Σε νέο επίπεδο κλιμακώνεται η ένταση στη Θέουτα, σχεδόν έναν μήνα μετά τη μαζική είσοδο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα. Οι αντιδράσεις μερίδας κατοίκων έχουν πλέον μετατραπεί σε ανοιχτές συγκρούσεις, με διαδηλωτές να εμποδίζουν τη διανομή τροφίμων σε μετανάστες και να πυρπολούν αυτοσχέδιες κατασκευές στους χώρους όπου διαμένουν.
Το απόγευμα της Πέμπτης, 27 Αυγούστου, κάτοικοι απέκλεισαν για περισσότερες από δύο ώρες την πρόσβαση φορτηγού του Ερυθρού Σταυρού στην παραλία Ελ Τραμπολίν, όπου πραγματοποιείται καθημερινά η διανομή τροφίμων στους μετανάστες που παραμένουν στη Θέουτα. Πολλοί από τους συγκεντρωμένους κρατούσαν σημαίες της Ισπανίας και της Θέουτα και διαμαρτύρονταν για την παρατεταμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην πόλη.
Λίγο αργότερα, ομάδα διαδηλωτών εισήλθε στην παραλία Μπενίτεθ, όπου βρίσκονταν αυτοσχέδιες κατασκευές μεταναστών, προκαλώντας ζημιές και βάζοντας φωτιά σε μέρος του καταυλισμού. Οι δυνάμεις ασφαλείας επενέβησαν και προχώρησαν σε επιχειρήσεις απώθησης των διαδηλωτών, προκειμένου να μην υπάρξουν άμεσες συγκρούσεις με τους μετανάστες.
Σύμφωνα με το EFE, οι διαδηλωτές κατευθύνθηκαν στη συνέχεια προς την παραλία Ελ Τραμπολίν, όπου πραγματοποιείται η διανομή τροφίμων από τον Ερυθρό Σταυρό. Στις κινητοποιήσεις ακούστηκαν συνθήματα κατά της παραμονής των μεταναστών στη Θέουτα και κατά της διαχείρισης της κρίσης από την κεντρική κυβέρνηση.
Η νέα κλιμάκωση έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία η διανομή τροφίμων αποτελούσε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς για τη διατήρηση της τάξης στις περιοχές όπου είχαν συγκεντρωθεί μετανάστες.
Από τις 3 Αυγούστου, ο Ερυθρός Σταυρός διανέμει περίπου 4.000 πακέτα τροφίμων καθημερινά, ενώ έχει προσφέρει βασική υγειονομική περίθαλψη σε περισσότερα από 4.000 άτομα. Το ισπανικό υπουργείο Ένταξης έχει χαρακτηρίσει την ανθρωπιστική βοήθεια απαραίτητη για τη διαχείριση της κατάστασης.
Η κυβέρνηση ζητά κοινό μέτωπο κατά της βίας
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ισπανική κυβέρνηση απηύθυνε έκκληση στα πολιτικά κόμματα και ιδιαίτερα στο Λαϊκό Κόμμα (PP), που κυβερνά τη Θέουτα εδώ και περίπου 25 χρόνια, να συμβάλουν στην αποκλιμάκωση της έντασης.
Ο υπουργός Πολιτικής Εδαφικής Ανάπτυξης και επικεφαλής του ενιαίου κυβερνητικού μηχανισμού για τη διαχείριση της κρίσης, Άνχελ Βίκτορ Τόρες, αποκάλυψε ότι είχε συμφωνήσει με τον πρόεδρο της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, ένα κοινό μήνυμα κατά της βίας.
«Χθες ο Βίβας κι εγώ συμφωνήσαμε σε ένα επείγον μήνυμα κατά της βίας. Θα ήταν καλό σήμερα να συνταχθούν όλοι», δήλωσε.
Ο Τόρες καταδίκασε τόσο τις επιθέσεις εναντίον μεταναστών και μουσουλμάνων κατοίκων της Θέουτα όσο και τις επιθέσεις σε εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού και δημοσιογράφους.
