Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ευρωπαϊκές χώρες επεξεργάζονται ένα ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία, το οποίο προβλέπει το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε συνδυασμό με εγγυήσεις ασφαλείας και προσπάθειες ανασυγκρότησης της πληγωμένης ουκρανικής οικονομίας, σύμφωνα με άρθρο του αναλυτή Ντέιβιντ Ιγκνάτιους στη Washington Post.
Μία τέτοια απόπειρα απειλείται, όμως από τις επιδιώξεις του Ρώσου προέδρου, ο οποίος έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί μία κατάπαυση του πυρός, αλλά πλήρη εδαφική επικράτηση στην Ουκρανία. Αν και ο Τραμπ έχει προσπαθήσει να τερματίσει τον πόλεμο, εξακολουθεί να μην καταλαβαίνει τους στόχους του Πούτιν.
«Ο Πούτιν δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται πραγματικά για την ειρήνη», ανέφερε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης, επικαλούμενος πληροφορίες από υπηρεσίες πληροφοριών.
Το Κρεμλίνο απέρριψε πρόσφατα την πρόταση του Ζελένσκι για 60ήμερη εκεχειρία προκειμένου να διεξαχθούν προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία. Υπενθυμίζουμε ότι δεκαοκτώ άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και τέσσερα παιδιά, σκοτώθηκαν σήμερα από έναν ρωσικό αεροπορικό βομβαρδισμό στην Ζαπορίζια, πόλη στα νότια της Ουκρανίας, μία ημέρα μετά από την ανακοίνωση από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, μιας συμφωνίας για την άρση των κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ (πετρέλαιο κίνησης).
Σύμφωνα με το ειδησεογραφικό μέσο, τη σχετική πρωτοβουλία ειρήνευσης στο ουκρανικό μέτωπο διαμορφώνουν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι και έμπιστοι του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ σε συνεργασία με Ευρωπαίους εταίρους.
Οι τέσσερις πυλώνες του έργου
To σχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας. Η Παγκόσμια Τράπεζα και η επενδυτική εταιρεία BlackRock επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο χρηματοδότησης που θα καλύπτει τις τεράστιες οικονομικές ανάγκες του Ζελένσκι.
Τα κονδύλια θα προορίζονται για την ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων περιοχών, την παροχή οικονομικής στήριξης στις οικογένειες των στρατιωτών που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν και την ανασυγκρότηση μιας οικονομίας που έχει υποστεί βαρύτατο πλήγμα από τον πόλεμο.
Οι διαπραγματευτές έχουν ζητήσει από το Κίεβο λεπτομερείς εκτιμήσεις για το κόστος, καθώς και εγγυήσεις ότι τα χρήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια όσων επιδιώξουν να επωφεληθούν παράνομα από τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση. Μέχρι στιγμής, η ουκρανική πλευρά δεν έχει παρουσιάσει συγκεκριμένα ποσά.
Ο δεύτερος βασικός πυλώνας αφορά τις εγγυήσεις ασφαλείας. Η Ουκρανία θα λάβει δέσμευση από τις ΗΠΑ και ευρωπαϊκές χώρες ότι θα απαντήσουν στρατιωτικά σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης.
Αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε την προτεινόμενη δέσμευση ως αντίστοιχη με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ για τη συλλογική άμυνα. Παράλληλα, η Ρωσία θα διαπραγματευτεί συμφωνίες με την Ευρώπη που θα λαμβάνουν υπόψη τις δικές της ανησυχίες για την ασφάλεια. Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί τι ακριβώς θα περιλαμβάνουν αυτές οι συμφωνίες.
Ο τρίτος πυλώνας προβλέπει την οικονομική διασύνδεση της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Ευρώπης μέσω μιας ενεργειακής συμφωνίας.
Μία από τις επιλογές περιλαμβάνει αγωγό μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, με τα έσοδα να μοιράζονται μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας —κάτι που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το ενεργειακό κόστος της Ευρώπης. Εκτός από τη διασφάλιση μακροπρόθεσμης πρόσβασης της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή αγορά, η συμφωνία θα καθορίζει τις προϋποθέσεις και το χρονοδιάγραμμα για την άρση των κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας.
