Όποιος βρεθεί στο σταθμό εμπορευματοκιβωτίων του ΟΛΠ υπό τη διαχείριση της COSCO στον Πειραιά, αντιλαμβάνεται αμέσως ότι δεν πρόκειται απλώς για ένα μεγάλο λιμάνι, αλλά για μια τέλεια συγχρονισμένη μηχανή του παγκόσμιου εμπορίου! Γιγαντιαίοι γερανοί κινούνται αδιάκοπα πάνω από σειρές κοντέινερ που απλώνονται μέχρι τον ορίζοντα, υπερμεγέθη πλοία δένουν με ακρίβεια εκατοστών και μέσα σε λίγες ώρες χιλιάδες εμπορευματοκιβώτια αλλάζουν ήπειρο. Είναι μια εικόνα έντασης, ρυθμού και τεχνολογίας που θυμίζει περισσότερο… Ασία παρά μια «παραδοσιακή» μεσογειακή πύλη.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση γύρω από μια ενδεχόμενη αμερικανική επένδυση στο λιμάνι της Ελευσίνας αποκτά διαφορετική διάσταση. Γιατί η πραγματικότητα είναι ότι ο Πειραιάς έχει ήδη περάσει σε άλλο επίπεδο. Δεν είναι απλώς ένα ακόμη λιμάνι της Μεσογείου, αλλά ένας ώριμος, διεθνής κόμβος logistics και επιβατικής κίνησης, με δυνατότητα διακίνησης άνω των 5 εκατομμυρίων εμπορευματοκιβωτίων ετησίως και υποδομές που μπορούν να υποδεχθούν τα μεγαλύτερα πλοία του κόσμου. Αυτή η κλίμακα, σε συνδυασμό με τη στρατηγική του θέση ως πύλη της Ασίας προς την Ευρώπη, δημιουργεί ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που δεν αναπαράγεται εύκολα – και σίγουρα όχι σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Κλειδί» το βάθος των δύο λιμανιών…
Καθοριστικός παράγοντας αυτής της επιτυχίας είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά του λιμανιού. Με βάθη που φτάνουν έως και τα 18–18,5 μέτρα στους βασικούς προβλήτες εμπορευματοκιβωτίων και έως περίπου 23 μέτρα σε ορισμένα σημεία, ο Πειραιάς μπορεί να υποδέχεται τα μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς containers στον κόσμο. Αντίθετα, το λιμάνι της Ελευσίνας, με μέγιστο βάθος περίπου 10 μέτρα, απευθύνεται αναγκαστικά σε μικρότερα πλοία και σε διαφορετικού τύπου φορτία, κυρίως βιομηχανικής φύσης. Η διαφορά αυτή από μόνη της εξηγεί γιατί τα δύο λιμάνια δεν μπορούν να λειτουργήσουν ανταγωνιστικά, γιατί δεν εξυπηρετούν την ίδια αγορά!
Η HuffPot είχε την ευκαιρία να βρεθεί πρόσφατα στο λιμάνι του Πειραιά και να συγκεντρώσει πληροφορίες απευθείας από την κινεζική διοίκηση, η οποία πλέον δεν περιορίζει τα σχέδια της μόνο στα εμπορευματοκιβώτια… Ο Πειραιάς εξελίσσεται ταυτόχρονα και σε κορυφαίο προορισμό κρουαζιέρας. Η αναμενόμενη επέκταση των προβλητών κρουαζιερόπλοιων θα επιτρέψει τον ελλιμενισμό των μεγαλύτερων κρουαζιερόπλοιων που υπάρχουν σήμερα διεθνώς, ενισχύοντας τον ρόλο του ως homeport, δηλαδή ως σημείο εκκίνησης και ολοκλήρωσης ταξιδιών.
Η εξέλιξη αυτή έχει πολλαπλασιαστικά οφέλη. Όταν ένα λιμάνι λειτουργεί ως homeport, οι επιβάτες δεν περνούν απλώς για λίγες ώρες, αλλά διανυκτερεύουν, χρησιμοποιούν ξενοδοχεία, εστίαση, μεταφορές και υπηρεσίες. Αυτό σημαίνει άμεσο οικονομικό όφελος όχι μόνο για τον Πειραιά αλλά και για την Αθήνα συνολικά, ενισχύοντας τον τουρισμό υψηλής δαπάνης και δημιουργώντας ένα ευρύτερο οικοσύστημα δραστηριοτήτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια επένδυση στην Ελευσίνα μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά. Η απορρόφηση δραστηριοτήτων που δεν απαιτούν μεγάλα βάθη –όπως χύδην φορτία ή βιομηχανικές χρήσεις– μπορεί να αποσυμφορήσει τον Πειραιά και να του επιτρέψει να επικεντρωθεί ακόμη περισσότερο στις υψηλής αξίας υπηρεσίες που ήδη προσφέρει, πχ. διεθνές εμπόριο, διαμετακόμιση και κρουαζιέρα. Παράλληλα, η ύπαρξη ενός δεύτερου ενεργού λιμενικού πόλου στην ίδια γεωγραφική περιοχή ενισχύει τη συνολική ελκυστικότητα της Αττικής ως logistics και τουριστικού κόμβου.
Η γεωοικονομική διάσταση είναι εξίσου σημαντική. Σε μια εποχή έντονου ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, η Ελλάδα φαίνεται να αποκτά έναν ρόλο ισορροπίας. Η κινεζική παρουσία στον Πειραιά και μια πιθανή δυτική επένδυση στην Ελευσίνα δεν συνιστούν απαραίτητα σύγκρουση, αλλά μπορούν να συνυπάρξουν δημιουργώντας ένα διευρυμένο δίκτυο υποδομών.
Στο τέλος της ημέρας, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ποιος θα «κερδίσει» σε επίπεδο επενδυτών, αλλά πώς η Ελλάδα θα αξιοποιήσει τη γεωγραφική και στρατηγική της θέση προς όφελος της οικονομίας της. Ο Πειραιάς έχει ήδη κατακτήσει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στη Μεσόγειο, ενώ η πιθανή ανάπτυξη της Ελευσίνας μπορεί να προσθέσει κρίσιμες υποδομές και να ενισχύσει το συνολικό λιμενικό οικοσύστημα της χώρας.
Το ζητούμενο δεν είναι η αντιπαράθεση, αλλά ο συντονισμός. Περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες υποδομές, ισχυρότερη διασύνδεση με την ευρωπαϊκή αγορά. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε κίνηση που αυξάνει τη ροή εμπορίου, δημιουργεί θέσεις εργασίας και ενισχύει την εξωστρέφεια της χώρας λειτουργεί τελικά υπέρ της ελληνικής οικονομίας και αυτό είναι το βασικό κριτήριο επιτυχίας.