«Δεν μπορεί να επιτίθεται κανείς σε Μουσουλμάνους κατοίκους της Θέουτα, όπως δεν μπορεί να επιτίθεται σε κανέναν επειδή είναι μετανάστης», δήλωσε ο Τόρες.
«Δεν γίνεται εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού, που είναι και οι ίδιοι κάτοικοι της Θέουτα, να αισθάνονται ότι απειλούνται επειδή μοιράζουν φαγητό στην παραλία Ελ Τραμπολίν και να σκέφτονται να εγκαταλείψουν το εθελοντικό τους έργο. Δεν μπορεί επίσης να γίνονται επιθέσεις σε δημοσιογράφους. Οι δημόσιοι λειτουργοί αναλαμβάνουμε ευθύνες, αλλά η βία εναντίον οποιουδήποτε δημόσιου εκπροσώπου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή», πρόσθεσε.
Ωστόσο, η έκκληση της κυβέρνησης δεν οδήγησε σε κοινή πολιτική στάση. Η γερουσιαστής του PP Κριστίνα Ντίαθ υποστήριξε ότι η βία που πρέπει να καταδικαστεί αφορά την επίθεση μεταναστών εναντίον ομάδας στρατιωτικών. Ο Τόρες καταδίκασε και αυτό το περιστατικό, ζητώντας παράλληλα να δοθεί αντίστοιχη έμφαση στις επιθέσεις κατά μεταναστών, μουσουλμάνων κατοίκων, εθελοντών και δημοσιογράφων.
«Η Θέουτα δεν χρειάζεται μαθήματα υπομονής και συνύπαρξης. Εδώ και δεκαετίες είμαστε εμείς που δίνουμε τέτοια μαθήματα στην υπόλοιπη Ισπανία. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια κυβέρνηση που να εγγυάται την ασφάλεια, να ανακτήσει τον έλεγχο και να επαναφέρει την κανονικότητα για όλους τους κατοίκους της Θέουτα», δήλωσε η γερουσιαστής του PP.
Η νέα διάσταση της κρίσης
Η κατάσταση στη Θέουτα έχει λάβει πλέον και διάσταση δημόσιας τάξης. Νωρίτερα την ίδια ημέρα, στρατιωτικό όχημα δέχθηκε επίθεση από ομάδα μεταναστών, με τέσσερις στρατιώτες να τραυματίζονται. Σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, περίπου 70 μετανάστες επιτέθηκαν στο όχημα με πέτρες και άλλα αντικείμενα, ενώ ακολούθησαν συλλήψεις.
Παράλληλα, η κυβέρνηση ενισχύει τις διαδικασίες καταγραφής και ταυτοποίησης όσων εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα. Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι δημιουργούνται οκτώ νέες γραμμές εργασίας σε προσωρινό Κέντρο Προσωρινής Υποδοχής Αλλοδαπών, ώστε να επιταχυνθούν η ταυτοποίηση, η λήψη βιομετρικών στοιχείων και η εξέταση των αιτημάτων ασύλου. Η νέα εγκατάσταση θα διαθέτει τελικά και χώρο φιλοξενίας 400 θέσεων.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει ήδη ενεργοποιήσει τέσσερις νέους χώρους ανθρωπιστικής υποδοχής, με αρχική δυναμικότητα 1.500 θέσεων, ενώ εξετάζεται η περαιτέρω αύξησή τους.
Η πολιτική αντιπαράθεση φουντώνει
Την ίδια ώρα, η κρίση έχει μετατραπεί σε μείζον πολιτικό ζήτημα στην Ισπανία. Το PP και το Vox κατηγορούν την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ για ανεπαρκή προετοιμασία και αδυναμία να αποκαταστήσει την τάξη.
Ο πρώην πρωθυπουργός Χοσέ Μαρία Αθνάρ επισκέφθηκε τη Θέουτα και τάχθηκε υπέρ μιας αλλαγής πολιτικής κατεύθυνσης, υποστηρίζοντας ότι η μαζική είσοδος μεταναστών συνιστά πλήγμα στην εδαφική ακεραιότητα της Ισπανίας.
