Η Ρωσία έχει εκτοξεύσει επανειλημμένα drones και πυραύλους που περνούν κοντά από τον μοιραίο πυρηνικό σταθμό του Τσέρνομπιλ κατά τη διάρκεια επιθέσεων εναντίον της Ουκρανίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός μεγάλης κλίμακας περιστατικού, δήλωσε στο Reuters ο κορυφαίος εισαγγελέας της Ουκρανίας.
Ο γενικός εισαγγελέας Ρουσλάν Κραβτσένκο παρουσιάζει λεπτομερώς τη ρωσική στρατιωτική δραστηριότητα κοντά σε ουκρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η οποία δεν είχε αναφερθεί ξανά, εν όψει της 40ής επετείου της καταστροφής του Τσέρνομπιλ (1986). Πέρα από τον σταθμό του Τσέρνομπιλ, που δεν λειτουργεί πλέον, η Ουκρανία έχει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς, μεταξύ των οποίων και ο μεγαλύτερος της Ευρώπης, στη Ζαπορίζια. Υπενθυμίζεται πως ο συγκεκριμένος σταθμός είναι υπό ρωσική κατοχή.
Τόσο το Τσέρνομπιλ όσο και ο σταθμός του Χμελνίτσκι με τους δύο αντιδραστήρες, στα δυτικά, έχουν βρεθεί στον δρόμο ρωσικών πολυηχητικών πυραύλων Kinzhal από τότε που άρχισε η εισβολή, δήλωσε ο Κραβτσένκο. Ειδικότερα, 35 Kinzhal έχουν εντοπιστεί σε διάφορες αποστάσεις σε ακτίνα 20 χλμ από το Τσέρνομπιλ ή το Χμελνίτσκι, τόνισε. Εξ αυτών 18 πέρασαν σε απόσταση περίπου 20 χλμ και από τους δύο σταθμούς κατά την ίδια πτήση, πρόσθεσε.
«Τέτοιες εκτοξεύσεις δεν μπορούν να εξηγηθούν στρατιωτικά. Είναι προφανές πως οι πτήσεις πάνω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις διεξάγονται αποκλειστικά για σκοπούς εκφοβισμούς και τρομοκράτησης» συμπλήρωσε.
Η ΙΑΕΑ είπε πως έχει επανειλημμένα αναφερθεί σε στρατιωτική δραστηριότητα κοντά σε πυρηνικούς σταθμούς και επιθέσεις σε ηλεκτρικούς υποσταθμούς- «κλειδιά» για την πυρηνική ασφάλεια.
Ο Kinzhal είναι ένας πολυηχητικός (hypersonic- ταχύτητα 5 Μαχ και άνω) πύραυλος που μπορεί να φέρει κεφαλή 500 κιλών. Όταν πετά με ταχύτητα 6.500 χλμ, καλύπτει 5 χλμ μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Σε τρεις περιπτώσεις ο Κραβτσένκο είπε πως τέτοιοι πύραυλοι έπεσαν στο έδαφος κατά τη διάρκεια των πτήσεών τους με σημεία πρόσκρουσης εντός 10 χλμ από το Χμελνίτσκι. Δεν έχει γίνει γνωστό γιατί συνετρίβησαν, μα ο Κραβτσένκο είπε πως τα συντρίμμια δεν υποδείκνυαν αναχαίτιση.
Η έκρηξη στο Τσέρνομπιλ το 1986 έστειλε ραδιενεργά νέφη πάνω από την Ευρώπη, με τις σοβιετικές αρχές να προβαίνουν σε μεγάλη κινητοποίηση προσωπικού και μέσων για την αντιμετώπιση του δυστυχήματος. Ο τελευταίος αντιδραστήρας του σταθμού έκλεισε το 2000.
Η Ρωσία είχε καταλάβει το Τσέρνομπιλ για πάνω από έναν μήνα κατά τις πρώτες εβδομάδες της εισβολής, όταν οι δυνάμεις της είχαν προσπαθήσει να φτάσουν στο Κίεβο (εν τέλει αποσύρθηκαν). Από τον Ιούλιο του 2024, που η Ρωσία άρχισε τις μεγάλες επιθέσεις με drones κατά της Ουκρανίας, ο Κραβτσένκο είπε ότι είχαν εντοπιστεί με ραντάρ τουλάχιστον 92 ρωσικά drones που πετούσαν σε ακτίνα 5 χλμ από την προστατευτική ασπίδα του σταθμού, που είχε εγκατασταθεί για να εμποδίσει διαρροές ραδιενέργειας από τον αντιδραστήρα Νο. 4, ο οποίος εξερράγη στις 26 Απριλίου 1986, προκαλώντας μεγάλη πυρκαγιά.
Ο συνολικός αριθμός των περασμάτων, σημείωσε ο Κραβτσένκο, ήταν σχεδόν σίγουρα πολύ πάνω από το 92, επειδή τα ίχνη που είναι ορατά στα ουκρανικά στρατιωτικά ραντάρ μπορεί να είναι από πάνω από ένα drone, και κάποιες φορές τα μη επανδρωμένα δεν φαίνονται καν.
Τον περσινό Φεβρουάριο αντικείμενο που ταυτοποιήθηκε από την Ουκρανία ως ρωσικό drone μακράς εμβέλειας χτύπησε το Τσέρνομπιλ, με αποτέλεσμα να ανοίξει τρύπα στην ασπίδα. Το Κρεμλίνο είχε αρνηθεί οποιαδήποτε ρωσική εμπλοκή, λέγοντας ότι δεν στοχεύει πυρηνικές εγκαταστάσεις και ότι η Ουκρανία είχε πιθανότατα πραγματοποιήσει την επίθεση η ίδια ως «προβοκάτσια». Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης έχει εκτιμήσει πως θα χρειαστούν τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ για τις επισκευές και ότι αν δεν γίνουν θα αρχίσει «μη αναστρέψιμη διάβρωση» στη δομή εντός τεσσάρων ετών. Κατά τον Κραβτσένκο, έρευνα από Ουκρανούς εισαγγελείς έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ρωσική επίθεση ήταν πιθανότατα σκόπιμη, με βάση τη γωνία πρόσκρουσης. Ο ίδιος συμπλήρωσε πως οι Ρώσοι πιθανώς χρησιμοποιούν τη διαδρομή που περνά από το Τσέρνομπιλ για να παρακάμπτουν περιοχές με πυκνή αεράμυνα: Σημειώνεται πως οι ουκρανικές αεράμυνες είναι εστιασμένες σε κατοικημένες περιοχές και κρίσιμες υποδομές, και το Τσέρνομπιλ (10 χλμ από τα σύνορα με τη Λευκορωσία και 100 χλμ από το Κίεβο) περιτριγυρίζεται από μια μεγάλη ζώνη αποκλεισμού.
Με πληροφορίες από Reuters
