Καμία εντύπωση δεν προκαλεί η δήλωση του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, σύμφωνα με την οποία η Τεχεράνη αναστέλλει άμεσα όλες τις δεσμεύσεις της που απορρέουν από το Μνημόνιο Συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ με τις Ηνωμένες Πολιτείες, «παγώνοντας» έτσι τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Το Ιράν «παγώνει» τη συμφωνία
Δεδομένου ότι ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζουν να εξαπολύουν επιθέσεις εναντίον στόχων στρατηγικής σημασίας, η παραπάνω εξέλιξη ήταν αναμενόμενη, επιβεβαιώνοντας το τέλος μίας συμφωνίας που εξαρχής φαινόταν θνησιγενής.
«Οι ΗΠΑ παραβίασαν και ανέστειλαν όλες τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ», αναφέρει σε δήλωσή του, την οποία μετέδωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο Fars.
«Αναστείλαμε και εμείς τις δεσμεύσεις μας. Δεν τις εφαρμόζουμε», προσθέτει.
«Βρισκόμασταν σε διαπραγματεύσεις. Δυστυχώς, ήταν οι ίδιοι οι Αμερικανοί που προχώρησαν σε αυτές τις επιθετικές ενέργειες, παραβιάζοντας τις δικές τους δεσμεύσεις», δήλωσε ο Γκαριμπαμπαντί στην ιρανική κρατική τηλεόραση.
Εσωτερικός εμφύλιος
Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας εξελίσσεται ο εσωτερικός πόλεμος για την εξασφάλιση της κυριαρχίας. Σύμφωνα με το CNN, τα ρήγματα βαθαίνουν επικίνδυνα, την ώρα που οι σκληροπυρηνικοί φαίνεται να επικρατούν.
Οι πιο ακραίες φωνές του ιρανικού καθεστώτος κατηγορούν την πολιτική ηγεσία ότι επιχειρεί ένα «σιωπηλό πραξικόπημα» και κάνει παραχωρήσεις στη Δύση, ενώ ο νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει εξαφανισμένος από τη δημόσια σκηνή, κάτι που επιτρέπει στους επικριτές να θέτουν ερωτήματα για την πραγματική ισχύ που διαθέτει.
Η εσωτερική διαίρεση φάνηκε κατά τη διάρκεια της κηδείας του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, όταν ο Μασούντ Πεζεσκιάν, συνόδευε το φέρετρο του Αλί Χαμενεΐ και οι συγκεντρωμένοι στράφηκαν ευθέως κατά του ίδιου του προέδρου, φωνάζοντας: «Θάνατος στους συμβιβασμένους».
Λίγο πιο πέρα, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος διαπραγματεύτηκε με την κυβέρνηση Τραμπ την εκεχειρία και την άρση μέρους των κυρώσεων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την τελετή, όταν εξαγριωμένο πλήθος τον λιθοβόλησε, αποκαλώντας τον «προδότη» και «ξεπουλημένο».
«Προειδοποίηση προς τον λαό του Ιράν: Μήπως ετοιμάζεται πραξικόπημα;»
Οι σκληροπυρηνικές φατρίες που παρευρέθηκαν μαζικά στην κηδεία πιστεύουν ότι, αντί να εκδικηθούν τη δολοφονία του Χαμενεΐ, οι ιρανοί αξιωματούχοι παραδόθηκαν υπογράφοντας μια συμφωνία που αψηφά τις διαταγές του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιου και διαδόχου του εκλιπόντος ηγέτη.
Οι σκληροπυρηνικοί έχουν κατηγορήσει την επίσημη ηγεσία του Ιράν – εκείνους που διοικούν και εκπροσωπούν τη χώρα, καθώς ο Χαμενεΐ παραμένει κρυμμένος – ότι συνωμοτούν για να εδραιώσουν την εξουσία τους, αναστέλλοντας τη λειτουργία του κοινοβουλίου, αγνοώντας τις εντολές του στις διαπραγματεύσεις και προσπαθώντας να διαλύσουν τις νυχτερινές διαδηλώσεις στους δρόμους, οι οποίες είχαν καταστεί ισχυρή βάση εξουσίας για τους φονταμενταλιστές.
«Προειδοποίηση προς τον λαό του Ιράν: Μήπως ετοιμάζεται πραξικόπημα;» ρώτησε ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν, ένας φανερά ριζοσπαστικός βουλευτής, ημέρες πριν από την κηδεία του Χαμενεΐ.
Η μεγαλοπρεπής κηδεία του Χαμενεΐ, που διήρκεσε μια εβδομάδα, αποτέλεσε μια ευκαιρία για τους πιο σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας ναεντείνουν τα αιτήματά τους για εκδίκηση του ηγέτη τους μέσω νέου πολέμου με την Ουάσινγκτον και να δηλώσουν την απόρριψή τους για οποιαδήποτε συμφωνία με τον Τραμπ.
«Κύριε Πρόεδρε, αν οι όροι του ηγέτη δεν εκπληρωθούν, τότε θα είμαστε εμείς, η λεπίδα και ο λαιμός σας», προειδοποίησε ο Μοχάμαντ Αλί Μπακσί, ένας συνδεδεμένος με τους κύκλους ασφαλείας «Μαντά» –δηλαδή θρησκευτικός τραγουδιστής πιστός στο ιρανικό καθεστώς– τον Πεζεσκιάν κατά τη διάρκεια μιας τελετής. «Θα σας κάνουμε την ζωή κόλαση», είπε χαρακτηριστικά.
Στο στόχαστρο των σκληροπυρηνικών βρίσκεται και ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, επικεφαλής των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης. Η μακρά πολιτική και στρατιωτική του εμπειρία, του επέτρεψε να αναδειχθεί στον βασικό διαχειριστή της εξουσίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, αποκτώντας ευρεία αποδοχή στους μηχανισμούς του καθεστώτος.
Ο υπερσυντηρητικός βουλευτής Καμράν Γκαζανφαρί κατηγόρησε τη σημερινή ηγεσία ότι επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, υποβαθμίζοντας τόσο τον Ανώτατο Ηγέτη όσο και το Κοινοβούλιο. «Αυτό είναι το πολιτικό πραξικόπημα που έχουν σχεδιάσει και υλοποιούν βήμα-βήμα» δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα στις αρχές Ιουλίου.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η σημερινή πολιτική ηγεσία επιχειρεί πλέον να περιορίσει την επιρροή των υπερσυντηρητικών. Παρότι αριθμητικά είναι περιορισμένοι, οι σκληροπυρηνικοί διατηρούν επιρροή σε κρίσιμους θεσμούς, όπως το Κοινοβούλιο και η κρατική τηλεόραση IRIB, η οποία έχει εξαπολύσει δικές της εκστρατείες κατά του προέδρου.
Παραμένει άγνωστο, ωστόσο, πόση πραγματικά λαϊκή υποστήριξη διαθέτουν. Μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητές τους, ο πρώην επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Σαΐντ Τζαλιλί, συγκέντρωσε περισσότερες από 13 εκατομμύρια ψήφους στις προεδρικές εκλογές του 2024, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση. Ο πληθυσμός του Ιράν υπολογίζεται σε περίπου 93 εκατομμύρια κατοίκους.
