Αργοπορημένες εντολές από ανώτατους στρατιωτικούς διοικητές, έλλειψη βασικού εξοπλισμού και απουσία συντονισμού ήταν μερικά από τα προβλήματα που εμπόδισαν την ανάπτυξη των στρατευμάτων της Βενεζουέλας κατά τις πρώτες, κρίσιμες ημέρες μετά τους δύο καταστροφικούς σεισμούς που έπληξαν τις ακτές της χώρας τον περασμένο μήνα.
Οκτώ πηγές που γνωρίζουν εκ των έσω την κατάσταση εξέφρασαν στο Reuters την οργή τους για την αντίδραση της κυβέρνησης στην τεράστια καταστροφή που μετρά πάνω από 5.000 νεκρούς. Ο αριθμός των τραυματιών παρέμεινε αμετάβλητος, στους 16.740. Ο αριθμός των αγνοουμένων παραμένει απροσδιόριστος.
Η υπηρεσιακή Πρόεδρος, Ντέλσι Ροντρίγκες, υπερασπίστηκε τα μέτρα διαχείρισης της κρίσης, αμφισβητώντας τις επικρίσεις ότι το στρατιωτικό προσωπικό και άλλοι αξιωματούχοι έφτασαν αργοπορημένα και δεν πρόλαβαν να προσφέρουν τις κατάλληλες υπηρεσίες στους πολίτες που είχαν εγκλωβιστεί στα συντρίμμια.
Αν και η Ροντρίγκες δήλωσε ότι 4.000 αξιωματούχοι συνέδραμαν, το στρατιωτικό προσωπικό και η αστυνομία ήταν απόντες κατά τις πρώτες ώρες μετά τον σεισμό, σύμφωνα με κατοίκους και αυτόπτες μάρτυρες που μίλησαν στο ειδησεογραφικό μέσο.
Οι εθελοντές βγήκαν μπροστά
Οι πολίτες ήταν εκείνοι που ηγήθηκαν του μεγαλύτερου μέρους της επιχείρησης διάσωσης, ειδικά κατά τις πρώτες δύο ημέρες, μεταφέροντας βοήθεια όπως τρόφιμα και χρησιμοποιώντας υποτυπώδη εργαλεία για να ανασύρουν ζωντανούς και νεκρούς από τα συντρίμμια.
Αργότερα εντάχθηκαν στις προσπάθειες διεθνείς ομάδες διάσωσης, πυροσβέστες, στελέχη της πολιτικής προστασίας και ένας περιορισμένος αριθμός στρατιωτών της Βενεζουέλας, οι οποίοι δήλωσαν στο Reuters ότι προσφέρθηκαν εθελοντικά για αυτό τοέργο, αντί να λάβουν άμεσες διαταγές.
Η περιορισμένη παρουσία των δυνάμεων ασφαλείας οφειλόταν σε καθυστερήσεις στις εντολές, στην αβεβαιότητα για το ποιος είχε την ευθύνη του συντονισμού της κρίσης και στην έλλειψη κατάλληλου εξοπλισμού, όπως ανέφεραν εν ενεργεία και συνταξιούχοι στρατιωτικοί, καθώς και πηγές από τον διπλωματικό χώρο και τις ένοπλες δυνάμεις.
«Δεν υπήρχε σχέδιο και πολλοί άνθρωποι απλώς δεν ήξεραν τι να κάνουν», ανέφερε η διπλωματική πηγή. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση εντολών επηρέασαν επίσης την ανάπτυξη των διεθνών διασωστών που είχαν φτάσει εντός των πρώτων 48 ωρών, σπαταλώντας κρίσιμο χρόνο κατά τον οποίο θα μπορούσαν να είχαν σωθεί ζωές.
«Η Ταξιαρχία Πεζοναυτών ήταν έτοιμη να κινητοποιηθεί, αλλά δεν έλαβε ποτέ οδηγίες», δήλωσε μια πηγή με γνώση των στρατιωτικών θεμάτων. Άλλη στρατιωτική πηγή ανέφερε ότι η μονάδα της δεν διέθετε αρκετά οχήματα για να μεταφέρει προσωπικό στη ζώνη του σεισμού, ενώ τρεις άλλες πηγές σημείωσαν ότι οι μονάδες είχαν ελλείψεις σε ποικίλο εξοπλισμό, από σφυριά και κασμάδες μέχρι ελικόπτερα εξοπλισμένα με συστήματα νυχτερινής όρασης.
Παράλληλα, άλλη πηγή ανέφερε ότι ο υφυπουργός αρμόδιος για την αντιμετώπιση καταστροφών έφτασε στη Λα Γκουάιρα γύρω στα μεσάνυχτα την ημέρα του σεισμού, χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό επικοινωνίας για να μεταφέρει το μέγεθος της καταστροφής στο κέντρο επιχειρήσεων.
Αλληλοεπικαλυπτόμενες εξουσίες που προκάλεσαν σύγχυση
Η Ροντρίγκες όρισε τον διοικητή της Εθνοφυλακής, Χουάν Σουλμπαράν Κιντέρο, ως την «ανώτατη αρχή» που επιβλέπει την ανταπόκριση, ενώ παράλληλα εξέδωσε διάταγμα που παραχωρεί διευρυμένες εξουσίες στον Υπουργό Εσωτερικών, Ντιοσντάντο Καμπέγιο.
Τέσσερις πηγές ανέφεραν ότι αυτές οι αλληλοεπικαλυπτόμενες εξουσίες προκάλεσαν σύγχυση σχετικά με το ποιος διηύθυνε τις στρατιωτικές και αστυνομικές επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της διαφωνίας για το αν έπρεπε να αναπτυχθεί η στρατιωτική ή η εθνική αστυνομία.
Όταν η Λα Γκουάιρα είχε πληγεί από μια τεράστια κατολίσθηση λάσπης το 1999, ο στρατός είχε επενέβη αποτελεσματικά, επιστρατεύοντας σκάφη και ελικόπτερα για τη διάσωση και την εκκένωση των επιζώντων. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν ότι τα χρόνια της οικονομικής κρίσης έχουν μειώσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα του στρατού, καθώς οι προϋπολογισμοί εστιάζουν στις μισθοδοσίες και όχι στη συντήρηση και τον εξοπλισμό.
Οι σεισμοί στη Βενεζουέλα σημειώθηκαν την Ημέρα του Στρατού, μια εθνική εορτή κατά την οποία πολλοί στρατιωτικοί ήταν εκτός υπηρεσίας και μακριά από τις μονάδες τους. «Όταν χτύπησαν οι σεισμοί, ο στρατηγικός επιχειρησιακός διοικητής και ο περιφερειακός διοικητής έπρεπε να είχαν διατάξει άμεση ανάκληση του στρατιωτικού προσωπικού. Αυτή η εντολή δεν ήρθε ποτέ», κατέληξε η πηγή.
