Επιδιώκοντας να αποφύγει να συρθεί σε έναν γενικευμένο πόλεμο που η ίδια δεν επέλεξε, η Σαουδική Αραβία δημιουργεί περιφερειακές συμμαχίες αμυντικού προσανατολισμού, επιδιώκοντας να αποτρέψει τους αντιπάλους της και να αντιδράσει με μεγαλύτερο σθένος στις επιθέσεις από το Ιράν και το δίκτυο των συμμάχων του στην περιοχή.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το Reuters, αναλυτές και διπλωμάτες σημειώνουν πως οι προσπάθειες για τη δημιουργία ενός πολυεθνικού ναυτικού συνασπισμού στην Ερυθρά Θάλασσα και η απόφαση να εισέλθει η Τουρκία στο αμυντικό σύμφωνο με το Πακιστάν, δεν έχουν ως τώρα αποτρέψει τις επιθέσεις.
Οι στρατιωτικές αντιδράσεις του βασιλείου στις επιθέσεις από το Ιράν, πολιτοφυλακές στο ιρακινό έδαφος και τους Χούθι της Υεμένης μέχρι τώρα ήταν περιορισμένες. Το Ριάντ, οπότε , βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα: Πώς να αποτρέψει τις επιθέσεις και να προστατέψει το φιλόδοξο οικονομικό του όραμα χωρίς να εμπλακεί σε μια ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Όπως είπε αξιωματούχος από τη Μέση Ανατολή, «το πρόβλημα της Σαουδικής Αραβίας είναι πως οι εχθροί του βασιλείου ξέρουν ότι θέλει να αποφύγει τον πόλεμο. Και το εκμεταλλεύονται αυτό».
«Αυτό είναι όλο πολύ ανησυχητικό και ακριβώς αυτό που η Σαουδική Αραβία ήθελε να αποφύγει» είπε ο Αζίζ αλ Γκασιάν, Σαουδάραβας αναλυτής και ερευνητής του Gulf International Forum.
«Το Ιράν και οι σύμμαχοί του νομίζουν ότι οι Σαουδάραβες δεν θα απαντήσουν. Εξέλαβαν την αυτοσυγκράτηση ως βασικά αποδοχή του να στοχοποιείσαι και για αυτό ήταν πολύ σημαντικό για τους Σαουδάραβες να βρουν έναν τρόπο να τους αποτρέψουν. Το δύσκολο είναι η ισορροπία» είπε σχετικά.
Μετά την υπογραφή του συμφώνου, οι Χούθι επιτέθηκαν ξανά σε εγκαταστάσεις πετρελαίου στο βασίλειο.
Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν τον πόλεμο με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Σαουδική Αραβία προσπαθεί να απορροφά τις επιθέσεις, επιλέγοντας πρώτα τη διπλωματική οδό πριν προβεί σε περιορισμένης κλίμακας στρατιωτικές ενέργειες, που κρατήθηκαν μυστικές. Υπήρξε σχετική ηρεμία με το Ιράν όταν τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση πυρός, ωστόσο οι τελευταίες εβδομάδες έχουν θέσει σε κίνδυνο την εικόνα της ως «ασφαλούς καταφυγίου» στον Κόλπο.
Η Σαουδική Αραβία έχει δεχτεί επιθέσεις σε κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές από την Υεμένη και το Ιράκ, καθώς και σε πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα. Δύο εβδομάδες πριν, η Σαουδική Αραβία και οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν κοινές αεροπορικές επιθέσεις κατά ιρακινών πολιτοφυλακών που θεωρήθηκε ότι εμπλέκονταν στις επιθέσεις κατά του βασιλείου. Επρόκειτο για τα πρώτα αντίποινα που ανακοινώθηκαν από το βασίλειο κατά τον πόλεμο, και έγιναν παρά την επιδίωξη της Σαουδικής Αραβίας να αποφύγει να φανεί σαν συνεργάτης του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Δύο ημέρες αργότερα, το Ριάντ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να ηγηθεί ενός ναυτικού αμυντικού συνασπισμού στην Ερυθρά Θάλασσα. Επίσης, την προηγούμενη εβδομάδα ανακοίνωσε το σύμφωνο με την Τουρκία και το Πακιστάν στη Μέκκα.
«Αυτό είναι ο τρόπος της Σαουδικής Αραβίας να δείξει στο Ιράν πως είμαστε πρόθυμοι να ανεβούμε ψηλότερα στη “σκάλα”» είπε η Γιασμίν Φαρούκ, διευθύντρια του προγράμματος για τον Κόλπο και την Αραβική Χερσόνησο στο Crisis Group.
«Όπως το βλέπω, αυτό το σύμφωνο και ο συνασπισμός είναι η Σαουδική Αραβία που φτάνει σταδιακά στα τελικά στάδια των πολιτικών αποκλιμάκωσης και αποτροπής» πρόσθεσε, αν και εκτίμησε πως οι συνασπισμοί παραμένουν «δοκιμαστικοί» και η κοινή στρατιωτική δράση αυτή τη στιγμή φαντάζει μάλλον απίθανη.
Το Σύμφωνο της Μέκκας
Το Σάββατο ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είπε πως το σύμφωνο ήταν τεχνικά το ίδιο με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ και θα απαιτούσε διαβουλεύσεις μεταξύ όλων των πλευρών για να καθοριστεί τι είδους στήριξη θα παρεχόταν σε μια χώρα που δέχεται επίθεση, αν ζητήσει κάτι τέτοιο.
Το Ισλαμαμπάντ, στο πλαίσιο του προηγούμενου αμυντικού συμφώνου του με τη Σαουδική Αραβία, είχε επιδιώξει να αποφύγει τη στρατιωτική εμπλοκή με το Ιράν ή τους συμμάχους του και το έκανε αυτό, παρά τις εκατοντάδες επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ιράν, πάλι, παρουσίασε τη συμφωνία ως ένα βήμα απομάκρυνσης από την εξάρτηση από τις ξένες δυνάμεις, υποστηρίζοντας ότι δεν βλέπει λόγο να ανησυχεί «εφόσον ταυτοποιεί σωστά τον εχθρό και την απειλή».
Ο «πονοκέφαλος» των Χούθι
Οι Χούθι της Υεμένης, στα νότια της Σαουδικής Αραβίας, έδωσαν τέλος στην εκεχειρία, κηρύσσοντας ναυτικό αποκλεισμό στο βασίλειο και εξαπολύοντας επιθέσεις κατά πετρελαϊκών υποδομών. Οι επιθέσεις τους έχουν δείξει πως η Σαουδική Αραβία παραμένει ευάλωτη στον ασύμμετρο πόλεμο και επανέφερε μνήμες του παρελθόντος, όταν οι επιθέσεις των Χούθι είχαν οδηγήσει στη μεγάλη μείωση της σαουδαραβικής παραγωγής πετρελαίου.
Η Υεμένη παραμένει σημαντικό πρόβλημα για το Ριάντ, που πρωτοστάτησε σε μια στρατιωτική επέμβαση το 2015, όταν οι Χούθι επιτέθηκαν στην πρωτεύουσα, Σαναά. Με τις φλόγες του πολέμου στη χώρα να αναζωπυρώνονται, το Ριάντ αυτή τη φορά θέλει να ηγηθεί οποιασδήποτε μεγάλης στρατιωτικής ενέργειας η κυβέρνηση της Υεμένης, και έχει υποστηρίξει πως για την προστασία της ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα απαιτείται ένας πολυεθνικός ναυτικός συνασπισμός.
Με πληροφορίες από Reuters
