Η εικόνα μιας Porsche να χρησιμοποιείται από την Ελληνική Αστυνομία τραβάει αναπόφευκτα το βλέμμα. Μόνο που εκεί αρχίζει και το επιχειρησιακό παράδοξο: όσο πιο εντυπωσιακό είναι ένα «κρυφό» περιπολικό, τόσο πιο γρήγορα παύει να είναι κρυφό. Και ειδικά σε έναν τόπο όπως η Κρήτη, όπου οι ντόπιοι μαθαίνουν γρήγορα ποιο αυτοκίνητο είναι ποιο, η ίδια η πολυτέλεια μπορεί να γίνει το στοιχείο που προδίδει την αποστολή του.
Η είδηση για την ασημί Porsche Cayenne της Ομάδας Ελέγχου και Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων, που περιπολεί αυτό το διάστημα στην Κρήτη και συγκεκριμένα στα Χανιά, άναψε ξανά τη συζήτηση για τα «γρήγορα» οχήματα της Τροχαίας.
Πρόκειται για ένα από τα πιο γρήγορα οχήματα του στόλου της ειδικής ομάδας, το οποίο έχει περιέλθει στην ΕΛ.ΑΣ. έπειτα από κατάσχεση. Η αποστολή του είναι απολύτως συγκεκριμένη: ταχύτητα, αλκοόλ, επικίνδυνοι ελιγμοί, χρήση κινητού στο τιμόνι, αυτοσχέδιοι αγώνες. Δηλαδή όλα εκείνα που, ιδίως σε τουριστικές περιοχές και σε δρόμους υψηλού κινδύνου, μπορούν να μετατρέψουν μια βόλτα σε τραγωδία.
Μόνο που εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο «κρυφό» μπορεί να μείνει ένα πολυτελές αυτοκίνητο όταν όλοι αρχίζουν να το συζητούν;
Γιατί μια Porsche, ακόμα και αν δεν φέρει σήματα, δεν είναι ένα οποιοδήποτε αυτοκίνητο. Σε μια μεγάλη λεωφόρο της Αθήνας μπορεί να χαθεί ανάμεσα σε δεκάδες ακριβά SUV, γερμανικές μπερλίνες και σπορ μοντέλα. Σε μια πόλη της περιφέρειας ή σε ένα νησί, όμως, γρήγορα γίνεται σημείο αναφοράς. Το βλέπουν οι επαγγελματίες οδηγοί, το προσέχουν οι ντόπιοι, το μαθαίνουν οι παρέες, κυκλοφορεί από στόμα σε στόμα. Και τότε η πειστικότητα του «αθέατου» περιπολικού αρχίζει να υποχωρεί.
Όπως αποκαλύπτει στη HuffPost υψηλόβαθμο στέλεχος της Ελληνικής Αστυνομίας, η εικόνα είναι πολύ ευρύτερη από μία Porsche στην Κρήτη.
Στον ελληνικό αστικό ιστό, και κυρίως στις μεγάλες πόλεις, κυκλοφορούν αρκετά ακριβά αυτοκίνητα τα οποία χρησιμοποιούνται από αστυνομικές υπηρεσίες χωρίς να φέρουν εμφανή διακριτικά. Δεν είναι εκεί για να εντυπωσιάσουν. Είναι εκεί ακριβώς για το αντίθετο: για να μην τα προσέξει κανείς.
«Σε μεγάλες πόλεις υπάρχουν οχήματα που δεν τραβούν υποψίες, ακριβώς επειδή τέτοια αυτοκίνητα κυκλοφορούν παντού», αναφέρει στη HuffPost αστυνομική πηγή με γνώση του θέματος. «Ο οδηγός δίπλα σου μπορεί να νομίζει ότι βλέπει έναν ιδιώτη με ακριβό αυτοκίνητο. Στην πραγματικότητα, μέσα μπορεί να βρίσκονται αστυνομικοί».
Αυτό είναι και το πραγματικό επιχειρησιακό νόημα. Το ακριβό αυτοκίνητο δεν είναι πάντα επίδειξη. Μπορεί να είναι κάλυψη.
Το φαινόμενο δεν είναι ελληνική ιδιομορφία.
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και ειδικά στο Ντουμπάι, η Αστυνομία έχει μετατρέψει τα υπερπολυτελή περιπολικά σε κομμάτι της δημόσιας εικόνας της πόλης. Εκεί δεν προσπαθούν να τα κρύψουν. Το αντίθετο. Τα βάφουν με τα χρώματα της Αστυνομίας, τα σταθμεύουν σε τουριστικά σημεία, τα χρησιμοποιούν σε δημόσιες εμφανίσεις και τα εντάσσουν σε μια στρατηγική προβολής ασφάλειας, ισχύος και τεχνολογικής υπεροχής.
