Δεν χρειάζεται κάθε επιστημονική ανακάλυψη να αλλάζει τον κόσμο για να προκαλεί το ενδιαφέρον. Ορισμένες ξεχωρίζουν ακριβώς επειδή είναι τόσο παράξενες, απρόσμενες ή ακόμη και σουρεαλιστικές, που μοιάζουν δύσκολο να έχουν συμβεί στην πραγματικότητα. Από πειράματα που προκαλούν απορία μέχρι εφευρέσεις που ξεπερνούν κάθε προσδοκία, αυτές είναι 12 επιστημονικές ανακαλύψεις των τελευταίων 70 ετών που αποδεικνύουν ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι πολύ πιο αλλόκοτη από τη φαντασία, σύμφωνα με το NewScientist.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 1. «Πάτησε το κουμπί»: Η συσκευή που υποσχόταν οργασμό με το πάτημα ενός διακόπτη
Μια ιδέα που έμοιαζε βγαλμένη από ταινία επιστημονικής φαντασίας επιχείρησε να κάνει πραγματικότητα ο Αμερικανός χειρουργός Στιούαρτ Μέλοϊ: ένα εμφύτευμα που θα μπορούσε να προκαλεί οργασμό στις γυναίκες με το πάτημα ενός κουμπιού.
Η έμπνευση ήρθε το 2001, κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης στη σπονδυλική στήλη μιας γυναίκας, με στόχο την ανακούφιση από τον πόνο. Ο Μέλοϊ τοποθετούσε ηλεκτρόδια για να τροποποιήσει τα νευρικά σήματα, όταν η ασθενής άρχισε ξαφνικά να αντιδρά έντονα. Όταν τη ρώτησε τι συνέβαινε, εκείνη του απάντησε: «Θα πρέπει να μάθεις στον σύζυγό μου να το κάνει αυτό!».
Η παρατήρηση αυτή τον οδήγησε στην ιδέα μιας συσκευής που θα αξιοποιούσε ηλεκτρικά ερεθίσματα για την αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας οργασμού.
Το εμφύτευμα θα συνδεόταν με μια μικρή γεννήτρια σημάτων κάτω από το δέρμα, ενώ η ενεργοποίησή του θα γινόταν μέσω τηλεχειριστηρίου. Ωστόσο, επρόκειτο για επεμβατική διαδικασία, η οποία προοριζόταν αποκλειστικά για σοβαρές περιπτώσεις.
Παρά τον αρχικό ενθουσιασμό, το λεγόμενο «οργασματρόνιο» δεν έφτασε ποτέ στην ευρεία κλινική εφαρμογή, καθώς ο Μέλοϊ αντιμετώπισε δυσκολίες στην εξασφάλιση χρηματοδότησης για τις απαραίτητες κλινικές δοκιμές.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 2. Μαϊμούδες χρησιμοποιούν πέτρες ως σεξουαλικά βοηθήματα για την αυτοϊκανοποίησή τους
Οι άνθρωποι δεν είναι τα μόνα πρωτεύοντα που ανακαλύπτουν εναλλακτικούς τρόπους σεξουαλικής ευχαρίστησης. Μακάκοι (είδος πιθήκου, που ανήκει στην οικογένεια των κερκοπιθηκίδων) με μακριά ουρά στο Μπαλί της Ινδονησίας έχουν παρατηρηθεί να χρησιμοποιούν πέτρες ως σεξουαλικά βοηθήματα, προκειμένου να αυτοϊκανοποιούνται, σύμφωνα με πολυετή επιστημονική μελέτη.
