Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στη Γαλλία για τη Σύνοδο της G7 κρατώντας στα χέρια του, τουλάχιστον πολιτικά, μια συμφωνία με το Ιράν που, κατά τον ίδιο, «έχει ήδη υπογραφεί». Το πρόβλημα είναι ότι το κείμενο δεν έχει ακόμη δοθεί στη δημοσιότητα, η Τεχεράνη βάζει δικούς της αστερίσκους, το Ισραήλ δηλώνει πως δεν δεσμεύεται και τα διεθνή μέσα καταγράφουν περισσότερο μια εύθραυστη παύση πυρός παρά μια καθαρή ειρήνη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε, για άλλη μία φορά, να ανακοινώσει τη μεγάλη είδηση πρώτα με τον δικό του τρόπο: θριαμβικά, από τα κοινωνικά δίκτυα, με φράσεις κομμένες για τίτλους και αγορές. «Let the oil flow», ήταν το μήνυμα που έστειλε, ανακοινώνοντας ότι η συμφωνία με το Ιράν είναι «ολοκληρωμένη» και ότι εξουσιοδοτείται το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια, μαζί με την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Λίγες ώρες αργότερα, από τη Γαλλία και το Εβιάν, στο περιθώριο της Συνόδου της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να ντύσει την ανακοίνωση με θεσμικό μανδύα. Δίπλα στον Εμανουέλ Μακρόν είπε ότι «η συμφωνία έχει υπογραφεί», ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ήδη μερικώς ανοικτά και ότι μέχρι την Παρασκευή θα είναι πλήρως ανοικτά. Όταν ρωτήθηκε πότε θα δοθεί στη δημοσιότητα το κείμενο του μνημονίου κατανόησης, απάντησε ότι πιθανότατα αυτό θα γίνει μετά την τελετή υπογραφής της Παρασκευής στη Γενεύη.
Trump does his weird handshake tug of war with Brigitte Macron pic.twitter.com/b4LZpg2sly
— Aaron Rupar (@atrupar) June 15, 2026
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της σημερινής ημέρας: ο Τραμπ εμφανίζεται στη Γαλλία ως ο άνθρωπος που έφερε την αποκλιμάκωση. Οι σύμμαχοί του, όμως, και τα διεθνή μέσα βλέπουν μια συμφωνία-πλαίσιο, όχι ακόμη μια τελική λύση. Ένα MoU που μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για 60 ημέρες διαπραγματεύσεων, αλλά όχι να απαντήσει από μόνο του στα μεγάλα ερωτήματα: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, τις κυρώσεις, τους πυραύλους, τη Χεζμπολάχ, τον Λίβανο και πάνω απ’ όλα, τη στάση του Ισραήλ.
Η αμερικανική πλευρά επιμένει ότι το μνημόνιο έχει ήδη υπογραφεί ψηφιακά. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είπε ότι δεν έχει αποδεσμευθεί κανένα ποσό προς το Ιράν και ότι όλα θα εξαρτηθούν από την απόδοση και τη συμμόρφωση της Τεχεράνης. Ο Τραμπ, στο ίδιο μήκος κύματος, μίλησε για «συμπεριφορική» προσέγγιση στις κυρώσεις: εάν το Ιράν κάνει αυτά που πρέπει, τότε θα ενεργοποιούνται και τα αντίστοιχα οφέλη.
Η Τεχεράνη, από την άλλη πλευρά, επιβεβαιώνει ότι υπάρχει συμφωνημένο κείμενο και τελετή υπογραφής την Παρασκευή στην Ελβετία, αλλά βάζει τη δική της προϋπόθεση: η εφαρμογή δεν αρχίζει πλήρως πριν από την επίσημη υπογραφή. Αυτό εξηγεί γιατί, ενώ ο Τραμπ μιλά για πλοία που ήδη κινούνται στα Στενά του Ορμούζ, μεγάλοι ναυτιλιακοί και εμπορικοί παράγοντες παραμένουν επιφυλακτικοί. Η κίνηση μπορεί να ξεκινά, αλλά η κανονικότητα δεν επιστρέφει με ένα post.
