Ο «τουρισμός γέννησης» (birth tourism) φαίνεται πως έχει ανοδική τάση μετά την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Χιλιάδες Ρωσίδες υπό το φόβο του πολέμου εγκαταλείπουν τα πάτρια εδάφη τους, αναζητώντας άλλες χώρες για να φέρουν στον κόσμο τα παιδιά τους.
Με στόχο τόσο μία καλύτερη ποιότητα ζωής, μακριά από εμπόλεμες ζώνες όσο και την απόκτηση δεύτερης υπηκοότητας για το νεογέννητο, εγκαταλείπουν τη Ρωσία και στρέφονται σε άλλους πιο ειρηνικούς προορισμούς. Μάλιστα, η διπλή υπηκοότητα φαίνεται πως ανοίγει δρόμους στις οικογένειες που αναζητούν ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους, τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν,να διαμένουν και να εργάζονται και αλλού εκτός της Ρωσίας.
Ιδιαίτερα δημοφιλείς έχουν γίνει οι χώρες όπου ένα παιδί παίρνει αυτόματα την υπηκοότητα της χώρας στην οποία γεννιέται, ανεξάρτητα από την υπηκοότητα των γονιών του. Ωστόσο, η αύξηση αυτών των ταξιδιών έχει κάνει αρκετές χώρες να επανεξετάζουν την πολιτική τους, λόγω του αυξανόμενου αριθμού ανθρώπων που ταξιδεύουν εκεί για να αποκτήσουν υπηκοότητα για τα παιδιά τους.
Αργεντινή – Ο δημοφιλέστερος προορισμός για τοκετό
Η Αργεντινή κέρδισε τα πρωτεία και θεωρήθηκε τη χρονιά 2022 ως ο δημοφιλέστερος προορισμός για τις Ρωσίδες. Και αυτό γιατί προσφέρει τη δυνατότητα εισόδου χωρίς βίζα, έχει οικονομική ιατρική περίθαλψη και το πιο σημαντικό αυτόματη απόκτηση υπηκοότητας για το παιδί.Ένα παιδί που γεννιόταν στην Αργεντινή γινόταν αυτόματα Αργεντινός πολίτης και αποκτούσε όλα τα δικαιώματα που προβλέπει ο νόμος, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε κρατικά κοινωνικά προγράμματα και επιδόματα για παιδιά. Οι γονείς μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση για μόνιμη άδεια διαμονής και αργότερα για υπηκοότητα.
Το αργεντίνικο διαβατήριο αποτελούσε επίσης σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς προσφέρει ευρεία δυνατότητα ταξιδιών χωρίς βίζα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με τις αρχές της Αργεντινής, περίπου 10.500 έγκυες Ρωσίδες έφτασαν στη χώρα μόνο το 2022. Πολλές έφτασαν λίγο πριν από τον τοκετό και εγκατέλειψαν τη χώρα λίγο μετά την απόκτηση των εγγράφων για το παιδί τους. Οι αρχές εκτίμησαν ότι περίπου 7.000 από αυτές έφυγαν από την Αργεντινή σχεδόν αμέσως.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, έως τα μέσα του 2024 ο συνολικός αριθμός των Ρώσων που είχαν μετακομίσει στην Αργεντινή από την έναρξη του πολέμου είχε φτάσει περίπου τις 75.000, ενώ σε αρκετές γειτονιές του Μπουένος Άιρες είχε ήδη δημιουργηθεί μια «Μικρή Ρωσία».
Λίγο μετά την εντολή του Βλαντίμιρ Πούτιν για την εισβολή στην Ουκρανία, η Άλα Πριγκόλοβκινα και ο σύζυγός της, Αντρέι Ουσάκοφ, αποφάσισαν ότι έπρεπε να εγκαταλείψουν το σπίτι τους στο Σότσι της Ρωσίας.
Ο Ουσάκοφ είχε συλληφθεί επειδή κρατούσε ένα πλακάτ που έγραφε «Ειρήνη», ενώ η Πριγκόλοβκινα, έγκυος και εκπαιδεύτρια σκι, φοβόταν ότι σύντομα θα επιστρατευόταν και ενδεχομένως θα σκοτωνόταν, αφήνοντας το μωρό τους χωρίς πατέρα.
Αρχικά σχεδίαζαν να εγκατασταθούν στην Ευρώπη, όμως το αντιρωσικό κλίμα τους αποθάρρυνε.
