Με την προειδοποίηση ότι η Ευρώπη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με έναν «ανοιχτά εχθρικό κόσμο», άνοιξε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης στο Στρασβούργο, θέτοντας εξαρχής ως κεντρικό πολιτικό μήνυμα την οικοδόμηση μιας «ισχυρότερης, ανεξάρτητης Ευρώπης». Την ίδια ώρα η πρόεδρος της Κομισιόν έστειλε σαφές μήνυμα προς το Πεκίνο από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προειδοποιώντας ότι το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έχει φτάσει σε «σημείο καμπής» και ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει «όλα τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της» για να επανεξισορροπήσει τη σχέση.
Ξεκινώντας από τον Κάρολο Ντίκενς και τη φράση «ήταν οι καλύτερες εποχές, ήταν οι χειρότερες εποχές», η πρόεδρος της Κομισιόν υποστήριξε ότι δύο φαινομενικά αντίθετες διαπιστώσεις μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα:
«Η κατάσταση της Ένωσής μας είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ. Η κατάσταση της Ένωσής μας μπορεί επίσης να μοιάζει πιο επισφαλής από ποτέ».
Και πρόσθεσε: «Σε αυτόν τον κόσμο, η Ευρώπη επέλεξε να χαράξει τον δικό της δρόμο. Και μια ισχυρότερη, ανεξάρτητη Ευρώπη αναδύεται τώρα».
Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στη μείωση της εξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, στην αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών σχεδόν κατά 80% μέσα σε πέντε χρόνια και στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη απέναντι στις εξωτερικές απειλές.
«Στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας καθώς μάχεται για το μέλλον της και για την ελευθερία μας. Σταθήκαμε στο πλευρό της Γροιλανδίας όταν απειλήθηκε. Στεκόμαστε μαζί όταν drones, υβριδικές επιθέσεις ή παραπληροφόρηση στοχεύουν τις δημοκρατίες μας».
Και συμπύκνωσε το μήνυμά της στη φράση:
«Στην ψυχρή ευθραυστότητα του σημερινού κόσμου, μόνο η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει πραγματική κυριαρχία στους Ευρωπαίους».
Στη συνέχεια μίλησε για έναν κόσμο όπου οι παλιές βεβαιότητες και σχέσεις έχουν διαρραγεί: πόλεμος στην ευρωπαϊκή ήπειρο, σύγκρουση για τη βιομηχανική ισχύ και μια «μάχη αφηγημάτων» που επιχειρεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στην Ευρώπη και τις δημοκρατίες της.
Όμως η φον ντερ Λάιεν στράφηκε και στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, λέγοντας ότι οι πραγματικές ανησυχίες των πολιτών για το κόστος ζωής, τη στέγαση, τις θέσεις εργασίας και την τεχνολογική αλλαγή «εργαλειοποιούνται για να μας διχάσουν – μερικές φορές από το εξωτερικό και πολύ συχνά από το εσωτερικό».
«Ο δρόμος μας είναι ξεκάθαρος: οικοδομούμε μια ανεξάρτητη Ευρώπη που έχει τη δύναμη να ενεργεί. Τίποτα δεν μπορεί να μας κάνει να αποκλίνουμε από αυτόν. Γιατί σε αυτόν τον κόσμο, η μοίρα της Ευρώπης πρέπει να παραμείνει στα χέρια των Ευρωπαίων».
Και έθεσε το δίλημμα:
«Θέλουμε μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ευρώπη που υπερασπίζεται τις αξίες της ή θα αφήσουμε τις διαιρέσεις και τις εξαρτήσεις να μας κρατούν πίσω; […] Ή θα αφήσουμε τις δημοκρατίες μας να υπονομεύονται από τους εντολοδόχους και τις μαριονέτες αυταρχικών καθεστώτων;»
Η πρόεδρος της Κομισιόν κατονόμασε τους υπερεθνικιστές και τις αντιευρωπαϊκές δυνάμεις στο εσωτερικό, καθώς και τη ρωσική παρέμβαση και την παραπληροφόρηση από το εξωτερικό, λέγοντας ότι μπορεί να έχουν διαφορετικά ονόματα, αλλά «ο στόχος είναι ο ίδιος»: να υπονομεύσουν τις ευρωπαϊκές αξίες και να διαλύσουν την ενότητα της Ευρώπης.
«Ας μην περιοριστούμε στο να τους αποκρούσουμε. Ας αγωνιστούμε μαζί για την ευρωπαϊκή μας ιδέα».
Μήνυμα προς την Κίνα
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έστειλε σαφές μήνυμα προς το Πεκίνο από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προειδοποιώντας ότι το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έχει φτάσει σε «σημείο καμπής» και ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει «όλα τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της» για να επανεξισορροπήσει τη σχέση.