Η ερευνήτρια Καμίλα Τσένι από το Πανεπιστήμιο του Λέθμπριτζ στον Καναδά και οι συνεργάτες της κατέγραψαν εκατοντάδες τέτοια περιστατικά την περίοδο 2016-2019, στο καταφύγιο Sacred Monkey Forest Sanctuary. Τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά ζώα χρησιμοποιούσαν πέτρες, τις οποίες έτριβαν ή χτυπούσαν στα γεννητικά τους όργανα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η συμπεριφορά συνδέεται με τη σεξουαλική ευχαρίστηση, ενώ πιθανή εξήγηση για τη συχνότητά της είναι ο άφθονος ελεύθερος χρόνος των συγκεκριμένων μακάκων. Καθώς δέχονται συχνά τροφή από επισκέπτες, χρειάζεται να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στην αναζήτηση τροφής και μπορούν να επιδίδονται σε τέτοιες δραστηριότητες.
Η μελέτη δείχνει ότι ακόμη και η χρήση εργαλείων για την αυτοϊκανοποίηση δεν αποτελεί αποκλειστικά ανθρώπινη συμπεριφορά.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 3. Μεταμόσχευση ανθρώπινου κεφαλιού: Το αμφιλεγόμενο χειρουργικό σχέδιο που δεν έγινε ποτέ πραγματικότητα
Ένα από τα πιο ακραία και αμφιλεγόμενα σχέδια στην ιστορία της ιατρικής παρουσίασε το 2015 ο Ιταλός χειρουργός Σέρτζιο Καναβέρο, ανακοινώνοντας ότι φιλοδοξεί να πραγματοποιήσει την πρώτη μεταμόσχευση ανθρώπινου κεφαλιού. Στόχος του ήταν να προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία ζωής σε ανθρώπους με σοβαρές νευρομυϊκές παθήσεις ή εκτεταμένο καρκίνο.
Το εγχείρημα προέβλεπε τη μεταφορά του κεφαλιού ενός ασθενούς σε σώμα δότη, με το μεγαλύτερο επιστημονικό εμπόδιο να είναι η σύνδεση του νωτιαίου μυελού, ώστε ο λήπτης να μπορέσει να ανακτήσει την κίνηση και την αίσθηση. Ο Καναβέρο υποστήριζε ότι η χρήση μιας χημικής ουσίας, της πολυαιθυλενογλυκόλης, θα μπορούσε να βοηθήσει στη συγκόλληση των νευρικών ινών.
Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα αντιμετώπισε τις εξαγγελίες του με έντονο σκεπτικισμό. Προηγούμενα πειράματα σε ζώα, όπως εκείνο του 1970 σε μαϊμού, είχαν δείξει ότι η μεταμόσχευση ήταν τεχνικά δυνατή, χωρίς όμως να αποκαθίσταται η σύνδεση του εγκεφάλου με το νέο σώμα.
Παρά τις φιλόδοξες υποσχέσεις και τις ανακοινώσεις για πειραματικές εφαρμογές, η πρώτη μεταμόσχευση ανθρώπινου κεφαλιού δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, ενώ παραμένουν τεράστια τα επιστημονικά και ηθικά εμπόδια.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 4. Αρουραίοι έμαθαν να οδηγούν μικροσκοπικά αυτοκίνητα και μάλιστα φαίνεται να το απολαμβάνουν
Ποιος είπε ότι η οδήγηση είναι αποκλειστικά ανθρώπινη υπόθεση; Επιστήμονες στις ΗΠΑ κατάφεραν να εκπαιδεύσουν αρουραίους να οδηγούν μικροσκοπικά αυτοκίνητα, αποδεικνύοντας ότι τα τρωκτικά διαθέτουν μεγαλύτερες γνωστικές ικανότητες και ευελιξία από όσες τους αποδίδουμε συνήθως.
Η ερευνητική ομάδα της Κέλι Λάμπερτ, από το Πανεπιστήμιο του Ρίτσμοντ στη Βιρτζίνια, κατασκεύασε μικρά οχήματα από πλαστικά δοχεία, εξοπλισμένα με τρεις χάλκινες ράβδους που λειτουργούσαν ως τιμόνι. Οι αρουραίοι μάθαιναν να κατευθύνουν τα αυτοκίνητα προς διαφορετικές κατευθύνσεις, πατώντας τις κατάλληλες ράβδους με τις πατούσες τους, ενώ ως επιβράβευση λάμβαναν δημητριακά.
