Πιο ευέλικτο γίνεται το πλαίσιο χορήγησης φορολογικής ενημερότητας για φορολογούμενους με χρέη, υπό την προϋπόθεση ότι οι οφειλές είναι τακτοποιημένες ή τελούν σε αναστολή είσπραξης και το Δημόσιο διασφαλίζει την είσπραξή τους.
Η φορολογική ενημερότητα εξακολουθεί να αποτελεί «κλειδί» για μεταβιβάσεις ακινήτων, είσπραξη χρημάτων από το Δημόσιο και σειρά συναλλαγών. Ωστόσο, για όσους έχουν ανοιχτές οφειλές, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η διαδικασία μπλοκάρει. Σε πολλές περιπτώσεις το αποδεικτικό χορηγείται, αλλά με όρο παρακράτησης μέρους του τιμήματος ή του ποσού που πρόκειται να εισπραχθεί.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η αίτηση για αποδεικτικό ενημερότητας ή βεβαίωση οφειλής υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της σχετικής υπηρεσίας.
Πότε δίνεται ενημερότητα παρά τα χρέη
Φορολογική ενημερότητα μπορεί να χορηγηθεί ακόμη και σε φορολογούμενο με οφειλές, εφόσον αυτές είναι ενταγμένες σε ρύθμιση και ο οφειλέτης την τηρεί κανονικά. Στις περιπτώσεις αυτές, όταν η ενημερότητα ζητείται για είσπραξη χρημάτων ή για μεταβίβαση ακινήτου, επιβάλλεται παρακράτηση.
Το ύψος της παρακράτησης εξαρτάται από το είδος της συναλλαγής, το ύψος της οφειλής, το αν η οφειλή είναι ρυθμισμένη ή σε αναστολή, καθώς και από το κατά πόσο ο φορολογούμενος παρέχει εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 50.000 ευρώ, οι οποίες έχουν τεθεί σε αναστολή είσπραξης με δικαστική απόφαση ή απόφαση της ΔΕΔ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, για μεταβίβαση ακινήτου, η παρακράτηση μπορεί να περιοριστεί ακόμη και στο 5% του τιμήματος, από 50% που ίσχυε, εφόσον ο οφειλέτης προσφέρει επαρκή διασφάλιση, όπως εγγύηση ή πρώτη υποθήκη σε άλλο ακίνητο. Στην περίπτωση υποθήκης, λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου που προσφέρεται ως εξασφάλιση. Αν η διασφάλιση δεν επαρκεί, η παρακράτηση αυξάνεται αναλογικά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σχέση ανάμεσα στο τίμημα πώλησης και την αντικειμενική αξία του ακινήτου. Όταν το τίμημα είναι χαμηλότερο από την αντικειμενική αξία και η παρακράτηση που προκύπτει δεν καλύπτει τις οφειλές, ο υπολογισμός μπορεί να γίνει με βάση την αντικειμενική αξία. Αν το ποσό της παρακράτησης υπερβαίνει το τίμημα, τότε η ενημερότητα δεν εκδίδεται, εκτός αν υπάρξει άλλη διασφάλιση υπέρ του Δημοσίου.
Τι ισχύει για πληρωμές από το Δημόσιο
Για όσους περιμένουν να εισπράξουν χρήματα από φορείς του Δημοσίου, η φορολογική ενημερότητα μπορεί να εκδοθεί με παρακράτηση μέρους του ποσού. Στόχος είναι να μη σταματούν οι πληρωμές, αλλά ταυτόχρονα να συμψηφίζονται ή να αποπληρώνονται οφειλές προς την Εφορία. Με βάση τις διευκρινίσεις, οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του ποσοστού παρακράτησης κατά την πληρωμή χρημάτων από το Δημόσιο.
Οι αλλαγές διευκολύνουν κυρίως φορολογούμενους που έχουν χρέη σε αναστολή είσπραξης, αλλά διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία ή εγγυήσεις για να διασφαλίσουν το Δημόσιο. Στην πράξη, μπορούν να ολοκληρώσουν μια μεταβίβαση χωρίς να δεσμεύεται υπερβολικά μεγάλο μέρος του τιμήματος. Κερδισμένοι είναι επίσης μικρομέτοχοι ή πρόσωπα με περιορισμένη συμμετοχή σε εταιρείες, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι τακτοποιημένες οφειλές νομικών προσώπων δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της παρακράτησης στη δική τους προσωπική μεταβίβαση.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της ΑΑΔΕ, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να διευκολύνει και να μη μπλοκάρει συναλλαγές των πολιτών (που προσπαθούν να βρουν μια λύση πουλώντας ένα ακίνητο, ή εξασφαλίζοντας ένα εισόδημα από το Δημόσιο) και από την άλλη να μην αφήσει ακάλυπτο το Δημόσιο απέναντι (κυρίως) σε μεγάλες οφειλές.