Το έλλειμμα στο εμπόριο αγαθών με την Κίνα ανέρχεται πλέον σε περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα, ενώ η φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι ο λεγόμενος «δεύτερος κινεζικός κλονισμός» δεν πλησιάζει – είναι ήδη εδώ, με επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή βιομηχανία και στις θέσεις εργασίας.
«Ο διάλογος με την Κίνα για την επανεξισορρόπηση του εμπορίου πρέπει τώρα να οδηγήσει σε αποτελέσματα», είπε, προσθέτοντας:
«Ας είμαι ξεκάθαρη: θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας για να επανεξισορροπήσουμε τη σχέση μας. Τα λόγια είναι καλά. Αλλά οι πράξεις είναι καλύτερες».
Πρώτες ύλες και ηλεκτρισμός
Παράλληλα, η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας νέας Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κρίσιμων Πρώτων Υλών, η οποία θα βοηθά την ΕΕ να εξασφαλίζει και να αποθηκεύει υλικά απαραίτητα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ημιαγωγούς, μπαταρίες, καθαρές τεχνολογίες και άμυνα.
Η εξάρτηση από την Κίνα παραμένει τεράστια: πάνω από 80% για πολλές κρίσιμες πρώτες ύλες και έως 90% για ορισμένες σπάνιες γαίες.
Στο ίδιο οικονομικό σκέλος, η φον ντερ Λάιεν συνέδεσε την ανταγωνιστικότητα με την ενεργειακή ανεξαρτησία, λέγοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να «εξηλεκτριστεί», με στόχο τον διπλασιασμό του μεριδίου του ηλεκτρισμού έως το 2040 και πιθανή μείωση του λογαριασμού εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως.
Καύσωνες και πυρκαγιές και αναφορά στον Δανό πιλότο που έχασε τη ζωή του στην Ελλάδα
Νέο πλαίσιο κλιματικής ανθεκτικότητας, 100 ευάλωτες περιοχές, «Συμμαχία Κλιματικής Ασφάλισης» και σχέδιο για μελλοντικό ευρωπαϊκό στόλο πυρόσβεσης
«Πρέπει να ενισχύσουμε δραματικά την ετοιμότητά μας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής», είπε, ανακοινώνοντας ότι η Κομισιόν θα παρουσιάσει τον Οκτώβριο νέο πλαίσιο για την κλιματική ανθεκτικότητα. Στο πλαίσιο αυτό θα εντοπιστούν οι 100 πιο ευάλωτες κλιματικά περιοχές στην Ευρώπη, ώστε να αξιολογηθούν οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν και το επίπεδο στο οποίο θα πρέπει να γίνεται η διαχείρισή τους.
Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε επίσης τη δημιουργία μιας «Συμμαχίας Κλιματικής Ασφάλισης» (Climate Insurance Alliance), επισημαίνοντας ότι σήμερα μόλις περίπου το 25% των ζημιών από φυσικές καταστροφές στην Ευρώπη καλύπτεται από ιδιωτική ασφάλιση. Στόχος είναι να περιοριστεί το κενό ασφαλιστικής κάλυψης και η εξάρτηση των κρατικών προϋπολογισμών από τον ρόλο του «ασφαλιστή τελευταίας καταφυγής».
Παράλληλα προανήγγειλε Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τους Καύσωνες, με καλύτερα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, μεγαλύτερη υγειονομική ετοιμότητα, προσαρμογή των πόλεων και μέτρα για την προστασία των πιο ευάλωτων πολιτών. «Δεν μπορεί να υπάρξει επανάληψη αυτού του καλοκαιριού», τόνισε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις δασικές πυρκαγιές, λέγοντας ότι γίνονται πιο έντονες, πιο συχνές και εξαπλώνονται περισσότερο. Η Κομισιόν έχει ζητήσει από ανώτερους πυροσβέστες και στελέχη υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης να καταθέσουν προτάσεις για την ενίσχυση της πρόληψης και της αντιμετώπισης, από τον πολιτικοστρατιωτικό συντονισμό έως νέες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Στις προτάσεις αυτές περιλαμβάνεται και η δημιουργία ενός μελλοντικού Ευρωπαϊκού Στόλου Πυρόσβεσης, όπως ανακοίνωσε η ίδια.
Η φον ντερ Λάιεν έκανε ειδική αναφορά και στην Ελλάδα, μιλώντας για τον Δανό πιλότο Rune Kyndal, ο οποίος συμμετείχε τον Ιούλιο σε αποστολές κατάσβεσης στη χώρα και σκοτώθηκε σε τραγικό δυστύχημα μαζί με τον αξιωματικό σύνδεσμο της πυροσβεστικής που τον συνόδευε. Η μητέρα και τα αδέλφια του βρίσκονταν στην αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως ειδικοί προσκεκλημένοι.
«Ο Rune έδωσε τη ζωή του για να σώσει άλλους. Σήμερα, όλη η Ευρώπη τού χρωστά», είπε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Ρεπορτάζ σε εξέλιξη….
