Η Ελλάδα εμφανίζεται το φετινό καλοκαίρι ακριβότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Όμως χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: οι πανελλαδικοί μέσοι όροι δεν σημαίνουν ότι ο τουρισμός πήγε εξίσου καλά σε ολόκληρη τη χώρα ούτε ότι παντού οι ιδιοκτήτες μπορούσαν να ζητήσουν αυτές τις τιμές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της AirDNA, τον Ιούλιο η μέση ημερήσια τιμή στην Ελλάδα έφθασε τα 200,35 ευρώ, αυξημένη κατά 12,8% σε σχέση με πέρυσι, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν περίπου 159 ευρώ. Παράλληλα, όμως, τα διαθέσιμα καταλύματα στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά περίπου 2%, στις 162.000 καταχωρίσεις.
Αυτός ακριβώς ο συνδυασμός –λιγότερα διαθέσιμα ακίνητα και ζήτηση που συγκεντρώνεται κυρίως στους ισχυρούς προορισμούς– μπορεί να εξηγήσει μέρος της ανόδου των τιμών.
Δεν ήταν παντού ένα καλοκαίρι με «ταμεία γεμάτα»
Η γενική εικόνα χρειάζεται προσοχή. Υπήρξαν περιοχές και επιχειρήσεις που δεν είδαν τις επιδόσεις που περίμεναν, ενώ ακόμη και στα στοιχεία της AirDNA καταγράφεται ένα ενδιαφέρον καμπανάκι: οι νέες διανυκτερεύσεις που μπήκαν στα βιβλία κρατήσεων μέσα στον Ιούλιο ήταν μειωμένες κατά 3,4% σε σύγκριση με πέρυσι.
Άρα η υψηλή μέση τιμή δεν πρέπει αυτομάτως να μεταφράζεται σε «τουριστικό πάρτι» σε κάθε γωνιά της Ελλάδας.
Υπάρχει άλλωστε ένας ισχυρός περιοριστικός παράγοντας: η τσέπη του ταξιδιώτη.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το 27,5% των πολιτών της ΕΕ δεν μπορούσε το 2025 να αντέξει οικονομικά ούτε μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι. Δηλαδή περισσότεροι από ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους βρίσκονται εκτός της τουριστικής αγοράς για καθαρά οικονομικούς λόγους. (European Commission)
Στην Ελλάδα τα πράγματα είναι ακόμη δυσκολότερα. Έρευνα του ΙΕΛΚΑ για το φετινό καλοκαίρι έδειξε ότι ένας στους δύο Έλληνες δεν προγραμμάτιζε διακοπές, ενώ αρκετοί από όσους θα έφευγαν θα περιόριζαν τις ημέρες ή θα επέλεγαν φιλοξενία σε φίλους και συγγενείς.
Γιατί λιγοστεύουν τα Airbnb
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της εξίσωσης.
Η εποχή κατά την οποία ένα ακίνητο μπορούσε εύκολα να μετατραπεί σε Airbnb έχει αλλάξει. Το κανονιστικό πλαίσιο έχει γίνει αυστηρότερο, ενώ η ΑΑΔΕ πραγματοποιεί ηλεκτρονικές διασταυρώσεις των στοιχείων που λαμβάνει από τις πλατφόρμες με τις φορολογικές δηλώσεις των ιδιοκτητών. Έχουν ήδη αποσταλεί ειδοποιήσεις για αδήλωτα ή ανακριβώς δηλωμένα εισοδήματα προηγούμενων ετών.
Την ίδια στιγμή υπάρχει πλέον και η πολιτική πίεση για επιστροφή περισσότερων ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση, ώστε να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών για ελληνικά νοικοκυριά.
Και βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε τους φοιτητές, που κάθε Σεπτέμβριο ξεκινούν έναν πραγματικό αγώνα για να βρουν ένα αξιοπρεπές σπίτι σε λογικό ενοίκιο στις πανεπιστημιουπόλεις.
Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται ήδη στους αριθμούς: ενώ στην Ευρώπη οι διαθέσιμες καταχωρίσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν τον Ιούλιο κατά 1,9%, στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 1,99%.
Λιγότερα σπίτια, υψηλότερες τιμές
Αυτό ακριβώς είχε επισημάνει και στην HuffPost έμπειρος μεσίτης με πολυετή παρουσία στην αγορά ακινήτων: όταν περιορίζεται ο αριθμός των διαθέσιμων ακινήτων στις πλατφόρμες, εκείνα που παραμένουν μπορούν –ιδιαίτερα στους δημοφιλείς προορισμούς– να ανεβάζουν τις τιμές τους.
Είναι ο απλός κανόνας της προσφοράς και της ζήτησης.
Επομένως, το ότι η Ελλάδα εμφανίζει μέση τιμή Airbnb πάνω από την υπόλοιπη Ευρώπη δεν σημαίνει από μόνο του ότι «ο τουρισμός απογειώθηκε παντού».
Μπορεί να σημαίνει και κάτι διαφορετικό: λιγότερα διαθέσιμα σπίτια, ακριβότερο προϊόν και έναν τουρισμό που γίνεται ολοένα δυσκολότερα προσιτός για τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα πίσω από τους εντυπωσιακούς μέσους όρους των 200 ευρώ.
