Μια κοινή επίθεση κατά του Ιράν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ θα ανέτρεπε το θεοκρατικό καθεστώς και θα ενίσχυε τη θέση του εν όψει εκλογών: Αυτό φαίνεται, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, πως ήταν το στοίχημα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, το οποίο όμως δεν απέδωσε όπως θα αναμενόταν, με τον ίδιο πλέον να εμφανίζεται σε τροχιά σύγκρουσης με τον Αμερικανό πρόεδρο και σύμμαχό του, Ντόναλντ Τραμπ.
Οι Τραμπ προσπαθεί να απεμπλακεί από τη σύγκρουση, με τους στόχους των δύο ηγετών να αποκλίνουν, ενώ υπάρχει και το θέμα των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο. Προς το παρόν, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται προσεκτικοί όσον αφορά στο τι λένε δημοσίως, προκειμένου να μην προσβληθεί ο Τραμπ, γνωστός για την ευαισθησία του απέναντι στις επικρίσεις.
Όπως αναφέρει ωστόσο το Reuters, σε κατ’ιδίαν συζητήσεις ο εκνευρισμός είναι εμφανής. Η προκαταρκτική συμφωνία είναι «απαίσια για το Ισραήλ», είπε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, προσθέτοντας πως «δεν υπάρχει κανείς στην ισραηλινή ηγεσία που να το βλέπει διαφορετικά, από τον πρωθυπουργό ως τον προσωπάρχη».
Η Ουάσινγκτον είπε ότι μέσα στις επόμενες 60 ημέρες, με την κατάπαυση πυρός σε ισχύ, θα διαπραγματευτεί τους πλήρεις όρους όσον αφορά στους προβληματισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ειδικά για το θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Ωστόσο Ισραηλινοί αξιωματούχοι έλεγαν στο Reuters ότι θεωρούν πως η περίοδος των διαπραγματεύσεων πιθανότατα θα παραταθεί, «δένοντας τα χέρια» στο Ισραήλ όσον αφορά στη στρατιωτική δράση, ενώ παράλληλα δεν επιλύονται τα ζητήματα που το απασχολούν.
Ο Νετανιάχου και ο Τραμπ έχουν επανειλημμένα έρθει σε αντιπαράθεση για την απροθυμία του Ισραήλ να συγκρατηθεί απέναντι στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, όπου ο τερματισμός των εχθροπραξιών αποτελεί βασικό αίτημα του Ιράν.
Στην αρχή του μήνα ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Νετανιάχου ως «γ…τρελό» σε τηλεφωνική συνομιλία, απαιτώντας να μη χτυπήσει τη Βηρυτό όσο οι ΗΠΑ διαπραγματεύονταν συμφωνία με το Ιράν. Ο Νετανιάχου ακύρωσε τις επιθέσεις εκείνη την ημέρα, μα χτύπησε τα νότια προάστια της Βηρυτού μετά από μια εβδομάδα, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν πυραυλικές επιθέσεις από το Ιράν εναντίον του Ισραήλ και δημόσια αποδοκιμασία σε βάρος και των δύο πλευρών από πλευράς του Τραμπ.
Μερικές ώρες πριν οι ΗΠΑ και το Ιράν ανακοινώσουν τη μεταβατική συμφωνία τους το Ισραήλ έπληξε ξανά την πρωτεύουσα του Λιβάνου την Κυριακή, μετά την εκτόξευση ρουκετών κατά του Ισραήλ από τον Λίβανο – πυρά που ο Τραμπ χαρακτήρισε «μικρά και άνευ σημασίας».
Ο Νετανιάχου είπε ότι το Ισραήλ είχε βγει «ισχυρό και σταθερό» με ηγεσία που στέκεται ακλόνητη και σοφή. Σε συνέντευξη Τύπου στην Ιερουσαλήμ αργά τη Δευτέρα αναγνώρισε πως ο ίδιος και ο Τραμπ κάποιες φορές είχαν τις διαφορές τους. «Είναι πρόεδρος των ΗΠΑ, εγώ είμαι πρωθυπουργός του Ισραήλ. Πολλές φορές συνεννοούμαστε και υπάρχουν φορές που συνεννοούμαστε λιγότερο. Εγώ έχω την ευθύνη των συμφερόντων ασφαλείας του Ισραήλ» είπε ο Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου, εν όψει εκλογών που εκτιμάται ότι θα χάσει, ίσως να είναι πιο πρόθυμος να αψηφήσει τον Τραμπ καθώς έχει να αντιμετωπίσει μια κοινή γνώμη που, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις έχει αρχίσει να αμφιβάλλει για τη δέσμευση Τραμπ στην ασφάλεια του Ισραήλ.
«Είναι μια αρκετά δύσκολη στιγμή απόκλισης συμφερόντων» είπε ο Νταν Σαπίρο, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ επί κυβέρνησης Ομπάμα και πλέον συνεργάτης του Atlantic Council. «Θα προσπαθήσει να μην αντιταχθεί ανοιχτά (στη συμφωνία) έτσι ώστε να μην μπει σε σύγκρουση με τον Τραμπ…μα θα υποδείξει πως το Ισραήλ δεν δεσμεύεται από αυτήν, και διατηρεί τα δικαιώματά του».
Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να υπογραφεί την Παρασκευή στην Ελβετία. Αν και οι ακριβείς όροι δεν είναι ακόμα γνωστοί, το Πακιστάν είπε ότι περιλαμβάνεται τερματισμός των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου και του Λιβάνου.
Ο Νετανιάχου είπε ότι το Ισραήλ θα διατηρούσε τις δυνάμεις του στον νότιο Λίβανο και θα διατηρούσε «ελευθερία δράσης» κατά των επιθέσεων της Χεζμπολάχ. «Το Ιράν ήθελε να αποσυρθούμε, μα στάθηκα ακλόνητος…διατηρούμε την ελευθερία δράσης μας και διατηρούμε τη ζώνη ασφαλείας για να προστατέψουμε τους πολίτες του βορρά (του Ισραήλ)» είπε σε δημοσιογράφους.
Η μεταβατική συμφωνία θα άνοιγε εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, αφήνοντας το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης ζήτημα που πρόκειται να επιλυθεί κατά την περίοδο διαπραγμάτευσης 60 ημερών.
Δύο άλλα ζητήματα που ο Νετανιάχου και ο Τραμπ είχαν ανακοινώσει ως λόγους για τον πόλεμο κατά την έναρξή του – ο περιορισμός του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν και η στήριξη της Τεχεράνης προς ένοπλες οργανώσεις- δεν θεωρείται πως βρίσκονται στην ατζέντα κατά τις συνομιλίες.
Τρεις Ισραηλινοί αξιωματούχοι είπαν πως το Ισραήλ θεωρεί πολύ πιθανή την παράταση στις 90 ημέρες, με τις ΗΠΑ να διατηρούν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις στην περιοχή καθώς διαπραγματεύονται μια ευρύτερη συμφωνία.
Με πληροφορίες από Reuters