Συνολικά, 17 αρουραίοι, έξι θηλυκοί και 11 αρσενικοί, συμμετείχαν στην εκπαίδευση και κατάφεραν να αναπτύξουν διαφορετικές στρατηγικές οδήγησης, προκειμένου να φτάσουν στην τροφή τους.
Το πιο απρόσμενο εύρημα ήταν ότι η δραστηριότητα φαίνεται να τους προκαλούσε ευχαρίστηση και να μείωνε το στρες τους. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν μεταβολές στις ορμόνες που σχετίζονται με το άγχος, υποδεικνύοντας ότι η εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας μπορεί να έχει θετική επίδραση.
Η έρευνα ενδέχεται, μάλιστα, να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση νευρολογικών και ψυχιατρικών παθήσεων.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 5. Γιατί μυρίζουμε ασυναίσθητα τα χέρια μας μετά από μια χειραψία – Τι αποκάλυψε επιστημονικό πείραμα
Μια κίνηση που οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν χωρίς να το αντιλαμβάνονται φαίνεται πως κρύβει μια απρόσμενη βιολογική λειτουργία: μετά από μια χειραψία, συχνά φέρνουμε το χέρι μας κοντά στη μύτη και το μυρίζουμε. Η συμπεριφορά αυτή, σύμφωνα με επιστημονική έρευνα, ενδέχεται να αποτελεί έναν ασυνείδητο τρόπο ανταλλαγής χημικών σημάτων μεταξύ των ανθρώπων.
Ο ερευνητής Νόαμ Σόμπελ και η ομάδα του από το Ινστιτούτο Επιστημών Βάιτσμαν στο Ισραήλ κατέγραψαν κρυφά 153 εθελοντές, προκειμένου να εξετάσουν τις αντιδράσεις τους μετά από μια κοινωνική συνάντηση, με ή χωρίς χειραψία.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι αντάλλαξαν χειραψία με άτομο του ίδιου φύλου μύριζαν το χέρι που χρησιμοποίησαν περισσότερο από δύο φορές συχνότερα σε σχέση με πριν. Αντίθετα, όταν η χειραψία γινόταν με άτομο του αντίθετου φύλου, οι συμμετέχοντες είχαν την τάση να μυρίζουν το άλλο τους χέρι.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα χέρια συγκρατούν χημικές ουσίες που ενδέχεται να λειτουργούν ως κοινωνικά σήματα, όπως συμβαίνει και σε άλλα θηλαστικά.
Το εύρημα υποδηλώνει ότι η όσφρηση μπορεί να επηρεάζει τις ανθρώπινες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις πολύ περισσότερο απ’ όσο συνειδητοποιούμε.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 6. Δελφίνια εκτοξεύουν ούρα στον αέρα για να επικοινωνήσουν – Το παράξενο φαινόμενο που αιφνιδίασε τους επιστήμονες
Έναν ασυνήθιστο τρόπο επικοινωνίας φαίνεται πως έχουν αναπτύξει τα αρσενικά δελφίνια του Αμαζονίου, καθώς εκτοξεύουν πίδακες ούρων στον αέρα, ενώ άλλα αρσενικά ακολουθούν την πορεία τους, πιθανότατα για να αντλήσουν πληροφορίες για το ζώο που τα άφησε.
Το παράξενο φαινόμενο καταγράφηκε από ερευνητές στον ποταμό Τοκαντίνς της Βραζιλίας, κατά τη διάρκεια μελέτης των δελφινιών του Αμαζονίου (Inia geoffrensis). Η ερευνήτρια Κλαριάνα Αραούχο-Γουάνγκ και οι συνεργάτες της παρατήρησαν τη συμπεριφορά 36 φορές μέσα σε περίπου 219 ώρες παρακολούθησης.