Τα Στενά του Ορμούζ είναι το πρακτικό και συμβολικό κέντρο της συμφωνίας. Από εκεί περνά κρίσιμο τμήμα της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η επαναλειτουργία τους, έστω σταδιακά, εξηγεί την άμεση ανακούφιση στις αγορές: πετρέλαιο προς τα κάτω, χρηματιστήρια προς τα πάνω, κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες να βλέπουν μια πιθανή ανάσα στον πληθωρισμό. Όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επιστροφή των ροών στα προπολεμικά επίπεδα μπορεί να πάρει εβδομάδες ή και μήνες, εξαιτίας ναρκών, ασφαλιστικού κόστους, συμφόρησης και της ανάγκης να αισθανθούν οι εταιρείες ότι το θαλάσσιο πέρασμα είναι πραγματικά ασφαλές.
Στην Ευρώπη, η υποδοχή είναι προσεκτικά θετική. Ο Μακρόν ζήτησε επείγον και άνευ όρων άνοιγμα των Στενών, λέγοντας ότι Γαλλία και Βρετανία είναι έτοιμες να στηρίξουν την αποστολή ασφάλειας. Ο Κιρ Στάρμερ μίλησε για αποναρκοθέτηση και αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας χωρίς διόδια. Η Times of Israel κατέγραψε το ίδιο ευρωπαϊκό μήνυμα με έμφαση στο δεύτερο μεγάλο ζητούμενο: ότι η συμφωνία πρέπει να απαντήσει και στο πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.
Στην Αμερική, η εικόνα είναι πιο πολιτική. Ο Τραμπ παρουσιάζει τη συμφωνία ως προσωπικό θρίαμβο, λίγες ώρες μετά τα 80ά του γενέθλια και ενόψει μιας εκλογικά δύσκολης περιόδου. Τα αμερικανικά μέσα κρατούν διπλή γραμμή: αναγνωρίζουν το βάρος της αποκλιμάκωσης, αλλά σημειώνουν την ασάφεια γύρω από το κείμενο, την έλλειψη πλήρους δημοσιοποίησης και τις αντιδράσεις στο εσωτερικό, κυρίως από όσους θεωρούν ότι το Ιράν μπορεί να κερδίσει χρόνο και χρήμα χωρίς να εγκαταλείψει πραγματικά τις βασικές του δυνατότητες.
Το Reuters αποτύπωσε την ημέρα σε δύο επίπεδα: αφενός ως είδηση ότι το MoU έχει υπογραφεί και ότι η τελετή της Γενεύης θα γίνει την Παρασκευή, αφετέρου ως ρήγμα Τραμπ – Νετανιάχου. Το πρακτορείο μετέδωσε ότι η συμφωνία δεν καλύπτει όλα τα ισραηλινά αιτήματα και ότι στο Ισραήλ υπάρχει βαθιά δυσφορία, επειδή η Ουάσιγκτον μοιάζει να τραβά φρένο σε έναν πόλεμο που ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ήθελε να αξιοποιήσει στρατηγικά και πολιτικά.
Το AP στάθηκε περισσότερο στην ανακούφιση της περιοχής και της παγκόσμιας οικονομίας, αλλά και στα εμπόδια. Υπενθύμισε ότι το Ισραήλ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμφωνία και ότι η παραμονή ισραηλινών δυνάμεων σε ζώνες του Λιβάνου μπορεί να τινάξει στον αέρα την εφαρμογή, εφόσον η Τεχεράνη επιμένει ότι η παύση των επιχειρήσεων πρέπει να αφορά όλα τα μέτωπα.
