Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν ζητούν χάρες. Ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να συμπεριφερθεί επιτέλους ως Ένωση. Όχι ως φοβισμένο γραφείο Τύπου που μετρά τις λέξεις του μήπως ενοχληθεί ο Ερντογάν. Γιατί όταν απειλείται ένα κράτος-μέλος, όταν παρενοχλούνται ευρωπαϊκές αποστολές, όταν η Άγκυρα μιλά για «σκληρή απάντηση» στην Ανατολική Μεσόγειο, η σιωπή δεν είναι διπλωματία. Είναι συνενοχή διά της αδράνειας.
Υπάρχει ένα ερώτημα που δεν μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από τις κουρτίνες των Βρυξελλών: μέχρι πότε η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κάνει το κορόιδο απέναντι στην Τουρκία;
Μέχρι πότε θα προσποιείται ότι δεν ακούει τις απειλές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν; Μέχρι πότε θα υποδύεται ότι «παρακολουθεί με ανησυχία»; Μέχρι πότε η Κομισιόν θα μετατρέπει κάθε τουρκική πρόκληση σε μια άχρωμη, άοσμη και άτολμη δήλωση υπηρεσιακού χαρακτήρα;
Διότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια ακόμη ρητορική υπερβολή της Άγκυρας. Έχουμε κλιμάκωση. Έχουμε απειλές. Έχουμε προσβολή απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε παρενόχληση αεροσκάφους που μετέφερε τον υπουργό Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Νίκο Δένδια, στην Κύπρο. Και δεν ήταν μόνο η ελληνική αποστολή. Το ίδιο συνέβη και με αεροσκάφη γαλλικής και ολλανδικής αποστολής.
Δηλαδή, για να το καταλάβουμε: παρενοχλήθηκαν αποστολές κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περιοχή όπου η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί νόμιμα την κυριαρχία της, και η Κομισιόν τι είπε; Ότι έχει δει τις αναφορές, ότι γνωρίζει το θέμα και ότι θα διερευνήσει τι συνέβη.
Αυτό δεν είναι απάντηση. Είναι υπεκφυγή.
Και μάλιστα υπεκφυγή την ώρα που ο Ερντογάν ανεβάζει ξανά τους τόνους στην Ανατολική Μεσόγειο, απειλώντας ότι εάν, όπως λέει, απειληθούν τα δικαιώματα της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων, η απάντηση θα είναι «πολύ σαφής και πολύ σκληρή». Ποια δικαιώματα; Ποιας Τουρκίας; Σε ποια Ανατολική Μεσόγειο; Με ποιο Διεθνές Δίκαιο; Με ποια νομιμότητα, ξεχνώντας ότι είναι εισβολέας με λουτρό αίματος και καταπατητής;
Ο Τούρκος γιαλατζί σουλτάνος, τόλμησε να μιλήσει απαξιωτικά για την Κύπρο, λέγοντας ότι οι φιλοδοξίες της ξεπερνούν το μέγεθός της. Μόνο που η Κύπρος δεν μετριέται με τετραγωνικά χιλιόμετρα. Μετριέται με Ιστορία. Μετριέται με αίμα. Μετριέται με εισβολή, κατοχή, αγνοουμένους, πρόσφυγες, ευρωπαϊκή ταυτότητα και διεθνώς αναγνωρισμένη κρατική υπόσταση.
Η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να είναι μικρή στον χάρτη, αλλά είναι μεγάλη στην αλήθεια της. Και αυτήν την αλήθεια η Ευρώπη οφείλει να την υπερασπιστεί χωρίς μισόλογα.
Αλλά η Ευρώπη, για ακόμη μία φορά, κάνει το παγώνι.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό και ηθικό σκάνδαλο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να εμφανίζεται ως γεωπολιτικός παίκτης. Θέλει να μιλά για στρατηγική αυτονομία. Θέλει να χτίσει ευρωπαϊκή άμυνα. Θέλει να ξοδέψει δισεκατομμύρια για κοινές προμήθειες, τεχνολογίες, βιομηχανική βάση και ασφάλεια.
Την ίδια στιγμή, όμως, αφήνει ανοιχτή την πόρτα στην Τουρκία για να μπει από την κεντρική είσοδο στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική. Στην Τουρκία που δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία. Στην Τουρκία που κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος. Στην Τουρκία που απειλεί με «σκληρή απάντηση» στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην Τουρκία που εργαλειοποιεί το μεταναστευτικό, που παζαρεύει με το ΝΑΤΟ, που θέλει τα οφέλη της Δύσης χωρίς τις υποχρεώσεις του Διεθνούς Δικαίου.
