Η Ευρώπη φιλοξενεί ορισμένα από τα πιο εντυπωσιακά τεχνικά έργα στον τομέα των μεταφορών, ωστόσο κάποια από αυτά συνοδεύονται από ιδιαίτερα υψηλό κόστος χρήσης. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η Σήραγγα του Mont-Blanc, η οποία συνδέει τη Γαλλία με την Ιταλία και συγκαταλέγεται στις ακριβότερες οδικές διελεύσεις παγκοσμίως.
Παρότι τα διόδια στην Ελλάδα συχνά αποτελούν αντικείμενο παραπόνων, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι χρεώσεις μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες. Η συγκεκριμένη σήραγγα, πέρα από τη στρατηγική της σημασία και το εντυπωσιακό φυσικό περιβάλλον που διασχίζει, προκαλεί συχνά αντιδράσεις λόγω των υψηλών τελών που επιβάλλονται στους οδηγούς.
Η Σήραγγα του Mont-Blanc έχει μήκος 11,6 χιλιόμετρα και ενώνει το Chamonix στη Γαλλία με το Courmayeur στην Ιταλία. Χάρη σε αυτήν, οι μετακινήσεις μεταξύ των δύο χωρών πραγματοποιούνται γρήγορα και με ασφάλεια καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αποφεύγοντας τις μεγάλες παρακάμψεις γύρω από τον ορεινό όγκο του Mont-Blanc.
Το έργο ολοκληρώθηκε έπειτα από στενή συνεργασία Γαλλίας και Ιταλίας και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα κατασκευαστικά επιτεύγματα της εποχής του. Ωστόσο, η χρήση της σήραγγας έχει σημαντικό οικονομικό αντίτιμο. Για ένα επιβατικό αυτοκίνητο, το κόστος μιας απλής διέλευσης ανέρχεται σε 55,50 ευρώ, ενώ οι μοτοσικλετιστές καλούνται να καταβάλουν περίπου 40 ευρώ.
Αν και η διαδρομή μέσα στη σήραγγα διαρκεί μόλις 10 έως 12 λεπτά, το κόστος ανά χιλιόμετρο συγκαταλέγεται στα υψηλότερα διεθνώς. Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι χρεώσεις για τα επαγγελματικά οχήματα: τα βαν πληρώνουν περίπου 74 ευρώ ανά πέρασμα, ενώ τα βαρέα φορτηγά μπορεί να επιβαρυνθούν με ποσά που φτάνουν τα 200 ευρώ για μία μόνο διέλευση.
Για τους επαγγελματίες οδηγούς που πραγματοποιούν διαδρομή μετ’ επιστροφής, το συνολικό κόστος μπορεί να αγγίξει τα 400 ευρώ, παρότι ο χρόνος διέλευσης δεν ξεπερνά συνολικά τα 20 λεπτά. Οι διαχειριστές της σήραγγας υποστηρίζουν ότι οι υψηλές χρεώσεις δικαιολογούνται από τις αυξημένες ανάγκες συντήρησης και ασφάλειας, καθώς και από τις προσπάθειες περιορισμού των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή όπως οι Άλπεις.
Παράλληλα, τονίζουν ότι οι οδηγοί εξοικονομούν σημαντικό χρόνο, καθώς χωρίς τη σήραγγα θα έπρεπε να ακολουθήσουν μια πολύ μεγαλύτερη διαδρομή γύρω από το βουνό. Σε αυτή την περίπτωση, το ταξίδι θα διαρκούσε περίπου τρεις έως τέσσερις ώρες και θα απαιτούσε διέλευση από τρεις χώρες: τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελβετία.
Η Σήραγγα του Mont-Blanc εγκαινιάστηκε το 1965 και μέχρι σήμερα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οδικούς άξονες της Ευρώπης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη του εμπορίου και του τουρισμού. Επιπλέον, εξυπηρετεί καθημερινά χιλιάδες κατοίκους των γύρω περιοχών, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για έως και 4.000 μόνιμους χρήστες κάθε ημέρα.
Άλλες διαδρομές στην Ευρώπη που…κοστίζουν ακριβά
Ανάμεσα στις πιο δαπανηρές διελεύσεις πέρα από τη Σήραγγα Mont Blanc που ενώνει τη Γαλλία με την Ιταλία κάτω από τις Άλπεις, είναι η Γέφυρα Øresund μεταξύ Δανίας και Σουηδίας, καθώς και το Channel Tunnel που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γαλλία. Για τα επιβατικά οχήματα, το κόστος μιας απλής διέλευσης μπορεί να ξεπεράσει τα 50 ευρώ, ενώ στην περίπτωση των βαρέων φορτηγών τα τέλη συχνά φτάνουν ή και υπερβαίνουν τα 200 ευρώ ανά πέρασμα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ακριβότερη διαδρομή με διόδια θεωρείται ο αμερικανικός αυτοκινητόδρομος Pennsylvania Turnpike, όπου η πλήρης διαδρομή από το ένα άκρο στο άλλο μπορεί να κοστίσει πάνω από 110 δολάρια.
Παρότι οι χρεώσεις αυτές θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλές, οι αρμόδιες αρχές υποστηρίζουν ότι δικαιολογούνται από το μεγάλο κόστος κατασκευής, συντήρησης και λειτουργίας των υποδομών, αλλά και από το σημαντικό όφελος που προσφέρουν μειώνοντας δραστικά τον χρόνο μετακίνησης.
Η περίπτωση της Ελλάδας
Στην Ελλάδα, η ακριβότερη διέλευση δεν αφορά κάποιο τούνελ αλλά τη Γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου. Το εμβληματικό έργο που συνδέει την Πελοπόννησο με τη Στερεά Ελλάδα κοστίζει 15,90 ευρώ για ένα επιβατικό αυτοκίνητο, αποτελώντας τη δαπανηρότερη οδική διέλευση της χώρας.
Αν και το ποσό απέχει σημαντικά από τα τέλη που συναντά κανείς σε ορισμένες ευρωπαϊκές σήραγγες, όπως αυτή του Mont Blanc, παραμένει ιδιαίτερα υψηλό για τα ελληνικά δεδομένα και συχνά βρίσκεται στο επίκεντρο συζητήσεων σχετικά με το κόστος των μετακινήσεων.
