Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να μην επικεντρώνεται αποκλειστικά στις απειλές από την ανατολική πτέρυγα (Eastern Flank), αλλά να διαθέσει δυνάμεις και πόρους και για τις αυξανόμενες προκλήσεις από τον Νότο, υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, προσερχόμενος στη Σύνοδο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Με αναφορές στις κρίσεις στα Στενά του Ορμούζ, στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή, ζήτησε να γίνει πράξη η ευρωπαϊκή πολιτική των «360 μοιρών», υπενθυμίζοντας παράλληλα τη συμμετοχή της Ελλάδας στις επιχειρήσεις IRINI και ASPIDES.
«Στο Συμβούλιο, εκτός από το σύνηθες θέμα της Ουκρανίας, θα συζητήσουμε και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η ευρωπαϊκή μας οικογένεια, και από τον Νότο», ανέφερε ο Νίκος Δένδιας, αναφερόμενος στις «κρίσεις στο Ορμούζ, στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, γενικά στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής».
«Οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά»
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη νότια διάσταση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει διαχρονικά επιχειρήσει να αναδείξει το ζήτημα στους Ευρωπαίους εταίρους της.
«Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει κάνει διαχρονικά ό,τι μπορεί, αφενός μεν για να ευαισθητοποιήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και από τη νότια πλευρά, αλλά επίσης συμμετέχει ήδη εδώ και πολλά χρόνια και στην επιχείρηση Ειρήνη και στην επιχείρηση ASPIDES», τόνισε.
Στη συνέχεια έστειλε το βασικό μήνυμα της ελληνικής τοποθέτησης:
«Είναι λοιπόν η στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιληφθεί πλήρως ότι οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά, αλλά επίσης και από τον Νότο».
Η παρέμβαση Δένδια έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αμυντικής συζήτησης επικεντρώνεται στην ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας, απέναντι στη ρωσική απειλή και υπό το βάρος του πολέμου στην Ουκρανία.
Η ελληνική θέση δεν αμφισβητεί την ανάγκη ενίσχυσης της Ανατολής, αλλά επιμένει ότι η ευρωπαϊκή άμυνα δεν μπορεί να εξαντλείται σε αυτήν. Η Μέση Ανατολή, η Μεσόγειος και κρίσιμες θαλάσσιες οδοί, όπως τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, συνθέτουν μια δεύτερη γεωγραφική ζώνη προκλήσεων για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Τι σημαίνει η πολιτική των «360 μοιρών»
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η αναφορά του Νίκου Δένδια στην πολιτική των «360 μοιρών».
Ο υπουργός ζήτησε από την ΕΕ «να προσφέρει τους απαραίτητους πόρους που χρειάζονται, ώστε να πραγματοποιηθεί η πολιτική των 360 μοιρών που επαγγελλόμαστε εδώ και πολλά χρόνια».
Με την προσέγγιση των «360 μοιρών» περιγράφεται η αντίληψη ότι η άμυνα και η ασφάλεια πρέπει να καλύπτουν απειλές από όλες τις γεωγραφικές κατευθύνσεις, χωρίς η προσοχή και οι διαθέσιμοι πόροι να επικεντρώνονται αποκλειστικά σε μία πτέρυγα.
Στην ελληνική ανάγνωση, αυτό μεταφράζεται σε ένα σαφές αίτημα: παράλληλα με την ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας απέναντι στη Ρωσία, η ΕΕ πρέπει να διαθέσει δυνάμεις, μέσα και οικονομικούς πόρους και για τη νότια διάσταση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Το ζήτημα του Νότου βρίσκεται άλλωστε και στη σημερινή ατζέντα των υπουργών Άμυνας. Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας ζήτησε προσερχόμενη στη Σύνοδο περισσότερα ναυτικά μέσα για την επιχείρηση ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα.
«Η ανάγκη είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Έχουμε πολλά αιτήματα για συνοδεία πλοίων, αλλά χρειαζόμαστε ναυτικά μέσα που να μπορούν να το κάνουν», δήλωσε, σημειώνοντας ότι πιέζει τα κράτη-μέλη να διαθέσουν περισσότερα πλοία.
Παράλληλα, η Κάλας επιβεβαίωσε ότι στη Σύνοδο θα συζητηθεί η ευρύτερη στρατηγική της ΕΕ απέναντι στις υβριδικές επιθέσεις και θα προταθεί το νέο «Emergency Security Protocol» (Πρωτόκολλο Ασφαλείας Έκτακτης Ανάγκης), για απειλές που βρίσκονται κάτω από το κατώφλι της ένοπλης επίθεσης.
Η σημερινή συζήτηση αποτυπώνει έτσι στην πράξη το εύρος των προκλήσεων στο οποίο αναφέρεται ο Νίκος Δένδιας, από τη ρωσική απειλή, την ανατολική πτέρυγα και τις υβριδικές επιθέσεις έως τη Μέση Ανατολή, την Ερυθρά Θάλασσα και τις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς στον Νότο και το ελληνικό αίτημα η πολιτική των «360 μοιρών» να συνοδευτεί από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκούς πόρους και μέσα.
