Ένας 16χρονος στην Ινδία υποβλήθηκε σε επέμβαση για την αφαίρεση ενός δοντιού από την κόγχη του αριστερού ματιού του, στην περιοχή ανάμεσα στο βλέφαρο και το φρύδι, σύμφωνα με τον Independent. Ο έφηβος είχε παρατηρήσει εδώ και περίπου έναν μήνα ένα ανώδυνο πρήξιμο, ωστόσο οι γονείς του τον μετέφεραν στο νοσοκομείο όταν άρχισαν να προεξέχουν από το σημείο δύο σκληρά, υπόλευκα άκρα. Οι απεικονιστικές εξετάσεις αποκάλυψαν την παρουσία ενός πλήρως σχηματισμένου κυνόδοντα, σε μια εξαιρετικά σπάνια περίπτωση έκτοπου δοντιού.
Τα έκτοπα δόντια είναι εκείνα που αναπτύσσονται ή ανατέλλουν σε διαφορετική θέση από τη φυσιολογική. Αντί να εμφανιστούν στο στόμα, καταλήγουν σε κάποιο άλλο σημείο του σώματος. Μπορεί να πρόκειται για νεογιλά ή μόνιμα δόντια, αλλά και για επιπλέον δόντια, τα οποία ονομάζονται υπεράριθμα.
Σε ποια σημεία του σώματος μπορεί να εμφανιστούν έκτοπα δόντια
Τα έκτοπα δόντια εντοπίζονται συχνότερα στο ιγμόρειο άντρο, την κοιλότητα που βρίσκεται πίσω από το ζυγωματικό οστό. Ωστόσο, έχουν καταγραφεί περιστατικά και σε άλλα σημεία, όπως η ρινική κοιλότητα, η υπερώα, το πηγούνι, η κροταφογναθική άρθρωση, ακόμη και ο οφθαλμικός κόγχος.
Ανασκόπηση 61 δημοσιευμένων περιστατικών έδειξε ότι τα έκτοπα δόντια μπορεί να παραμείνουν απαρατήρητα για χρόνια ή να προκαλέσουν συμπτώματα, όπως πόνο, οίδημα, πονοκεφάλους και δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος. Όταν ένα δόντι αναπτύσσεται μέσα στη μύτη, ενδέχεται να προκαλέσει ρινική απόφραξη, εκκρίσεις ή αιμορραγία.
Πώς, όμως, μπορεί ένα δόντι να αναπτυχθεί σε ένα τόσο ασυνήθιστο σημείο, όπως η κόγχη του ματιού;
Το πρόσωπο σχηματίζεται κατά την ενδομήτρια ανάπτυξη από διαφορετικές ομάδες κυττάρων και ιστών, οι οποίες μετακινούνται και ενώνονται μεταξύ τους. Η ανάπτυξη των δοντιών εξαρτάται από την αλληλεπίδραση ορισμένων από αυτούς τους ιστούς. Εάν η διαδικασία αυτή διαταραχθεί, ένα δόντι μπορεί να σχηματιστεί σε μη φυσιολογική θέση, ακόμη και μακριά από τη στοματική κοιλότητα.
Οι αναπτυξιακές διαταραχές, ωστόσο, δεν αποτελούν τη μοναδική πιθανή εξήγηση. Σύμφωνα με επιστημονικές ανασκοπήσεις, στους πιθανούς παράγοντες περιλαμβάνονται επίσης οι τραυματισμοί, ορισμένες οδοντιατρικές παρεμβάσεις, καθώς και μορφώματα, όπως οι κύστεις και οι όγκοι.
Η εμφάνιση πολλών επιπλέον δοντιών μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνδέεται με κληρονομικές παθήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κρανιοκλειδική δυσπλασία, μια σπάνια γενετική διαταραχή που επηρεάζει την ανάπτυξη των οστών και των δοντιών. Και άλλες, ακόμη πιο σπάνιες γενετικές παθήσεις έχουν συσχετιστεί με την παρουσία υπεράριθμων δοντιών.
Στην περίπτωση του 16χρονου από την Ινδία, δεν υπήρχε ιστορικό τραυματισμού, ενώ οι γιατροί δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν την αιτία για την οποία αναπτύχθηκε δόντι στην κόγχη του ματιού του.
Πώς εντοπίζονται και πώς αντιμετωπίζονται τα έκτοπα δόντια
Η ανάγκη αφαίρεσης ενός έκτοπου δοντιού εξαρτάται από τη θέση του και από το εάν προκαλεί προβλήματα. Όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα, σε ορισμένες περιπτώσεις αρκεί η τακτική παρακολούθηση. Αντίθετα, η χειρουργική αφαίρεση μπορεί να κριθεί απαραίτητη όταν το δόντι προκαλεί λοίμωξη, εμποδίζει τη φυσιολογική λειτουργία μιας κοιλότητας, τραυματίζει γειτονικές δομές ή συνδέεται με τον σχηματισμό κύστης.
Για τον ακριβή εντοπισμό του δοντιού και την αξιολόγηση της σχέσης του με τους γύρω ιστούς, οι γιατροί χρησιμοποιούν απεικονιστικές εξετάσεις. Η αξονική τομογραφία μπορεί να δείξει εάν βρίσκεται κοντά στα μάτια, στα νεύρα ή στα αιμοφόρα αγγεία, παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες για τον σχεδιασμό της επέμβασης.
Η χειρουργική αντιμετώπιση ποικίλλει ανάλογα με την περίπτωση και μπορεί να κυμαίνεται από μια σχετικά απλή εξαγωγή έως μια πιο σύνθετη επέμβαση. Όταν τα έκτοπα δόντια βρίσκονται στη μύτη ή στα ιγμόρεια, οι χειρουργοί μπορούν συχνά να τα αφαιρέσουν ενδοσκοπικά, χρησιμοποιώντας ένα λεπτό σωλήνα με κάμερα και χειρουργικά εργαλεία, ο οποίος εισάγεται από τα ρουθούνια. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται, σε αρκετές περιπτώσεις, η ανάγκη για μεγαλύτερη χειρουργική τομή.
Ανασκόπηση που εξέτασε 27 δημοσιευμένα περιστατικά κατέγραψε την ενδοσκοπική αφαίρεση έκτοπων δοντιών στη μύτη και στα ιγμόρεια. Πριν από την επέμβαση, τα συχνότερα συμπτώματα ήταν η ρινική απόφραξη, οι εκκρίσεις, ο πόνος στο πρόσωπο και η ρινορραγία.
Στα περιστατικά που εξετάστηκαν, η ενδοσκοπική μέθοδος είχε επιτυχή αποτελέσματα. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται από περιορισμένο αριθμό δημοσιευμένων περιπτώσεων και όχι από μεγάλες κλινικές μελέτες.
(Με πληροφορίες από Independent)
