Ένα σκληρό δίλημμα φέρεται να θέτουν ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών σε μέλη της Χαμάς και άλλων παλαιστινιακών οργανώσεων λίγο πριν από τις επιθέσεις εναντίον τους στη Λωρίδα της Γάζας: να απομακρυνθούν από τις οικογένειές τους και να δεχθούν μόνα τους το πλήγμα ή να παραμείνουν μαζί με τους συγγενείς τους, διακινδυνεύοντας να σκοτωθούν όλοι.
Τις συγκεκριμένες καταγγελίες φέρνει στο φως δημοσίευμα της σαουδαραβικής εφημερίδας Asharq Al-Awsat, το οποίο επικαλείται μαρτυρίες συγγενών θυμάτων και πηγών που γνωρίζουν την κατάσταση στον παλαιστινιακό θύλακα. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η πρακτική έχει επαναληφθεί σε διαφορετικές περιοχές της Γάζας τους τελευταίους μήνες, με στόχους να βρίσκονται σε δρόμους, ταράτσες κατοικιών ή ακόμη και σε κέντρα φιλοξενίας εκτοπισμένων.
Η ισραηλινή επιχείρηση εντοπισμού των προσώπων που συμμετείχαν στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, την οποία ενορχήστρωσε ο τότε ηγέτης της Χαμάς, Γιαχία Σινουάρ, βρίσκεται σε εξέλιξη από την πρώτη περίοδο του πολέμου. Το Ισραήλ, με τη συμμετοχή της Σιν Μπετ και της Μοσάντ, δημιούργησε δίκτυο ταυτοποίησης και εντοπισμού των εμπλεκομένων, πραγματοποιώντας επιχειρήσεις στη Γάζα, στον Λίβανο και σε άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Πριν από περίπου δύο μήνες, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι είχε εξουδετερωθεί περίπου το 66% των μελών της οργάνωσης που είχαν εντοπιστεί ως συμμετέχοντες στην επίθεση.
Η περίπτωση του Μοχάμεντ αλ Μπαγιούκ
Η πιο πρόσφατη υπόθεση που περιγράφει η Asharq Al-Awsat αφορά τον Μοχάμεντ αλ Μπαγιούκ, ο οποίος σκοτώθηκε το μεσημέρι της περασμένης Τετάρτης από ισραηλινό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, ενώ βρισκόταν στην ταράτσα κτιρίου σε κέντρο φιλοξενίας εκτοπισμένων, στο κέντρο της Χαν Γιούνις, στη νότια Λωρίδα της Γάζας.
Σύμφωνα με την καταγγελία, λίγο πριν από την επίθεση είχε δεχθεί τηλεφώνημα από αξιωματικό της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας, Σιν Μπετ. Ο αξιωματικός φέρεται να του έθεσε το δίλημμα να παραμείνει μαζί με την οικογένειά του, με κίνδυνο να σκοτωθούν όλοι σε βομβαρδισμό, ή να ανέβει μόνος του στην ταράτσα, ώστε να αποτελέσει αποκλειστικά ο ίδιος στόχο.
Ο νεαρός φέρεται να επέλεξε τη δεύτερη εκδοχή. Μόλις ανέβηκε στην ταράτσα, δέχθηκε πλήγμα από μικρό πύραυλο που εκτοξεύτηκε από ισραηλινό drone.
Η σαουδαραβική εφημερίδα επικοινώνησε με μέλη της οικογένειάς του. Ορισμένοι συγγενείς αρνήθηκαν να σχολιάσουν, ενώ άλλοι επιβεβαίωσαν την περιγραφή των γεγονότων. Ανάμεσά τους ήταν ένας ξάδελφός του, ο οποίος υποστήριξε ότι βρισκόταν στο σημείο την ώρα της επίθεσης.
Ο ίδιος ανέφερε ότι μία θεία του Μπαγιούκ τραυματίστηκε σοβαρά, όταν προσπάθησε να τον σταματήσει και τον ακολούθησε καθώς κατευθυνόταν προς την ταράτσα, μετά το τηλεφώνημα που είχε δεχθεί.
Οι συγκεκριμένες μαρτυρίες, πάντως, δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Τουλάχιστον πέντε παρόμοια περιστατικά μέσα σε τρεις μήνες
Πηγές που μίλησαν στην Asharq Al-Awsat υποστήριξαν ότι η συγκεκριμένη πρακτική δεν περιορίζεται στην περίπτωση του Μοχάμεντ αλ Μπαγιούκ. Όπως ανέφεραν, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον πέντε ανάλογα περιστατικά κατά το τελευταίο τρίμηνο.
