Γεννήθηκε στην πόλη Τρες Κορασόες της πολιτείας Μίνας Ζεράις. Ο πατέρας του, γνωστός ως Ντοντίνιο, ήταν επίσης ποδοσφαιριστής. Η οικογένεια δεν είχε χρήματα για κανονική μπάλα και ο μικρός Έντσον έπαιζε στους δρόμους με αυτοσχέδιες μπάλες, ακόμη και με κάλτσες γεμισμένες με κουρέλια. Το παρατσούκλι «Πελέ» τον συνόδευσε από την παιδική ηλικία, ώσπου έγινε παγκόσμιο όνομα.
Σε ηλικία μόλις 15 ετών εντάχθηκε στη Σάντος. Το 1956 έκανε το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα και πολύ γρήγορα η ταχύτητα, η τεχνική, η ευφυΐα και η εκτελεστική του δεινότητα τον μετέτρεψαν σε φαινόμενο. Με τη Σάντος κατέκτησε, μεταξύ άλλων, δύο Κόπα Λιμπερταδόρες και δύο Διηπειρωτικά Κύπελλα, το 1962 και το 1963.
Τρία Μουντιάλ, ένα ανεπανάληπτο ρεκόρ
Το 1958, στη Σουηδία, ήταν μόλις 17 ετών. Πέτυχε έξι γκολ στο τουρνουά, τα δύο στον τελικό απέναντι στη διοργανώτρια Σουηδία, και η Βραζιλία αναδείχθηκε παγκόσμια πρωταθλήτρια. Το 1962 στη Χιλή πανηγύρισε δεύτερο τίτλο, αν και τραυματισμός περιόρισε τη συμμετοχή του. Το 1966 στην Αγγλία η σκληρή αντιμετώπιση από αντιπάλους και ο αποκλεισμός της Βραζιλίας σημάδεψαν μια απογοητευτική διοργάνωση.
Η κορύφωση ήρθε στο Μεξικό το 1970. Με συμπαίκτες όπως ο Ζαϊρζίνιο, ο Ριβελίνο, ο Τοστάο και ο Κάρλος Αλμπέρτο, η Βραζιλία κατέκτησε το τρόπαιο νικώντας 4-1 την Ιταλία στον τελικό. Ο Πελέ άνοιξε το σκορ και συμμετείχε στη δημιουργία του θρυλικού τέταρτου γκολ. Παραμένει ο μοναδικός άνδρας ποδοσφαιριστής που κατέκτησε τρεις φορές το Παγκόσμιο Κύπελλο: 1958, 1962 και 1970.
Τα χιλιάδες γκολ και η συζήτηση για τους αριθμούς
Συχνά αναφέρεται ότι πέτυχε 1.283 γκολ στη σταδιοδρομία του. Ο αριθμός αυτός περιλαμβάνει και φιλικούς ή αγώνες περιοδειών, που ήταν ιδιαίτερα συνηθισμένοι στην εποχή του. Γι’ αυτό οι καταγραφές των επίσημων αγώνων διαφέρουν. Εκείνο που δεν αμφισβητείται είναι η ιστορική του επιρροή: με την εθνική Βραζιλίας σημείωσε 77 γκολ σε 92 αναγνωρισμένες συμμετοχές και στα τέσσερα Μουντιάλ όπου αγωνίστηκε πέτυχε συνολικά 12 γκολ.
Από τη Νέα Υόρκη στην παγκόσμια αναγνώριση
Το 1975 μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αγωνιστεί στους Νιου Γιορκ Κόσμος. Η παρουσία του έφερε τεράστια δημοσιότητα στο ποδόσφαιρο σε μια χώρα όπου το άθλημα δεν είχε ακόμη τη σημερινή του απήχηση. Το 1977 κατέκτησε το πρωτάθλημα της NASL και αποχαιρέτησε την ενεργό δράση. Στη συνέχεια υπήρξε διεθνής πρεσβευτής του αθλητισμού και συμμετείχε σε κοινωνικές και ανθρωπιστικές πρωτοβουλίες.
Το τελευταίο αντίο στον «βασιλιά»
Ο Πελέ πέθανε στις 29 Δεκεμβρίου 2022, σε ηλικία 82 ετών, στο Σάο Πάολο, έπειτα από σοβαρά προβλήματα υγείας που συνδέονταν με καρκίνο του παχέος εντέρου. Η είδηση προκάλεσε συγκίνηση πολύ πέρα από τα γήπεδα. Για εκατομμύρια φιλάθλους ο Πελέ δεν υπήρξε απλώς ένας σπουδαίος σκόρερ: ήταν ο άνθρωπος που έκανε το ποδόσφαιρο θέαμα, χαρά και παγκόσμια γλώσσα.
Πηγές: FIFA (fifa.com), CONMEBOL (conmebol.com), Encyclopaedia Treccani (treccani.it), Globo Esporte (ge.globo.com)
