Ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο υποσχόμενος ότι θα είναι ο πρόεδρος που θα τερματίζει πολέμους. Λίγους μήνες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, όμως, η εικόνα που καταγράφει το Reuters είναι πολύ διαφορετική: το Ιράν έχει εξελιχθεί σε ένα εξαιρετικά δαπανηρό αδιέξοδο, οι προσπάθειες για ειρήνη στη Γάζα έχουν κολλήσει και ο πόλεμος στην Ουκρανία απέχει πολύ από το τέλος του. (Reuters)
Το πολιτικό ρολόι ήδη μετρά αντίστροφα. Στις 7 Σεπτεμβρίου, με την Labor Day, η αμερικανική προεκλογική περίοδος μπαίνει παραδοσιακά στην τελική ευθεία και οι Ρεπουμπλικανοί γνωρίζουν ότι οι διεθνείς κρίσεις δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής. Οι επιπτώσεις τους περνούν στην οικονομία, στις τιμές και τελικά στην κάλπη.
Το Ιράν εξελίσσεται στη μεγάλη δοκιμασία
Το πιο δύσκολο μέτωπο για τον Αμερικανό πρόεδρο είναι πλέον το Ιράν. Ο Τραμπ διέκοψε τις συνομιλίες με την Τεχεράνη, ύστερα από εβδομάδες κατά τις οποίες πίεζε για διπλωματική διέξοδο, και ανακοίνωσε νέα εκστρατεία «οικονομικού πολέμου» εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Όπως επισημαίνει το Reuters, η κίνηση αυτή αποτελεί ουσιαστικά παραδοχή ότι οι πολύμηνες στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν ανάγκασαν μέχρι σήμερα την Τεχεράνη να κάνει τις παραχωρήσεις που απαιτεί η Ουάσινγκτον. (Reuters)
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές κυρώσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός έχουν προκαλέσει ασφυκτική πίεση στην ιρανική οικονομία και ότι υπάρχουν ακόμη ισχυρότερα μέσα πίεσης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Ο ίδιος ο Τραμπ επιμένει ότι το οικονομικό κόστος αξίζει προκειμένου να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται ότι επιδιώκει.
Το πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο είναι ότι ο πόλεμος αρχίζει να γίνεται αισθητός μέσα στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Βενζίνη, πληθωρισμός και δημοσκοπήσεις
Η άνοδος των τιμών των καυσίμων εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν, μαζί με τον επίμονο πληθωρισμό και τις υψηλές τιμές βασικών προϊόντων, πιέζουν την αμερικανική κοινωνία.
Και το πολιτικό κόστος αποτυπώνεται πλέον στους αριθμούς: σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, η αποδοχή της προεδρίας Τραμπ έχει πέσει στο 33%. (Reuters)
Ακόμη και σύμμαχος του Τραμπ, μιλώντας ανώνυμα στο Reuters, ανέφερε ότι η σύγκρουση με το Ιράν βαραίνει «έντονα» τον πρόεδρο και ότι μέσα στον Λευκό Οίκο δεν υπάρχει ομοφωνία για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να τερματιστεί.
Εάν μάλιστα οι αγορές πειστούν ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, υπάρχει ο κίνδυνος να αυξηθεί περαιτέρω το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ, περιορίζοντας τα περιθώρια του Τραμπ και για την εσωτερική οικονομική του πολιτική.
Στη Γάζα χωρίς συμφωνία
Δεν είναι όμως μόνο το Ιράν.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός και διαπραγματευτής του Τραμπ, ολοκλήρωσε τις τελευταίες επαφές του για τη Γάζα χωρίς να πετύχει την πολυπόθητη πρόοδο.
Ισραήλ και Χαμάς εξακολουθούν να διαφωνούν στους βασικούς όρους που απαιτούνται για να προχωρήσει το ειρηνευτικό σχέδιο, ενώ οι μεσολαβητές φοβούνται ότι η κλιμάκωση των ισραηλινών πληγμάτων δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την προοπτική συμφωνίας. (Reuters)
Το Reuters σημειώνει επίσης ότι στον Λίβανο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιδρομές παρά το αμερικανικής διαμεσολάβησης πλαίσιο ειρήνευσης που εξακολουθεί τυπικά να βρίσκεται σε ισχύ.
Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία συνεχίζεται
Ανάλογη στασιμότητα υπάρχει και στο ουκρανικό.
Η αναμενόμενη επίσκεψη στο Κίεβο του Κούσνερ και του ειδικού απεσταλμένου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, με στόχο την αναζωογόνηση των διαπραγματεύσεων, δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.
Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες του Αμερικανού προέδρου να φέρει τις αντιμαχόμενες πλευρές στο τραπέζι, ο μεγαλύτερος πόλεμος στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο παραμένει πολύ μακριά από τον τερματισμό του. Το Reuters σημειώνει ότι οι τελευταίες ρωσικές αεροπορικές επιδρομές στο Κίεβο άφησαν 16 νεκρούς. (Reuters)
Οι επιτυχίες και η ανορθόδοξη διπλωματία Τραμπ
Η ανάλυση του Reuters δεν παραβλέπει ότι ο Τραμπ είχε και σημαντικές επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική του.
Μεταξύ αυτών καταγράφονται προηγούμενη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, διπλωματικές προσπάθειες για συγκρούσεις όπως εκείνες Ρουάντας–Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και Ταϊλάνδης–Καμπότζης, αλλά κυρίως η αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο χωρίς αμερικανικές απώλειες. (Reuters)
Αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν ότι ακριβώς η επιτυχία της επιχείρησης στη Βενεζουέλα ενίσχυσε στον Λευκό Οίκο την πεποίθηση ότι μια στρατιωτική αναμέτρηση με το Ιράν θα μπορούσε επίσης να εξελιχθεί γρήγορα και ομαλά. Αυτό, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταφέρει το Reuters, αποδείχθηκε λανθασμένος υπολογισμός.
Η εξωτερική πολιτική Τραμπ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη χρησιμοποίηση της τεράστιας οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος των ΗΠΑ ως μοχλού πίεσης. Μόνο που η πίεση μπορεί να οδηγήσει έναν αντίπαλο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, χωρίς απαραίτητα να τον οδηγήσει και σε συμφωνία.
Μπορούν απλώς να περιμένουν τον Τραμπ
Και εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη πολιτική παρατήρηση της ανάλυσης του Reuters.
Οι αντίπαλοι των ΗΠΑ γνωρίζουν ότι ο δικός τους πολιτικός χρόνος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος από εκείνον ενός Αμερικανού προέδρου. Η Ουάσινγκτον μπορεί να ασκήσει τεράστια οικονομική και στρατιωτική πίεση, αλλά κάποια στιγμή μπορεί να χάσει την υπομονή της.
Η Asli Aydintasbas του Brookings Institution εκτιμά ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Σι Τζινπίνγκ και το Ιράν μπορεί να επιλέξουν ακριβώς αυτή τη στρατηγική: να περιμένουν. Μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου, σύμφωνα με την ίδια, το κίνητρο να περιμένουν τον Τραμπ θα γίνει ακόμη ισχυρότερο. (Reuters)
Διότι εάν οι Ρεπουμπλικανοί χάσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων ή και της Γερουσίας, η δυνατότητα του προέδρου να προωθήσει την ατζέντα του στα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του θα περιοριστεί σημαντικά.
Ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο με την εικόνα του προέδρου που θα επέβαλλε συμφωνίες εκεί όπου οι προκάτοχοί του απέτυχαν. Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με τρία μεγάλα μέτωπα, Ιράν, Γάζα και Ουκρανία, που αρνούνται να κλείσουν.
Και αυτή τη φορά ο αντίπαλός του δεν είναι μόνο η Τεχεράνη, η Μόσχα ή η πραγματικότητα της Μέσης Ανατολής. Είναι και ο χρόνος μέχρι τις κάλπες.Πηγή: Reuters – Ανάλυση των Humeyra Pamuk, Andrea Shalal και Steve Holland, 22 Αυγούστου 2026. (Reuters)
