Σε πλήρη ανάπτυξη περνά το νέο σχέδιο της ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και ύποπτων αποκλίσεων μεταξύ δηλωμένων και πραγματικών οικονομικών στοιχείων, με χιλιάδες φορολογούμενους να βρίσκονται ήδη στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών μηχανισμών. Η φορολογική διοίκηση ενεργοποιεί ένα εκτεταμένο δίκτυο ηλεκτρονικών διασταυρώσεων και αυτοματοποιημένων ελέγχων, αξιοποιώντας τραπεζικά δεδομένα, κινήσεις POS, στοιχεία από ψηφιακές πλατφόρμες και πληροφορίες από το σύστημα myDATA.
Κίνδυνος παραγραφής
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, κατά προτεραιότητα θα ελεγχθούν υποθέσεις που κινδυνεύουν να παραγραφούν μέσα στα επόμενα χρόνια, κυρίως για φορολογικές χρήσεις της τελευταίας πενταετίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε υποθέσεις της τελευταίας τριετίας, όπου έχουν ήδη εντοπιστεί σημαντικές αποκλίσεις ή ενδείξεις απόκρυψης εισοδήματος.
Στο επίκεντρο των ελέγχων μπαίνουν:
- εργαζόμενοι και συνταξιούχοι με αδήλωτα αναδρομικά ή πρόσθετες αποδοχές,
- φορολογούμενοι με εισοδήματα από το εξωτερικό,
- ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν δήλωσαν ενοίκια ή εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις,
- ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις με ύποπτες αποκλίσεις μεταξύ εσόδων και τραπεζικών κινήσεων,
- επιχειρήσεις που δεν υπέβαλαν ή υπέβαλαν εκπρόθεσμα συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών – προμηθευτών,
- υποθέσεις ΦΠΑ με ενδείξεις εικονικών συναλλαγών ή ενδοκοινοτικής απάτης.
Στο στόχαστρο βρίσκονται ιδιαίτερα περιπτώσεις όπου οι δαπάνες ή οι τραπεζικές κινήσεις εμφανίζονται δυσανάλογες σε σχέση με τα δηλωμένα εισοδήματα. Οι ελεγκτές θα αναζητούν:
αδήλωτα ενοίκια, εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις, «μαύρες» επαγγελματικές αμοιβές,
αδήλωτες ηλεκτρονικές πωλήσεις, εικονικές δαπάνες, μεταφορές χρημάτων από και προς το εξωτερικό χωρίς επαρκή φορολογική κάλυψη, απόκρυψη εισοδήματος μέσω συγγενικών προσώπων ή τρίτων λογαριασμών.
Από «κόσκινο» τα ακίνητα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αγορά ακινήτων. Οι ελεγκτές εξετάζουν δηλώσεις μεταβίβασης, γονικές παροχές, κληρονομιές και αγορές ακινήτων που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα οικονομικά δεδομένα των φορολογουμένων. Ήδη έχουν εντοπιστεί χιλιάδες περιπτώσεις φορολογουμένων που απέκτησαν ακίνητα χωρίς να εμφανίζεται αντίστοιχη δαπάνη στις φορολογικές δηλώσεις τους.
Το νέο μοντέλο ελέγχων βασίζεται όλο και περισσότερο σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης μεγάλων δεδομένων (big data), με στόχο τη δημιουργία πλήρους ψηφιακού φακέλου για κάθε ΑΦΜ. Μέσω αλγορίθμων ανάλυσης κινδύνου, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εντοπίζει ύποπτα μοτίβα φοροδιαφυγής πριν ακόμη ξεκινήσει ο φορολογικός έλεγχος.
Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει πλέον σε πραγματικό χρόνο:
- τραπεζικές καταθέσεις και αναλήψεις,
- συναλλαγές μέσω POS,
- ηλεκτρονικά βιβλία myDATA,
- στοιχεία από ασφαλιστικά ταμεία,
- αγορές και μεταβιβάσεις ακινήτων,
- στοιχεία από Airbnb, Booking και VRBO,
- δηλωθέντα εισοδήματα και τεκμήρια διαβίωσης.
