδυάσει θάλασσα, νησιά, δρόμους και σήραγγα σε μία ενιαία διαδρομή.
Πηγές
Επίσημη αρχή HZMB: https://www.hzmb.gov.hk/en/project.html
Engineering (2019), τεχνική μελέτη: https://www.engineering.org.cn/engi/EN/PDF/10.1016/j.eng.2018.11.002
Tunnelling and Underground Space Technology, μελέτη κόστους: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0886779821004995
Hong Kong Highways Department: https://www.hyd.gov.hk/en/our_projects/road_projects/hzmb_projects/hkbcf/index.html
Shenzhen Government, Shenzhen–Zhongshan Link: https://www.sz.gov.cn/en_szgov/news/latest/content/post_11398992.html