Στο Ντουμπάι έχουν εμφανιστεί αστυνομικά οχήματα όπως Porsche 918 Spyder, Lamborghini Aventador, Ferrari FF, Bugatti Veyron, Aston Martin One-77, McLaren, Rolls-Royce και άλλα μοντέλα που σε οποιαδήποτε άλλη χώρα θα θεωρούνταν σχεδόν εξωπραγματικά για αστυνομική χρήση. Εκεί, όμως, λειτουργούν και ως σύμβολα: η Αστυνομία ως εικόνα της ίδιας της πόλης.
Στο Άμπου Ντάμπι, επίσης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχει εμφανιστεί ακόμα και Lykan HyperSport, ένα από τα σπανιότερα και ακριβότερα hypercars στον κόσμο, με αστυνομικά χρώματα. Η εικόνα είναι σχεδόν κινηματογραφική. Και αυτό ακριβώς είναι μέρος του μηνύματος.
Στην Ιταλία, η υπόθεση έχει διαφορετικό χαρακτήρα. Εκεί η Lamborghini συνεργάζεται επί χρόνια με την Polizia di Stato. Τα οχήματα δεν χρησιμοποιούνται μόνο για προβολή, αλλά και για πολύ συγκεκριμένες αποστολές: περιπολίες, επείγουσες μεταφορές και κυρίως μεταφορά οργάνων για μεταμοσχεύσεις. Η ιταλική Αστυνομία έχει χρησιμοποιήσει Lamborghini Gallardo, Huracán και Urus, με ειδικό εξοπλισμό και εκπαιδευμένους οδηγούς.
Στη Γαλλία, η Gendarmerie επέστρεψε στη λογική των γρήγορων αυτοκινήτων με τις Alpine A110, που προορίζονται για ταχείες επεμβάσεις και ελέγχους σε αυτοκινητοδρόμους. Δεν είναι υπερπολυτελές supercar τύπου Ντουμπάι, αλλά είναι σπορ, γρήγορο και επιλεγμένο για συγκεκριμένη αστυνομική χρήση.
Στην Ιαπωνία, η αστυνομία της επαρχίας Tochigi έχει αποκτήσει Nissan GT-R, ενώ έχουν υπάρξει και Lexus LC 500 σε αστυνομική χρήση. Στην περίπτωση της Ιαπωνίας, πολλά από αυτά τα αυτοκίνητα συνδέονται με δωρεές και με καμπάνιες οδικής ασφάλειας, αλλά παραμένει εντυπωσιακό ότι οχήματα τόσο υψηλών επιδόσεων μπαίνουν σε αστυνομικό ρόλο.
Στο Κατάρ έχουν εμφανιστεί Lamborghini Urus και Porsche Panamera ή Cayenne σε αστυνομική χρήση, ειδικά σε περιόδους διεθνών διοργανώσεων και αυξημένης ανάγκης για ορατή αστυνόμευση.
Υπάρχει και η ευρωπαϊκή ιστορία των Porsche. Στην Ολλανδία, η κρατική αστυνομία χρησιμοποίησε για δεκαετίες Porsche 356, 911 και 914 στους αυτοκινητοδρόμους. Στο Βέλγιο και στη Γερμανία υπήρξαν επίσης Porsche σε αστυνομική υπηρεσία, ενώ στην Αυστρία η αστυνομία χρησιμοποίησε Porsche 911 σε περιπολίες στους αυτοκινητοδρόμους, στο πλαίσιο συνεργασίας με την εταιρεία.
Άρα το ερώτημα δεν είναι αν οι αστυνομίες χρησιμοποιούν ακριβά αυτοκίνητα. Το κάνουν. Το ερώτημα είναι γιατί τα χρησιμοποιούν.
Στο Ντουμπάι, η απάντηση είναι ορατότητα. Στην Ιταλία, ταχύτητα και ειδικές αποστολές. Στη Γαλλία, ταχεία επέμβαση στους αυτοκινητοδρόμους. Στην Ιαπωνία, συνδυασμός προβολής και οδικής ασφάλειας. Στην Ελλάδα, όπως προκύπτει από αστυνομικές πηγές, το ζητούμενο είναι κυρίως η αθέατη παρουσία.
Και αυτή ίσως είναι η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στο αστυνομικό supercar του Ντουμπάι και στο ακριβό, «ανώνυμο» αυτοκίνητο που κυκλοφορεί σε μια ελληνική λεωφόρο.
Το πρώτο θέλει να το δεις. Το δεύτερο θέλει να μην το καταλάβεις ποτέ.