Μία από τις πηγές διευκρίνισε ότι, παρά τις φήμες για πολύ μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων, οι σχετικοί έλεγχοι έδειξαν πως αρκετές από τις πληροφορίες που κυκλοφόρησαν δεν ήταν ακριβείς. Ωστόσο, τουλάχιστον πέντε υποθέσεις θεωρούνται επιβεβαιωμένες από τις πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα.
Σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, όσοι δέχονται τέτοιου είδους τηλεφωνήματα αισθάνονται ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να απομακρυνθούν από τους συγγενείς τους, προκειμένου να τους προστατεύσουν. Η πηγή χαρακτήρισε την πρακτική μορφή στοχευμένης εκτέλεσης, υποστηρίζοντας ότι οι απειλές κατά των οικογενειών χρησιμοποιούνται ως μέσο πίεσης και εκφοβισμού.
Οι περιπτώσεις που περιγράφονται αφορούν, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, μέλη παλαιστινιακών οργανώσεων που είχαν σχέση με στρατιωτική δραστηριότητα. Αντίθετα, υψηλόβαθμα στελέχη και διοικητές φέρεται να σκοτώθηκαν χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, σε επιχειρήσεις με πολλαπλούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα και τον θάνατο αμάχων.
Η συνεννόηση ΗΠΑ – Ισραήλ και οι απώλειες αμάχων
Οι πηγές της σαουδαραβικής εφημερίδας εκτιμούν ότι, εφόσον οι συγκεκριμένες καταγγελίες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, η πρακτική ενδέχεται να συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού των απωλειών αμάχων που το Ισραήλ χαρακτηρίζει «παράπλευρες απώλειες». Επισημαίνουν, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι επιχειρήσεις γίνονται με μεγαλύτερη επιείκεια απέναντι στους Παλαιστινίους.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz είχε δημοσιεύσει πληροφορίες για συνεννόηση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ σχετικά με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος στη Γάζα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αμερικανική κυβέρνηση παρεμβαίνει στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ζητά από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να περιορίσει συνολικά τη δράση των ισραηλινών δυνάμεων στον παλαιστινιακό θύλακα.
Το ενδιαφέρον της Ουάσινγκτον φέρεται να επικεντρώνεται κυρίως στις περιπτώσεις θανάτων αμάχων. Η Haaretz συνέδεσε τη σχετική μείωση των απωλειών με την αυξημένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, τα οποία πλήττουν μέλη της Χαμάς με μικρότερες βόμβες και πυραύλους.
Αμφισβητούνται οι ισχυρισμοί για τη μείωση των νεκρών αμάχων
Ωστόσο, πηγή που παρακολουθεί τις στρατιωτικές εξελίξεις στη Γάζα αμφισβήτησε την εικόνα περί περιορισμού των απωλειών μεταξύ των αμάχων.
Όπως υποστήριξε, πρόσφατες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές προκάλεσαν μαζικούς θανάτους αμάχων, είτε στο πλαίσιο επιχειρήσεων με στόχο συγκεκριμένα πρόσωπα είτε εξαιτίας συνεχιζόμενων βομβαρδισμών, στους οποίους, σύμφωνα με την ίδια, δεν υπήρχε επαρκής διάκριση μεταξύ στρατιωτικών στόχων και αμάχων.
Ως παράδειγμα επικαλέστηκε την επίθεση που σημειώθηκε την Τετάρτη στη νότια περιοχή Αλ Μαουάσι, στη Χαν Γιούνις. Σύμφωνα με την καταγγελία, από τον βομβαρδισμό σημείου που υπαγόταν σε κυβερνητικές υπηρεσίες και είχε αρμοδιότητα την παρακολούθηση της διακίνησης εμπορευμάτων προς τη Γάζα σκοτώθηκαν άμαχοι, εργαζόμενοι και εκπρόσωποι εμπόρων.
Οι καταγγελίες για τα τηλεφωνήματα πριν από τις στοχευμένες επιθέσεις παραμένουν, επομένως, βασισμένες στις μαρτυρίες που επικαλείται η Asharq Al-Awsat, χωρίς να έχει υπάρξει ανεξάρτητη επιβεβαίωσή τους.
