Η επέλαση του τυφώνα Dolphin στην ανατολική Κίνα προκαλεί τεράστια προβλήματα στις αεροπορικές μετακινήσεις, με περισσότερες από 1.300 πτήσεις να ακυρώνονται στα δύο μεγάλα αεροδρόμια της Σαγκάης, Hongqiao και Pudong.
Περίπου το 60% των προγραμματισμένων πτήσεων στα δύο αεροδρόμια ακυρώθηκε, καθώς οι Αρχές προετοιμάζονταν για την άφιξη του τυφώνα. Ο Dolphin συνοδεύεται από ανέμους που φθάνουν περίπου τα 162 χλμ./ώρα, ενώ είχε ήδη προκαλέσει ισχυρές βροχοπτώσεις στη βόρεια Ταϊβάν.
Παράλληλα, εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι απομακρύνθηκαν προληπτικά από επικίνδυνες περιοχές. Στην Ταϊζού της επαρχίας Ζετζιάνγκ οι εκκενώσεις ξεπέρασαν τις 390.000, ενώ περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν και στη Σαγκάη.
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για βροχοπτώσεις που τοπικά μπορεί να φθάσουν τα 200 έως 400 χιλιοστά, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων. Περιορισμοί επιβλήθηκαν επίσης στις θαλάσσιες μεταφορές, με αναστολές δρομολογίων πλοίων και άλλων δραστηριοτήτων.
Πότε μπορεί να απογειωθεί ένα αεροπλάνο;
Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί ακυρώνονται μαζικά οι πτήσεις, αφού τα σύγχρονα επιβατικά αεροσκάφη είναι κατασκευασμένα για να επιχειρούν ακόμη και σε αρκετά δύσκολες καιρικές συνθήκες.
Η απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός μποφόρ πάνω από τον οποίο όλα τα αεροπλάνα καθηλώνονται.
Καθοριστικό ρόλο παίζει πρωτίστως η διεύθυνση του ανέμου σε σχέση με τον διάδρομο.
Ο αντίθετος άνεμος –ο λεγόμενος headwind– μπορεί μάλιστα να διευκολύνει την απογείωση, καθώς αυξάνει τη ροή του αέρα πάνω από τις πτέρυγες. Πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα αποτελεί ο ισχυρός πλάγιος άνεμος (crosswind) και ιδιαίτερα οι απότομες ριπές.
Τα επιτρεπόμενα όρια διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του αεροσκάφους, τις διαδικασίες της αεροπορικής εταιρείας, την κατάσταση του διαδρόμου και τις πραγματικές συνθήκες. Ως χαρακτηριστικό μέτρο σύγκρισης, σε οδηγίες της FAA για την επιλογή διαδρόμου αναφέρονται μέγιστες συνιστώσες πλευρικού ανέμου έως 25 κόμβους – περίπου 46 χλμ./ώρα – σε στεγνό διάδρομο, οι οποίες μειώνονται στους 15 κόμβους, περίπου 28 χλμ./ώρα, όταν ο διάδρομος είναι βρεγμένος ή επιβαρυμένος. Αυτά όμως δεν αποτελούν ένα παγκόσμιο όριο για κάθε αεροσκάφος.
Ο πραγματικός εχθρός: wind shear και καταιγίδες
Πολύ πιο επικίνδυνη από έναν σταθερό ισχυρό άνεμο μπορεί να αποδειχθεί η απότομη μεταβολή της ταχύτητας ή της κατεύθυνσής του, το γνωστό wind shear.
Ιδιαίτερα επικίνδυνα είναι τα microbursts, οι ισχυρές καθοδικές ριπές που συνδέονται συχνά με καταιγίδες. Σύμφωνα με την FAA, κοντά στο έδαφος μπορούν να δημιουργήσουν οριζόντιους ανέμους περίπου 45 κόμβων και μεταβολή της σχετικής συνιστώσας του ανέμου που μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 90 κόμβους.
Γι’ αυτό οι οδηγίες της FAA είναι σαφείς: ένα αεροσκάφος δεν πρέπει να επιχειρεί απογείωση ή προσγείωση μπροστά σε καταιγίδα που πλησιάζει, καθώς ένα ξαφνικό μέτωπο ριπής και το wind shear μπορούν να προκαλέσουν ακόμη και απώλεια ελέγχου.
Η δυνατή βροχή από μόνη της δεν σημαίνει υποχρεωτικά ακύρωση μιας πτήσης. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν συνδυάζεται με πολύ περιορισμένη ορατότητα, καταιγίδες, ισχυρούς πλευρικούς ανέμους, wind shear ή μεγάλες ποσότητες νερού στον διάδρομο που μειώνουν την αποτελεσματικότητα πέδησης.
Το ίδιο ισχύει για την ομίχλη: τα σύγχρονα αεροσκάφη και κατάλληλα εξοπλισμένα αεροδρόμια μπορούν να πραγματοποιούν επιχειρήσεις με εξαιρετικά χαμηλή ορατότητα, εφόσον πληρούνται οι απαιτούμενες επιχειρησιακές προϋποθέσεις.
Γιατί λοιπόν ακυρώθηκαν 1.300 πτήσεις;
Σε έναν τυφώνα όπως ο Dolphin δεν υπάρχει ένας μόνο παράγοντας κινδύνου. Υπάρχουν ταυτόχρονα θυελλώδεις άνεμοι, ισχυρές ριπές, καταρρακτώδεις βροχές, πιθανότητα καταιγίδων και wind shear, πλημμυρικά φαινόμενα και προβλήματα στις επίγειες λειτουργίες των αεροδρομίων.
Και υπάρχει κάτι ακόμη: δεν αρκεί ένα αεροπλάνο να μπορεί τεχνικά να απογειωθεί. Πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια ολόκληρο το αεροδρόμιο – από τους διαδρόμους και τους εργαζόμενους στην πίστα μέχρι τις αποσκευές, τον ανεφοδιασμό και τη μετακίνηση των επιβατών.
Γι’ αυτό, όταν ένας τυφώνας πλησιάζει ένα από τα μεγαλύτερα αεροπορικά κέντρα του κόσμου, η πρόληψη υπερισχύει του προγράμματος πτήσεων. Και στη Σαγκάη, με τον Dolphin να πλησιάζει, πάνω από 1.300 αεροπλάνα έμειναν τελικά στο έδαφος.
Πηγή: ABC, FAA