«Η αδυναμία είναι και θα είναι πάντα προκλητική», δήλωσε ο Αθνάρ, ζητώντας από την κυβέρνηση να στείλει σαφές μήνυμα ότι το ισπανικό κράτος θα αντιδρά όταν θεωρεί ότι απειλείται η εδαφική του ακεραιότητα.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Φέλιξ Μπολάνιος απέρριψε τις κατηγορίες ότι το Μαρόκο βρίσκεται πίσω από τη μαζική είσοδο. Όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το Ραμπάτ οργάνωσε την εισροή, ενώ η συνεργασία Μαδρίτης-Ραμπάτ βοήθησε στην επιστροφή της συντριπτικής πλειονότητας όσων πέρασαν στη Θέουτα.
Πάνω από 70.000 πέρασαν από το Μαρόκο στη Θέουτα
Η κρίση ξεκίνησε στις 30 και 31 Ιουλίου, όταν περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι επιχείρησαν να περάσουν από το Μαρόκο στη Θέουτα, σε μια μαζική είσοδο πρωτοφανούς κλίμακας.
Οι εκτιμήσεις των ισπανικών αρχών κάνουν λόγο για περίπου 72.000 ανθρώπους, ενώ η πλειονότητα επέστρεψε στο Μαρόκο τις επόμενες ημέρες. Στις αρχές Αυγούστου, το Reuters ανέφερε ότι περίπου 69.500 είχαν ήδη επιστρέψει.
Ωστόσο, χιλιάδες άνθρωποι παρέμειναν στη Θέουτα, με σημαντικό αριθμό να κοιμάται σε παραλίες και αυτοσχέδιους χώρους. Η κατάσταση έχει επιβαρύνει ιδιαίτερα τις δομές φιλοξενίας, ενώ ανάμεσα στους ανθρώπους που παραμένουν υπάρχουν γυναίκες, παιδιά και ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Η μαζική είσοδος είχε και βαρύ ανθρώπινο κόστος. Σύμφωνα με το Reuters, περίπου 82 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην ισπανική πλευρά κατά την προσπάθεια εισόδου, ενώ το Μαρόκο έχει επιβεβαιώσει επιπλέον θανάτους στο δικό του έδαφος.
Η ανθρωπιστική διάσταση και οι 25 εκατ. ευρώ
Η ανθρωπιστική διαχείριση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα. Εκτός από την καθημερινή διανομή χιλιάδων πακέτων τροφίμων, οι ισπανικές αρχές προσπαθούν να δημιουργήσουν επιπλέον χώρους φιλοξενίας και να επιταχύνουν την καταγραφή των ανθρώπων που παραμένουν στην πόλη.
Παράλληλα, η ισπανική κυβέρνηση ενέκρινε 25 εκατ. ευρώ για την κάλυψη αναγκών των ασυνόδευτων ανηλίκων που βρίσκονται στη Θέουτα. Τα χρήματα προορίζονται μεταξύ άλλων για στέγαση, μετακινήσεις, διατροφή, ένδυση, νομική υποστήριξη, ιατρική φροντίδα και διερμηνεία.
Οι περιφέρειες στις οποίες συμμετέχει το Vox, ωστόσο, δεν στήριξαν τη μεταφορά των συγκεκριμένων κονδυλίων και απείχαν από τη σχετική διαδικασία.
Η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη, καθώς η διαχείριση της ανθρωπιστικής κρίσης συνυπάρχει πλέον με την αυξανόμενη κοινωνική ένταση, τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τα περιστατικά βίας.
Και ενώ η κυβέρνηση διαμηνύει ότι στόχος είναι η σταδιακή αποκατάσταση της κανονικότητας και η επιστροφή όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής, η πραγματικότητα στη Θέουτα δείχνει ότι η κρίση απέχει ακόμη πολύ από το να έχει τελειώσει.
Με πληροφορίες από EFE,elpais.com και euronews.com
