Η Μόσχα θέτει πλέον όρους για τη συμμετοχή των Ευρωπαίων στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, παρά τις χθεσινές ανακοινώσεις των Αμερικανών ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε συμφωνήσει. Την ίδια ώρα, στην άτυπη Σύνοδο των 27 στο Δουβλίνο, η οποία πραγματοποιείται στη σκιά των εξελίξεων στην Ουκρανία, παρά το γεγονός ότι έχει ως βασικό θέμα την τεχνητή νοημοσύνη, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας προειδοποίησε να μην πέσει η Ευρώπη στην «παγίδα» της Ρωσίας. Παράλληλα οι 27 ηγέτες προσπαθούν να αποφασίσουν ποιος θα ηγηθεί των ειρηνευτικών συνομιλιών.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε ούτε τους Αμερικανούς ούτε τους Ρώσους να αποφασίζουν για το μέλλον μας», δήλωσε από την πλευρά του ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Λικ Φρίντεν, ο οποίος εκπροσωπεί σήμερα και το Βέλγιο και την Ολλανδία. Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μεταφέρει τις θέσεις τριών χωρών με συνολικό πληθυσμό περίπου 30 εκατομμυρίων κατοίκων, οι οποίες είχαν συντονιστεί προηγουμένως στο Μάαστριχτ.
Η Κάλας εξέφρασε παράλληλα την πρόθεσή της να εκπροσωπήσει την ΕΕ στις διαπραγματεύσεις. «Ξέρω ότι οι Ρώσοι δεν με θέλουν. Αλλά έχουμε εμείς λόγο για το ποιος εκπροσωπεί τη Ρωσία; Όχι», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Μόσχα δεν επιθυμεί ισχυρούς διαπραγματευτές απέναντί της, επειδή θέλει να επιβάλει τις μέγιστες απαιτήσεις της.
Το Κρεμλίνο βάζει όρους παρά τις ανακοινώσεις των Αμερικανών
Η σημερινή τοποθέτηση του Κρεμλίνου έρχεται σε αντίθεση με το κλίμα που είχαν δημιουργήσει χθες οι Αμερικανοί απεσταλμένοι μετά τις επαφές τους με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Δουβλίνο.
Ο Στιβ Γουίτκοφ είχε ανακοινώσει ότι οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν στον επόμενο γύρο, ενώ ο Τζάρεντ Κούσνερ ανέφερε σε ανάρτησή του ότι «και οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διευρυνθεί ο επόμενος γύρος των διαπραγματεύσεων ώστε να συμμετάσχουν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας».
Ο Κούσνερ διευκρίνισε ότι θα συζητηθούν παράλληλα τα εδαφικά ζητήματα μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και οι ευρύτερες ρυθμίσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια μετά τον πόλεμο. Ο Ζελένσκι χαιρέτισε επίσης τη συμμετοχή των Ευρωπαίων, εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι επόμενες συνομιλίες θα περιλαμβάνουν μέτρα αποκλιμάκωσης και κατάπαυσης του πυρός.
Ωστόσο, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε σήμερα, σύμφωνα με το Reuters, ότι η Μόσχα θα αποφασίσει για τη συμμετοχή των Ευρωπαίων μόνον όταν διαπιστώσει την πραγματική τους πρόθεση και ετοιμότητα να συμβάλουν στην ειρηνευτική διαδικασία.
Η ρωσική αυτή επιφύλαξη ενισχύει τα ερωτήματα που είχε θέσει ήδη από χθες η HuffPost για την παγίδα που ενδέχεται να κρύβει μια θέση της Ευρώπης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Ο Πούτιν επανέφερε τις απαιτήσεις του Δεκεμβρίου 2021 για μη περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ και περιορισμό της συμμαχικής στρατιωτικής παρουσίας στα δεδομένα του 1997, ενώ ο Ρώσος διαπραγματευτής Βλαντίμιρ Μεντίνσκι είχε μιλήσει για μια «νέα Γιάλτα και Πότσνταμ», παραπέμποντας σε συνολική αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Κάλας: «Πρώτα εκεχειρία» – Οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις
Η Κάλας χαιρέτισε την αναγνώριση από την Ουάσιγκτον ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να συμμετέχουν στις συνομιλίες, τονίζοντας πως δεν αρκεί να βρίσκονται στο τραπέζι, αλλά πρέπει να επηρεάζουν και το αποτέλεσμα.
Επέμεινε ωστόσο στη σειρά των βημάτων: πρώτα κατάπαυση του πυρός, στη συνέχεια ειρηνευτική συμφωνία και μόνο μετά ευρύτερες συζητήσεις.
«Εάν αρχίσουμε να συζητούμε αυτά που ζητά η Ρωσία για την αρχιτεκτονική ασφαλείας, πέφτουμε στις παγίδες που μας στήνει», προειδοποίησε.
Αποκάλυψε επίσης ότι έχει προετοιμάσει με τους υπουργούς Εξωτερικών ένα πλαίσιο μέγιστων ευρωπαϊκών απαιτήσεων. «Όταν η Ρωσία προβάλλει τις μέγιστες απαιτήσεις της, πρέπει κι εμείς να ξεκινήσουμε από τις δικές μας», υπογράμμισε.
Προτεραιότητα πρέπει να είναι η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός, στη συνέχεια η σύναψη ειρηνευτικής συμφωνίας και μόνο τότε μπορούν να ξεκινήσουν συζητήσεις για την ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Η μετατόπιση της συζήτησης στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας αποσπά την προσοχή από εκεί που πραγματικά θα έπρεπε να βρίσκεται: στο να σταματήσουν οι σκοτωμοί στην Ουκρανία.
Μέχρι στιγμής, δεν βλέπουμε καμία ένδειξη καλής θέλησης από τη Ρωσία.
Ποιος θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη;
Η Κάλας υπενθύμισε ότι οι ηγέτες την επέλεξαν το 2024 για την εκπροσώπηση της ΕΕ στην εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια, δηλώνοντας έτοιμη να εργαστεί με τους υπουργούς Εξωτερικών.
Χθες, ο Αντόνιο Κόστα, ερωτηθείς ποιος θα σηκώσει το «κόκκινο τηλέφωνο» εάν καλέσει η Μόσχα, εξήγησε ότι η εκπροσώπηση εξαρτάται από το θέμα: η Ουκρανία διαπραγματεύεται τα εδάφη της, η ΕΕ την οικονομία και την ευρωπαϊκή ένταξη, ενώ για τις εγγυήσεις ασφαλείας έχει ρόλο η Συμμαχία των Προθύμων, το σχήμα χωρών με επικεφαλής τη Γαλλία και τη Βρετανία που εργάζεται για τις εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο.
Ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης περιέγραψε δύο πιθανές επιλογές: εκπροσώπηση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς ή μικτό σχήμα με συμμετοχή και κρατών-μελών, σημειώνοντας ότι δεν αναμένεται οριστική απόφαση σήμερα.
Η φον ντερ Λάιεν και οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε αυτονόητη τη συμμετοχή της Ευρώπης στις συνομιλίες για την προστασία των συμφερόντων της και τη στήριξη της Ουκρανίας. Προανήγγειλε πρόταση χρηματοδότησης των ουκρανικών αναγκών το 2027 και το 22ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας πριν από το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Έτσι, μια σύνοδος αφιερωμένη στις ευκαιρίες και στους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται αντιμέτωπη με το ερώτημα ποιος θα εκπροσωπήσει την Ευρώπη και με ποιους όρους θα διαπραγματευτεί για τη δική της ασφάλεια.