Ο Guardian το πήγε ακόμη πιο αιχμηρά: «παύση, όχι θρίαμβος». Η βρετανική εφημερίδα υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως τελική νίκη, αλλά ως αναστολή μιας κρίσης που δεν έχει ακόμη λυθεί. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Le Monde περιέγραψε ένα «χάρτινο οικοδόμημα» που μπορεί να καταρρεύσει με τον πρώτο δυνατό άνεμο, βλέποντας στον Τραμπ έναν πρόεδρο που θέλει πρωτίστως επιστροφή στο εμπόριο, στο πετρέλαιο και στην εικόνα της κανονικότητας.
Στη Μέση Ανατολή, το Al Jazeera έδωσε έμφαση στην απουσία δημοσιοποιημένου κειμένου και στη διαφορά μεταξύ αμερικανικής ανακοίνωσης και ιρανικής επιβεβαίωσης. Το μήνυμα είναι απλό: όλοι μιλούν για συμφωνία, αλλά μέχρι να δημοσιευθεί το MoU και να αρχίσει η εφαρμογή, παραμένουν ερωτήματα για το τι ακριβώς έχει υπογραφεί, ποιος δεσμεύεται σε τι και ποιος κρατά το δικαίωμα να υπαναχωρήσει.
Το Ισραήλ είναι ο μεγάλος απρόβλεπτος παράγοντας. Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν θα αποχωρήσουν από περιοχές που θεωρούν κρίσιμες σε Λίβανο, Συρία και Γάζα. Η ισραηλινή γραμμή είναι ότι το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από μια αμερικανοϊρανική συμφωνία στην οποία δεν μετέχει. Αυτό ακριβώς μπορεί να είναι το πρώτο πραγματικό τεστ της Τρίτης: εάν ο Λίβανος μείνει ήσυχος, εάν η Χεζμπολάχ κρατήσει στάση αναμονής, εάν το Ισραήλ δεν κινηθεί μονομερώς και εάν ο Τραμπ μπορέσει να κρατήσει τον Νετανιάχου εντός πλαισίου.
Από τα ξημερώματα της Τρίτης, η διπλωματική σκηνή μεταφέρεται πρακτικά στη G7. Ο Τραμπ θα επιχειρήσει να κεφαλαιοποιήσει τη συμφωνία μπροστά στους ηγέτες των μεγάλων οικονομιών και σε παρόντες ή προσκεκλημένους ηγέτες της Μέσης Ανατολής. Οι Ευρωπαίοι θα ζητήσουν λεπτομέρειες, εγγυήσεις και ρόλο στην ασφάλεια των Στενών. Οι Άραβες του Κόλπου θα θέλουν σταθερότητα, όχι νέα ανάφλεξη. Το Ισραήλ θα πιέζει από την πλευρά του να μη μετατραπεί η συμφωνία σε λευκή επιταγή για την Τεχεράνη.
Έτσι, η συμφωνία της Δευτέρας έχει ήδη δύο αναγνώσεις. Για τον Τραμπ, είναι η στιγμή που μπορεί να πει ότι σταμάτησε έναν πόλεμο, άνοιξε το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη και ανάγκασε το Ιράν να καθίσει σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων. Για τους υπόλοιπους, είναι μια ευκαιρία που μπορεί να χαθεί γρήγορα: ένα MoU χωρίς δημοσιευμένο κείμενο, μια παύση πυρός με ασαφή όρια, ένα Ισραήλ που δηλώνει ανεξάρτητο από τη συμφωνία και ένα Ιράν που θα διαπραγματευθεί σκληρά τα πυρηνικά και τις κυρώσεις.
Η Τρίτη, λοιπόν, δεν θα κρίνει την ειρήνη. Θα κρίνει αν η συμφωνία της Παρασκευής μπορεί να φτάσει ζωντανή μέχρι την Παρασκευή.
Και αυτό, στη Μέση Ανατολή, δεν είναι καθόλου μικρό πράγμα.