Τα αρσενικά γύριζαν την κοιλιά τους προς τα πάνω, έξω από το νερό, και εκτόξευαν ούρα που έφταναν σε ύψος περίπου ενός μέτρου. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν ότι στις δύο από τις τρεις περιπτώσεις υπήρχε και δεύτερο αρσενικό, το οποίο πλησίαζε και ακολουθούσε τον πίδακα με το ρύγχος του.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συμπεριφορά ενδέχεται να αποτελεί μορφή χημικής επικοινωνίας. Οι ορμόνες που περιέχονται στα ούρα ίσως μεταφέρουν πληροφορίες για τη φυσική κατάσταση ή την κοινωνική θέση του ζώου.
Ωστόσο, ο ακριβής σκοπός αυτού του ασυνήθιστου «μηνύματος» παραμένει άγνωστος, ανοίγοντας ένα νέο πεδίο έρευνας για την επικοινωνία των δελφινιών.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 7. Το smartphone που αποκτά… δάχτυλο!
Τα smartphones αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, αλλά τι θα συνέβαινε αν μπορούσαν να κινηθούν μόνα τους ή ακόμη και να μας αγγίξουν;
Το 2018, ο Marc Teyssier και οι συνεργάτες του από το Πανεπιστήμιο Paris-Saclay στη Γαλλία δημιούργησαν το MobiLimb, ένα πρωτότυπο ρομποτικό εξάρτημα που θυμίζει ανθρώπινο δάχτυλο και συνδέεται στη θύρα USB ενός κινητού ή tablet. Διαθέτει αρθρώσεις που του επιτρέπουν να λυγίζει, να χαιρετά, να κουνιέται σαν ουρά, να λειτουργεί ως χειριστήριο, αλλά και να χαϊδεύει τον καρπό του χρήστη.
Μάλιστα, μπορεί να αποκτήσει διαφορετική εμφάνιση χάρη σε ειδικά καλύμματα, όπως τεχνητό δέρμα με νύχι ή γούνα. Η πιο ανατριχιαστική του δυνατότητα είναι ότι μπορεί να σέρνει ολόκληρο το smartphone πάνω στο τραπέζι, θυμίζοντας το Χέρι από την «Οικογένεια Άνταμς».
Στόχος των δημιουργών ήταν να προσθέσουν μια νέα διάσταση στην επικοινωνία μέσω της αφής, επιτρέποντας τη μετάδοση συναισθημάτων με έναν διαφορετικό τρόπο. Παρά την πρωτοτυπία του, το MobiLimb δεν κατάφερε να γίνει εμπορική επιτυχία.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 8. Ο βάτραχος-εφιάλτης που σπάει τα κόκαλά του για να βγάλει νύχια
Ο τριχωτός βάτραχος (Trichobatrachus robustus), που ζει στην Κεντρική Αφρική, διαθέτει έναν από τους πιο ανατριχιαστικούς αμυντικούς μηχανισμούς στο ζωικό βασίλειο: μπορεί να σπάει ο ίδιος τα οστά των δαχτύλων του, ώστε να δημιουργεί αιχμηρά νύχια που διαπερνούν το δέρμα του και προεξέχουν από τις πατούσες του.