Το τέταρτο και πιθανότατα πιο δύσκολο σκέλος για την Ουκρανία αφορά τις εδαφικές παραχωρήσεις. Η Ρωσία, η οποία ξεκίνησε τον πόλεμο επιδιώκοντας να κατακτήσει ολόκληρη την Ουκρανία, θα συμφωνούσε σε κατάπαυση του πυρός κατά μήκος της σημερινής γραμμής του μετώπου, την οποία οι διαπραγματευτές περιγράφουν ως «γραμμή ελέγχου».
Για την Ουκρανία, αυτό σημαίνει ότι τα εδάφη που τελούν υπό ρωσική κατοχή —συμπεριλαμβανομένου του Ντονμπάς— θα παρέμεναν υπό τον έλεγχο της Μόσχας όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις.
Ένα από τα βασικά εμπόδια είναι ότι η ακριβής γραμμή ελέγχου παραμένει ασαφής, καθώς οι θέσεις των δύο στρατών μεταβάλλονται σχεδόν καθημερινά σε διάφορα σημεία του μετώπου.
Το παρασκήνιο
Η διπλωματική αυτή πρωτοβουλία αναπτύχθηκε στο Shell Bay Golf Club στο Hallandale Beach της Φλόριντα, εγκατάσταση ιδιοκτησίας του Γουίτκοφ, σε μία συνάντηση που συμμετείχαν Ουκρανοί αξιωματούχοι, καθώς και εκπρόσωποι της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Στο τραπέζι τέθηκε η απαίτηση του Ντόναλντ Τραμπ να σταματήσουν οι εκατέρωθεν βομβαρδισμοί στα διυλιστήρια. Για τη Ρωσία αυτό είναι εύκολο, καθώς το μεγαλύτερο ουκρανικό διυλιστήριο έχει ήδη καταστραφεί. Για τον Ζελένσκι, όμως, αυτό σημαίνει ότι χάνει ένα κύριο μέσο άσκησης οικονομικής πίεσης στη Μόσχα.
«Η ικανότητα των Ουκρανών να πλήττουν διυλιστήρια έχει άμεσο αντίκτυπο στη ρωσική οικονομία και ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ του Ζελένσκι», σχολίασε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Οι Κούσνερ και Γουίτκοφ ζήτησαν από τους Ουκρανούς να σταματήσουν τις επιθέσεις κατά των διυλιστηρίων στη συνάντηση της Παρασκευής, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά ο Τραμπ θα προχωρούσε στη συμφωνία για το ντίζελ με τη Ρωσία. Όπως πρόσθεσε, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές είχαν υποβάλει το ίδιο αίτημα περίπου έξι φορές τους τελευταίους μήνες, καθώς οι τιμές του ντίζελ αυξάνονταν απότομα.
Ο Ζελένσκι αρνήθηκε να συμμορφωθεί, ο Τραμπ προχώρησε στη συμφωνία, με προφανή πολιτικό στόχο να μειώσει τις τιμές ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε την απόφαση «αδύναμη» και ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε να διακόψει την παροχή πληροφοριών προς το Κίεβο.
Παρότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν με οργή στη συμφωνία του Τραμπ για το ντίζελ με τη Ρωσία, φαίνεται να παραμένουν προσηλωμένοι στη συνέχιση της διπλωματικής διαδικασίας που έχουν αναλάβει οι Κούσνερ και Γουίτκοφ.
Η επιχειρηματολογία υπέρ μιας συμφωνίας αυτή τη στιγμή βασίζεται στο γεγονός ότι ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε ένα εφιαλτικό πεδίο μαζικών απωλειών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρατίθενται, η Ρωσία έχει υποστεί περισσότερους από 1,4 εκατομμύρια νεκρούς και τραυματίες.
Μόνο τον Αύγουστο, οι ρωσικές απώλειες ανήλθαν σε περίπου 42.000, δηλαδή περίπου 1.400 την ημέρα, σύμφωνα με βρετανική εκτίμηση. Πρόκειται για έναν πόλεμο φθοράς με τεράστιο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος.
