Η Ελλάδα και η Κύπρος παραμένουν υπό δυσανάλογη μεταναστευτική πίεση, παρά τη σημαντική μείωση των παράτυπων αφίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τη δεύτερη Ετήσια Ευρωπαϊκή Έκθεση για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, που παρουσίασε σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ενώ οι παράτυπες διελεύσεις προς την Ελλάδα μειώθηκαν συνολικά κατά 23%, οι αφίξεις στην Κρήτη αυξήθηκαν κατά 105% και στα χερσαία ελληνοτουρκικά σύνορα, στον Έβρο, κατά 33%.
Παράλληλα, η Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες επιτυχείς μεταφορές αιτούντων άσυλο προς την Ελλάδα από άλλα κράτη μέλη, καθώς η χώρα καλείται να αναλαμβάνει την ευθύνη για ανθρώπους που έχουν μετακινηθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζεται ως μία από τις τέσσερις χώρες, μαζί με την Κύπρο, την Ιταλία και την Ισπανία, που δικαιούνται πρόσβαση στον ευρωπαϊκό μηχανισμό αλληλεγγύης για το 2027.
Στην Κύπρο, παρά τη μείωση των παράτυπων διελεύσεων κατά 34%, η μεταναστευτική πίεση παραμένει δυσανάλογη. Η χώρα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό αιτήσεων ασύλου στην ΕΕ αναλογικά με το ΑΕΠ και τον πληθυσμό της, ενώ το σύστημα υποδοχής και επιστροφών επιβαρύνεται και από τις ανάγκες προσωρινής προστασίας.
Κρήτη: 21.000 αφίξεις και ανησυχία για το 2027
Η έκθεση καλύπτει το δωδεκάμηνο από την 1η Ιουλίου 2025 έως τις 30 Ιουνίου 2026, σε σύγκριση με την προηγούμενη αντίστοιχη περίοδο.
Στην Κρήτη καταγράφηκαν περίπου 21.000 αφίξεις, σχεδόν οι μισές από όσες σημειώθηκαν στην Ελλάδα. Οι διελεύσεις από τον Έβρο αντιπροσώπευαν το 21% των αφίξεων μέσω της ανατολικής Μεσογείου, ενώ οι αφίξεις μετά από επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης αυξήθηκαν κατά 74%.
Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι οι αυξημένες ροές από την ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη ενδέχεται να συνεχιστούν και το 2027, παρά την αναμενόμενη συνολική αποκλιμάκωση στην ΕΕ.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει τη μεγαλύτερη αναλογικά επιβάρυνση στην Ένωση από παράτυπες διελεύσεις και αιτήσεις ασύλου, με βάση το ΑΕΠ και τον πληθυσμό της. Στην Κύπρο, οι παράτυπες διελεύσεις μειώθηκαν κατά 34%, ωστόσο η χώρα παραμένει τρίτη στην ΕΕ ως προς τις αφίξεις και δεύτερη στις αιτήσεις ασύλου, αναλογικά με το ΑΕΠ και τον πληθυσμό.
Μπρούνερ: «Η Ελλάδα κάνει πολύ καλή δουλειά»
Ερωτηθείς ειδικά για την εφαρμογή του νέου Συμφώνου στην Ελλάδα, ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, αναγνώρισε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα, ιδιαίτερα λόγω των αφίξεων από τη Λιβύη.
«Η Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντική για τη διαχείριση της μετανάστευσης στην Ευρώπη», δήλωσε, επιβεβαιώνοντας ότι θα έχει και το 2027 πρόσβαση στον μηχανισμό αλληλεγγύης.
«Η Ελλάδα κάνει πολύ καλή δουλειά», ανέφερε, εξαίροντας την εφαρμογή των νέων διαδικασιών ασύλου στα σύνορα και την αύξηση των επιστροφών, που, όπως είπε, «στέλνει ένα πολύ σαφές μήνυμα στον υπόλοιπο κόσμο».
Οι πρώτες μεταφορές αιτούντων άσυλο προς την Ελλάδα
Η Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες επιτυχείς μεταφορές αιτούντων άσυλο προς την Ελλάδα από άλλα κράτη μέλη, καθώς η χώρα αναλαμβάνει ξανά την ευθύνη για ανθρώπους που έχουν μετακινηθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι τρεις κυριότερες διαδρομές τέτοιων μετακινήσεων στην ΕΕ είναι από την Ελλάδα προς τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία.
Η Επιτροπή δεν προσδιορίζει τον αριθμό των μεταφορών προς την Ελλάδα. Συνολικά στην ΕΕ πραγματοποιήθηκαν περίπου 13.000 μεταφορές έναντι περισσότερων από 58.000 θετικών αποφάσεων, δηλαδή μόλις 22%. Η Κομισιόν αξιολογεί θετικά την πρόοδο της Αθήνας, ενώ προβλέπει ειδική παρακολούθηση της Ιταλίας.
Τι προβλέπει ο Μηχανισμός Αλληλεγγύης
Το νέο Σύμφωνο προβλέπει υποχρεωτική αλληλεγγύη, όχι όμως υποχρεωτικές μετεγκαταστάσεις. Τα κράτη μέλη μπορούν να δεχθούν αιτούντες άσυλο από την Ελλάδα, να αναλάβουν την εξέταση αιτήσεων ανθρώπων που βρίσκονται ήδη στο έδαφός τους αντί να τους επιστρέψουν ή να προσφέρουν οικονομική και τεχνική υποστήριξη.
Όπως διευκρίνισαν ανώτεροι αξιωματούχοι της Κομισιόν, δεν υπάρχουν προκαθορισμένες εθνικές ποσοστώσεις. Για το 2026 είχαν συμφωνηθεί ως τιμές αναφοράς 21.000 μετεγκαταστάσεις ή ισοδύναμες αντισταθμίσεις ευθύνης και 420 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2027 θα αποφασίσει το Συμβούλιο έως το τέλος του έτους. Η στήριξη προϋποθέτει την τήρηση των κανόνων για την ευθύνη εξέτασης αιτήσεων ασύλου.
Λιγότερες αφίξεις, περισσότεροι νεκροί
Ο Μπρούνερ ανακοίνωσε μείωση της παράτυπης μετανάστευσης κατά 55% την τελευταία διετία. Ειδικά στο δωδεκάμηνο της έκθεσης, οι παράτυπες διελεύσεις στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 32% και οι αιτήσεις ασύλου κατά 16%, στις 730.800.
Ωστόσο, 3.758 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται στις θαλάσσιες μεταναστευτικές διαδρομές, αριθμός αυξημένος κατά 12%.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο παραμένει κατά πόσον η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη θα οδηγήσει σε πραγματική αποσυμφόρηση του συστήματος ασύλου ή θα περιοριστεί κυρίως σε οικονομική και τεχνική στήριξη, την ώρα που η χώρα καλείται να δέχεται πίσω αιτούντες άσυλο από άλλα κράτη μέλη.