«Επιλέξαμε την Αργεντινή επειδή έχει όλα όσα χρειαζόμασταν: υπέροχη φύση, μια μεγάλη χώρα, όμορφα βουνά», δήλωσε η 34χρονη Πριγκόλοβκινα στο Associated Press, μέσα στο σπίτι που νοικιάζει η οικογένειά της στην επαρχία Μεντόσα, στη δυτική Αργεντινή. «Νιώσαμε ότι θα ήταν ιδανική για εμάς».
Η Αργεντινή βάζει φρένο στο «birth tourism»
Παρόλα αυτά όσο φιλόδοξο φάνηκε αυτό το σχέδιο, άρχισε με τον καιρό να απασχολεί τις Αρχές της Αργεντινής, οι οποίες έκαναν λόγο για «κατάχρηση του μεταναστευτικού συστήματος». Στο στόχαστρο των Αρχών βρέθηκαν πολλές εταιρείες που πουλούσαν ολοκληρωμένα πακέτα τοκετού και διαφήμιζαν την Αργεντινή ως τον ιδανικό τόπο για απόκτηση διπλής υπηκοότητας.
Με την προεδρία του Χαβιέρ Μιλέι, η Αργεντινή αυστηροποίησε τους κανόνες για την υπηκοότητα και τη μετανάστευση. Η γέννηση παιδιού στη χώρα δεν αρκεί πλέον για την άμεση πολιτογράφηση των γονιών, καθώς απαιτούνται δύο χρόνια νόμιμης διαμονής. Παράλληλα, περιορίστηκε η δωρεάν υγειονομική περίθαλψη για αλλοδαπούς χωρίς νόμιμο καθεστώς.
Οι αλλαγές φαίνεται να επηρέασαν και τη ζήτηση: οι αιτήσεις Ρώσων για άδεια διαμονής μειώθηκαν από πάνω από 7.000 το 2023 σε λιγότερες από 2.000 έως τα μέσα του 2025.
Στροφή προς τη Βραζιλία
Μετά την αυστηροποίηση των κανόνων στην Αργεντινή, ολοένα περισσότερες ρωσικές οικογένειες στρέφονται προς τη Βραζιλία, η οποία προσφέρει ευκολότερη πρόσβαση στην υπηκοότητα. Τα παιδιά που γεννιούνται στη χώρα αποκτούν αυτόματα βραζιλιάνικη υπηκοότητα, ενώ οι γονείς και οι παππούδες μπορούν επίσης να εξασφαλίσουν άδεια διαμονής και, υπό προϋποθέσεις, να πολιτογραφηθούν.
Η τάση αποτυπώνεται και στα στοιχεία: 477 Ρώσοι απέκτησαν τη βραζιλιάνικη υπηκοότητα το 2024, αριθμός που αυξήθηκε στους 613 το 2025. Για αρκετές οικογένειες, η Βραζιλία αποτελεί πλέον μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής μόνιμης εγκατάστασης.
Άλλες χώρες στο στόχαστρο των Ρώσων
Πέρα από την Αργεντινή και τη Βραζιλία, οι ρωσικές οικογένειες εξετάζουν και άλλους προορισμούς, με βασικά κριτήρια την απόκτηση υπηκοότητας, το κόστος και την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης.
Η Χιλή αποτελεί δημοφιλή επιλογή, καθώς το παιδί αποκτά υπηκοότητα με τη γέννησή του, ενώ οι γονείς μπορούν να ακολουθήσουν απλούστερες διαδικασίες για τη νομιμοποίηση της παραμονής τους. Παράλληλα, διαθέτει υψηλού επιπέδου ιατρικές υπηρεσίες με χαμηλότερο κόστος από τις ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς εφαρμόζουν επίσης την υπηκοότητα λόγω γέννησης, όμως το κόστος είναι αρκετά υψηλότερο. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, οι αρχές έχουν αυξήσει τους ελέγχους για το λεγόμενο birth tourism.
Το Μεξικό αποτελεί οικονομικότερη εναλλακτική, καθώς προσφέρει υπηκοότητα στα παιδιά που γεννιούνται εκεί. Αντίθετα, η Ελβετία δεν παρέχει υπηκοότητα λόγω γέννησης, αλλά προσελκύει οικογένειες που αναζητούν υψηλού επιπέδου ιατρική φροντίδα.
Με πληροφορίες από: euronews.com, apnews.com