Το παράξενο φαινόμενο περιγράφηκε το 2008 από τον David Blackburn και τους συνεργάτες του στο Μουσείο Συγκριτικής Ζωολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Όταν απειλείται, ο βάτραχος συσπά έναν μυ, ο οποίος τραβά το οστέινο νύχι προς τα κάτω, προκαλώντας τη θραύση του οστού και τη διάτρηση του δέρματος. Τα νύχια εμφανίζονται μόνο στα πίσω πόδια και λειτουργούν ως φυσικά όπλα.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα πώς επανέρχονται στη θέση τους, εκτιμώντας ότι πιθανότατα υποχωρούν παθητικά όταν χαλαρώνει ο μυς. Το είδος αποκτά επίσης μακριές τριχοειδείς προεκτάσεις του δέρματος κατά την αναπαραγωγική περίοδο, οι οποίες ενδέχεται να βοηθούν στην απορρόφηση οξυγόνου. Στο Καμερούν, μάλιστα, οι βάτραχοι αυτοί ψήνονται και καταναλώνονται, με τους κυνηγούς να χρησιμοποιούν μακριά όπλα για να αποφύγουν τα αιχμηρά νύχια τους.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 9. Η μακάβρια εφεύρεση που υπόσχονταν να μικραίνει τα ανθρώπινα σώματα
Το 1957, μόλις έναν χρόνο μετά την κυκλοφορία του περιοδικού New Scientist, μια παράξενη εφεύρεση παρουσιάστηκε σε έκθεση εφευρετών στο Γουίνιπεγκ του Καναδά: μια μέθοδος που υποτίθεται ότι μπορούσε να συρρικνώσει το σώμα ενός ενήλικα στο μέγεθος ενός βρέφους.
Ο ανώνυμος δημιουργός της υποστήριζε ότι η τεχνική θα αποτελούσε μια πρακτική εναλλακτική για τη διαχείριση των νεκρών, καθώς οι μικρότερες σοροί θα μπορούσαν να τοποθετούνται σε υπόγειους σωλήνες, εξοικονομώντας χώρο και αποφεύγοντας τις παραδοσιακές διαδικασίες ταφής. Η μέθοδος βασιζόταν στην εφαρμογή υψηλής πίεσης στο σώμα, ώστε να απομακρύνονται τα υγρά του και η εναπομένουσα μάζα ιστών να συμπιέζεται μέσα σε ειδικό καλούπι, αποκτώντας το επιθυμητό σχήμα.
Η ιδέα προκάλεσε εύλογα ερωτήματα, με το περιοδικό να αναρωτιέται ποιο πλεονέκτημα θα είχε έναντι της αποτέφρωσης. Θα μπορούσε, ωστόσο, να προσελκύσει όσους ανησυχούσαν για το κόστος των τάφων ή δεν επιθυμούσαν την καύση. Παρά τις φιλόδοξες υποσχέσεις, κανείς δεν είχε προσφερθεί να δοκιμάσει τη διαδικασία.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 10. Το θαλάσσιο πλάσμα που αποκτά πρωκτό μόνο όταν χρειάζεται να αποβάλει τα απόβλητά του
Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη του 2019 έφερε στο φως ένα από τα πιο παράξενα φαινόμενα της εξέλιξης των ζώων: το κτενοφόρο Mnemiopsis leidyi, γνωστό και ως ζελατινώδες θαλάσσιο πλάσμα, διαθέτει πρωκτό που εμφανίζεται μόνο όταν χρειάζεται να αφοδεύσει και εξαφανίζεται αμέσως μετά.
Ο ερευνητής Sidney Tamm από το Θαλάσσιο Βιολογικό Εργαστήριο στο Γουντς Χολ της Μασαχουσέτης παρατήρησε ότι, όταν συσσωρεύονται απόβλητα στο έντερό του, ένα τμήμα του διογκώνεται μέχρι να αγγίξει το εξωτερικό στρώμα του σώματος. Στη συνέχεια, τα δύο στρώματα ενώνονται, δημιουργώντας προσωρινά ένα άνοιγμα από το οποίο αποβάλλονται τα περιττώματα. Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία, η σύνδεση διαλύεται και ο πρωκτός εξαφανίζεται χωρίς να αφήνει κανένα ίχνος.
Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς ενδέχεται να αποκαλύπτει ένα ενδιάμεσο στάδιο στην εξέλιξη του μόνιμου πρωκτού. Τα πιο απλά ζώα, όπως οι μέδουσες, διαθέτουν ένα μόνο άνοιγμα για την πρόσληψη τροφής και την αποβολή αποβλήτων. Η ανακάλυψη ίσως προσφέρει νέα στοιχεία για το πώς εξελίχθηκε το πεπτικό σύστημα των ζώων.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 11. Η επιστήμη πίσω από τα… αέρια του εντέρου
Τα ανθρώπινα αέρια αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας εδώ και δεκαετίες, με τον γαστρεντερολόγο Michael Levitt από το Ιατρικό Κέντρο Βετεράνων στη Μινεάπολη να θεωρείται ένας από τους κορυφαίους ειδικούς του είδους.
Έπειτα από περισσότερα από 30 χρόνια μελετών, κατάφερε να εντοπίσει τις ουσίες που ευθύνονται για τη δυσάρεστη οσμή: κυρίως το υδρόθειο και, σε μικρότερο βαθμό, άλλες θειούχες ενώσεις. Για να περιορίσει το πρόβλημα, ανέπτυξε μαζί με τους συνεργάτες του το «Toot Trapper», ένα ειδικό μαξιλάρι με ενεργό άνθρακα, το οποίο απορροφά τις δύσοσμες ουσίες και μειώνει τη συγκέντρωση των θειούχων αερίων έως και δέκα φορές.
Η έρευνά του, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην αντιμετώπιση των οσμών. Συμβάλλει επίσης στην πρόληψη επικίνδυνων περιστατικών κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων στο έντερο, καθώς το υδρογόνο και το μεθάνιο είναι εύφλεκτα αέρια και στο παρελθόν είχαν προκαλέσει ακόμη και θανατηφόρες εκρήξεις.
Παρά τη σημαντική επιστημονική αξία της δουλειάς του, ο Levitt αντιμετώπισε επικρίσεις από το κοινό, που θεωρούσε την έρευνά του ασήμαντη. Έτσι, έφτασε στο σημείο να αποφεύγει τις δημοσιογραφικές συνεντεύξεις.
Οι πιο τρελές ανακαλύψεις – 12. Ο άνδρας που παρήγαγε αλκοόλ μέσα στο ίδιο του το έντερο
Μια σπάνια ιατρική πάθηση έκανε έναν 46χρονο άνδρα στις ΗΠΑ να εμφανίζει συμπτώματα μέθης χωρίς να έχει καταναλώσει ούτε σταγόνα αλκοόλ. Το 2011 άρχισε να υποφέρει από πνευματική σύγχυση, ζαλάδες και απώλεια μνήμης, με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να εγκαταλείψει την εργασία του.
Η κατάσταση παρέμενε ανεξήγητη μέχρι το 2017, όταν οι γιατροί ανακάλυψαν υψηλές συγκεντρώσεις του μύκητα Saccharomyces cerevisiae στο έντερό του. Πρόκειται για τη γνωστή μαγιά της μπύρας, η οποία μετατρέπει τους υδατάνθρακες σε αλκοόλ. Ο άνδρας έπασχε από το σπάνιο σύνδρομο αυτοζυθοποίησης (auto-brewery syndrome), κατά το οποίο μικροοργανισμοί του εντέρου παράγουν αιθανόλη από τις τροφές. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πάθηση πυροδοτήθηκε από παρατεταμένη λήψη αντιβιοτικών για τραυματισμό στον αντίχειρα, η οποία διατάραξε την ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος.
Έτσι, κάθε φορά που κατανάλωνε τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες, αυξανόταν σημαντικά το αλκοόλ στο αίμα του. Με αντιμυκητιασική αγωγή, προβιοτικά και αυστηρή διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες, κατάφερε τελικά να αναρρώσει, να επιστρέψει στη δουλειά του και να αφήσει πίσω του μια περιπέτεια κατά την οποία πολλοί αμφισβητούσαν την αλήθεια των ισχυρισμών του.
(Με πληροφορίες από NewScientist)