Αυτή είναι η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία; Να χρηματοδοτείται ή να διευκολύνεται, άμεσα ή έμμεσα, η αμυντική βιομηχανία μιας χώρας που απειλεί δύο κράτη-μέλη της Ένωσης;
Αν αυτό δεν είναι πολιτικός παραλογισμός, τότε τι είναι;
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Άγκυρα και τα φιλικά της μέσα ενημέρωσης χλευάζουν την Ελλάδα επειδή ενισχύει την αμυντική και ναυπηγική της ικανότητα. Επειδή τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά συνεργάζονται με τη νοτιοκορεατική HD Hyundai Heavy Industries. Επειδή η χώρα επιχειρεί να αναβαθμίσει το Πολεμικό Ναυτικό, το Λιμενικό, τις υποδομές και τις δυνατότητές της.
Το τουρκικό αφήγημα είναι γνωστό: «Η Ελλάδα φοβάται την Τουρκία». Όχι. Η Ελλάδα δεν φοβάται. Η Ελλάδα προετοιμάζεται. Και καλά κάνει.
Διότι κράτος που έχει απέναντί του, μια Τουρκία η οποία καθημερινά αμφισβητεί, απειλεί, παρενοχλεί και διεκδικεί, δεν έχει την πολυτέλεια της αφέλειας. Η άμυνα δεν είναι πρόκληση. Είναι υποχρέωση. Η αποτροπή δεν είναι επιθετικότητα. Είναι εγγύηση ειρήνης.
Η Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, τραβάει σχεδόν μόνη της το βάρος της υπεράσπισης όχι μόνο των δικών της κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά και της ευρωπαϊκής νομιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Μαζί με την Κύπρο, κρατούν μια γραμμή που θα έπρεπε να είναι γραμμή ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συνάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χακάν Φιντάν είχε σημασία. Όχι επειδή λύνονται έτσι τα μεγάλα ζητήματα. Αλλά επειδή ειπώθηκαν καθαρά ορισμένα αυτονόητα: ότι οι μονομερείς ενέργειες δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, ότι δεν συμβάλλουν σε ήρεμο κλίμα και ότι η μόνη διαφορά Ελλάδας – Τουρκίας είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Αυτή είναι η σωστή βάση. Όχι οι φαντασιώσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας». Όχι οι χάρτες της Άγκυρας. Όχι οι απειλές. Όχι η προσπάθεια να μπει από το παράθυρο μια διευρυμένη ατζέντα τουρκικών απαιτήσεων.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η Ελλάδα λέει τα αυτονόητα και η Ευρώπη ψιθυρίζει.
Και αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Δεν γίνεται η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι λαλίστατη όταν πρόκειται για εσωτερικές πειθαρχίες, κανονισμούς, δημοσιονομικά όρια και πράσινες οδηγίες, αλλά να παθαίνει αφωνία όταν ο Ερντογάν απειλεί συνεχώς την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει τι είναι. Είναι Ένωση κρατών με κοινά σύνορα, κοινές αρχές και κοινή ασφάλεια; Ή είναι ένας μηχανισμός που κάνει πως δεν βλέπει, κάθε φορά που ο θύτης είναι αρκετά μεγάλος, αρκετά χρήσιμος ή αρκετά εκβιαστικός;
Αν η απάντηση είναι όχι, τότε η πόρτα πρέπει να μείνει κλειστή.
Η Ελλάδα δεν ζητά από κανέναν να πολεμήσει για λογαριασμό της. Η Ελλάδα ξέρει να υπερασπίζεται τον εαυτό της. Το έχει αποδείξει. Αλλά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να απολαμβάνει τα οφέλη της ελληνικής και κυπριακής γεωγραφίας, των συνόρων, των λιμανιών, της σταθερότητας και της στρατηγικής θέσης, και την κρίσιμη στιγμή να κοιτάζει αλλού.
Η Ευρώπη ας διαλέξει: ή θα σταθεί στο πλευρό των κρατών-μελών της ή θα συνεχίσει να κάνει το παγώνι. Αλλά να ξέρει ότι οι λαοί του Νότου βλέπουν. Και θυμούνται.
